- Nhận diện điểm tích cực và chưa tích cực trong các tình huống sau:
Thảo luận các tình huống giả định sau để nhận diện khả năng điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực của bản thân.
* Tình huống 1:
Đầu năm học, Tú được giáo viên chỉ định làm lớp trưởng tạm thời trong khi lớp chưa bầu được lớp trưởng chính thức. Một số bạn tỏ ý chống đối, không hợp tác khi Tú làm nhiệm vụ.
Tư duy tiêu cực | Tư duy tích cực |
Mình thật vô dụng khi nói mà người khác không nghe. Hết thời gian làm tạm thời, mình sẽ xin thôi chức lớp trưởng. | Mình đã rất cố gắng, nhưng có lẽ mình chưa hiểu hết các bạn. Có thể mình cần xem lại cách làm việc của mình và nhờ các bạn góp ý thêm. |
Hải vốn là một học sinh giỏi và rất chăm chỉ, nhưng bài kiểm tra một số môn gần đây của Hải lại chỉ được điểm trung bình
Tư duy tiêu cực | Tư duy tích cực |
Mình chán ghét bản thân quá. Thật xấu hổ vì còn kém cả mấy bạn học lực trung bình trong lớp. | Mình đã chủ quan không ôn luyện các dạng bài tập đó vì nghĩ nó quá đơn giản. Mình cần cẩn thận hơn nữa và quyết tâm cao để điểm thi cuối kì bù lại điểm thấp này. |
+ Tình huống 1:
- Ở tình huống này, nhân vật được đặt trong hoàn cảnh phải có cách ứng xử phù hợp với ý kiến chống đối của các bạn khác
- Nếu ở tư duy tiêu cực, chúng ta có thể thấy cách giải quyết không có chính kiến, niềm tin vào bản thân mình, là cách xử lý thiếu tự tin khiến bản thân bạn càng rơi vào bế tắc
- Mặt khác, nếu ở tư duy tích cực, Tú có thể tự chứng minh khả năng của mình với các bạn khác, giúp các bạn có suy nghĩ khác về mình, nhìn nhận vấn đề ở mọi khía cạnh, từ đó bạn có cách phát huy những ưu điểm và khắc phục hạn chế của mình.
+ Tình huống 2:
- Ở hướng tư duy tiêu cực: Hải sẽ thấy tự ti về kết quả của mình, tư duy này sẽ khiến bạn càng ngày càng kém trong quá trình học tập của mình, không còn động lực để phấn đấu.
- Ngược lại, nếu Hải tư duy tích cực bạn sẽ có thể thấy được khuyết điểm của mình, từ đó tìm cách khắc phục nó, thậm chí, qua điểm số này, Hải sẽ càng có động lực phấn đấu để đạt được kết quả tốt hơn trong thời gian tới.
Chia sẻ thêm những tình huống mà em biết về việc lắng nghe tích cực khi tiếp nhận ý kiến đóng góp và chia sẻ từ các thành viên trong gia đình.
- Em chia sẻ những tình huống từ thực tế gia đình.
- Em sao nhãng học hành được bố mẹ nhắc nhở, em lắng nghe ý kiến góp ý của bố mẹ và chú tâm hơn vào học tập.
- Đóng vai thể hiện sự lắng nghe tích cực khi tiếp nhận những ý kiến đóng góp, chia sẻ từ các thành viên trong gia đình.
- Chia sẻ những điều em học được qua các nhân vật em vừa đóng vai.
- Thực hiện lắng nghe tích cực trong các tình huống hằng ngày ở gia đình em.
- Em thực hành lắng nghe tích cực trong gia đình.
- Chia sẻ những điều em đã học được:
+ Khi là người lớn: Em cần đưa ra ý kiến nhẹ nhàng, tích cực.
+ Khi là các thành viên nhỏ tuổi trong gia đình cần lễ phép, ngoan ngoãn, có thái độ lắng nghe tích cực.
Đóng vai điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực trong những tình huống sau:
Tình huống 1: M sẽ bình tĩnh hỏi mẹ xem là đã có ai thay đổi vị trí gì trên bàn học của mình không? Nếu có thì yêu cầu người đó trả lại hiện trạng như lúc ban đầu
Tình huống 2: T sẽ bình tĩnh tìm hiểu thực hư xem câu chuyện này đúng hay sai bằng cách nói chuyện trực tiếp với H
Chia sẻ về cách em đã quản lí cảm xúc trong những tình huống giao tiếp khác nhau
Gợi ý:
- Những tình huống mà em đã có cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực.
- Cách ứng xử trong những tình huống đó.
Hướng dẫn:
- Nếu tình huống mà em có cảm xúc tích cực: ... (mỗi người sẽ có sự bày tỏ cảm xúc khác nhau)
- Nếu tình huống mà em có cảm xúc tiêu cực: em quyết định đưa ra một bước đi tích cực và cố gắng hòa giải với người thân, thầy cô, bạn bè,...
Đọc các tình huống và trả lời câu hỏi
Tình huống 1: Tin rất tích cực tham gia và hoàn thành các nhiệm vụ của Câu lạc bộ Đọc sách. Na rất ủng hộ Tin tham gia nhưng Bin lại không.
- Giữa Na và Bin, bạn nào chưa quý trọng người lao động? Vì sao?
- Em sẽ khuyên bạn chưa quý trọng người lao động như thế nào?
Tình huống 2: Thấy bác hàng xóm thu dọn rác ở bờ kênh, Cốm thắc mắc: "Mẹ ơi, sao bác ấy hay dọn rác ở đây vậy?" Mẹ trả lời: "Bác ấy tự nguyện làm việc này nhiều năm rồi vì bác ấy muốn góp sức vào việc giữ gìn vệ sinh môi trường". Nghe mẹ nói, Cốm cảm phục bác ấy quá.
- Cốm có quý trọng người lao động không? Vì sao?
- Nếu là Cốm, em sẽ làm gì để thể hiện sự quý trọng bác hàng xóm?
Tình huống 1:
bạn Bin chưa quý trọng người lao động bởi vì bạn chưa tích cực tham gia các nhiệm vụ của CLB
Em sẽ khuyên bạn Bin là nên tham gia các nhiệm vụ của CLB đọc sách
Tình huống 2:
Cốm có quý trọng người lao động. Bởi vì cốm cảm thấy cảm phục trước tinh thần tự nguyện dọn rác ở bờ kênh của bác hàng xóm
Nếu là Cốm, em sẽ có thể chạy ra phụ giúp bác hàng xóm quét dọn bờ kênh.
Thực hiện thường xuyên các hành vi tích cực trong cuộc sống hằng ngày và khắc phục dần những điểm chưa tích cực.
Học sinh tự thưc hiện.
Sắm vai nhân vật trong các tình huống dưới đây để thực hành điều chỉnh cảm xúc theo hướng tích cực:
Tình huống 1: Bình nên cảm thấy rằng là thôi kệ, bài này mình làm không tốt thì bài lần sau mình sẽ cố gắng hơn để hoàn thành mục tiêu của mình.
Tình huống 2: Hoa sẽ nghĩ rằng là không sao hết, dù được giao nhiệm vụ nào thì mình cũng sẽ cố gắng hết mình, góp phần vào thành công chung của nhóm
TH1: Em sẽ hít thở sâu để lấy lại bình tĩnh, đọc lại lời nhận xét và làm tốt hơn ở lần tới
TH2: Em sẽ đi dạo để lấy lại bình tĩnh, sau đó sẽ cố gắng hết mình dù là làm gì
Câu 1
Điều chỉnh tư duy trở nên tích cực trong tình huống dưới đây:
Nhân vật nam: Phải cố gắng ren luyện bản thân nhiều hơn vì tính cẩn thận sẽ rất cần thiết
Nhân vật nữ: Sẽ nhìn nhận lại những khuyết điểm bản thân, vì B phê bình để mình thấy khuyết điểm đó và ngày càng hoàn thiện hơn
Luyện tập cách điều chỉnh cảm xúc của bản thân theo hướng tích cực khi gặp tình huống sau:
Tham khảo
1. Em sẽ cố hoàn thành nhiệm vụ cuả mình được giao, nhờ bạn giúp đỡ để hoàn thành nốt công việc.
2. Em sẽ giải thích lại với bố và không buồn chuyện đó nữa.
3. Vui vẻ, chứng minh cho bạn thấy mình có thể học giỏi.
4. Em sẽ cần tìm hiểu nguyên nhân tại sao bạn không báo mình trước, và hỏi rõ với bạn, không nên tức giận.