Bài 30. Thụ phấn

Ở địa phương em thường sử dụng những phương pháp thụ phấn nào?

- Thụ phấn nhờ gió , nhờ côn trùng .

- Thụ phấn nhờ con người .

Hoa thụ phấn nhờ gió có những đặc điểm gì?

Những cây thụ phấn nhờ gió thường có hoa có đặc điểm: 

- Hoa thường nằm ở phần ngọn cây, giúp nhận được nhiều gió, tác động mạnh hơn.

- Bao hoa thường tiêu giảm để hạt phấn có thể dễ phát tán và có thể thu nhận được. 

- Chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng giúp hạt phấn thoát ra được một cách dễ dàng.

- Hạt phấn nhiều, nhỏ và nhẹ giúp gió có thể thổi đi xa, lan rộng.

- Đầu nhụy thường có lông dính giúp giữ hạt phấn lại ⇒ thu nhận hạt phấn. 

⇒ Các đặc điểm hoa ở ngọn cây giúp cho hạt phấn dễ được thổi phát tán đi xa để gặp nhụy của các hoa khác. Các đặc điểm bao hoa thường tiêu giảm, đầu hoặc vòi nhụy thường có lông dính giúp hạt phấn dễ dính vào thụ phấn cho hoa.

Trong trường hợp nào thụ phấn nhờ người là cần thiết?

- Tăng khả năng thụ phấn của cây khi sự thụ phấn tự nhiên kém hiệu quả. Một số nông dân khi trồng bí ngô thường thụ phấn bổ sung để tăng khả năng kết trái của cây. - Thụ phấn chéo nhằm tránh thoái hóa giống hay để lai tạo nên giống mới có nhiều ưu điểm hơn. Ví dụ như người trồng ngô thường thụ phấn chéo để tránh thoái hóa giống và tăng năng suất (tăng khả năng tạo hạt) bằng cách dùng bao giấy cuộn lại thành hình chiếc phễu, sau đó vít ngọn cây ngô xuống lắc cho hạt phấn rơi vào phễu . Khi đã có hạt phấn rồi thì tiến hành thụ phấn chéo cho cây bằng cách lấy hạt phấn của cây này rắc lên hoa (râu ngô) của cây kia.

Thụ phấn là quá trình chuyển những hạt phấn (còn gọi là bào tử đực) tới lá noãn, cấu trúc chứa noãn (còn gọi là bào tử cái). Phần tiếp nhận hạt phấn của noãn gọi là núm nhụy đối với hoa của thực vật hạt kín và lỗ noãn đối với thực vật hạt trần.

Thụ phấn là quá trình chuyển những hạt phấn (còn gọi là bào tử đực) tới lá noãn, cấu trúc chứa noãn (còn gọi là bào tử cái). Phần tiếp nhận hạt phấn của noãn gọi là núm nhụy đối với hoa của thực vật hạt kín và lỗ noãn đối với thực vật hạt trần.

Thụ phấn là quá trình chuyển những hạt phấn (còn gọi là bào tử đực) tới lá noãn, cấu trúc chứa noãn (còn gọi là bào tử cái). Phần tiếp nhận hạt phấn của noãn gọi là núm nhụy đối với hoa của thực vật hạt kín và lỗ noãn đối với thực vật hạt trần.

- Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ có đặc điểm:

+ Màu sắc hoa sặc sỡ: vàng, tím ,đỏ … ​→  thu hút sâu bọ

+ Tràng hoa hình ống, chật, hẹp  ​  sâu bọ phải chiu vào lấy phấn và mật hoa ở đáy hoa

+ Nhị có hạt phấn to, có gai, có chất dính khi sâu bọ đến lấy mật hoặc phấn hoa hạt phấn s ẽ dính vào ngư ời chúng ​   chúng mang theo hạt phấn đến hoa khác để thụ phấn.

+ Đầu nhụy có chất dính  khi sâu bọ đến thì hạt phấn của hoa khác sẽ dính vào đầu nhụy và được giữ lại.

 Đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió:

+ Hoa đực ở trên (ngọn cây), hoa cái ở dưới (nách lá)  ​→   hạt phấn rơi vào hoa cái dễ dàng

+ Hoa thường tập trung ở ngọn cây   ​hạt phấn được tập trung nhiều ở ngọn cây →  dễ được gió mang đi h ơn

+ Bao hoa (cánh hoa, đài hoa) thường tiêu giảm   hoa nhẹ hơn

+ Chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng  hạt phấn dễ rơi xuống hơn khi chín gió dễ mang đi hơn 

+ Hạt phấn rất nhiều, nhỏ và nhẹ  dễ rơi,  gió mang đi được xa và thụ phấn được nhiều hơn

+ Đầu hoặc vòi nhụy dài, có nhiều lông dính được nhiều hạt phấn do gió mang đến

Những đặc điểm khiến hoa nở về đêm có thể thu hút sâu bọ là:

- Hoa thường có màu trắng nổi bật trong đêm tối, kích thước hoa đơn khá lớn hoặc các hoa mọc thành từng cụm để sâu bọ dễ phát hiện; có mùi thơm nồng để sâu bọ nhận biết được từ xa.

Em tham khảo nhé !!

-Hoa thụ phấn nhờ gió:

Hoa thường ở ngọn cây hay ngọn cành, chỉ nhị dài, hạt phấn nhiều nhỏ, nhẹ. Hạt phấn to, dính và thường có gai, đầu nhụy có chất dính.

Các đặc điểm hoa ở ngọn cây giúp cho hạt phấn dễ được thổi phát tán đi xa để gặp nhụy của các hoa khác. Các đặc điểm bao hoa thường tiêu giảm, đầu hoặc vòi nhụy thường có lông dính giúp hạt phấn dễ dính vào thụ phấn cho hoa.

- Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ: - Có màu sắc sặc sỡ, có hoa thơm, mật ngọt ( hấp dẫn sâu bọ)

- Tràng hoa cao, khép kín( sâu bọ muốn lấy mật hoặc phấn thường phải chui vào trong hoa)

- Hạt phấn to và có gai ( sâu bọ khi lấy mật hay phấn thường mang theo hạt phấn sang hoa khác)

- Đầu nhụy có chất dính ( sâu bọ đến thì hạt phấn cua hoa khác thường được dính vào đầu nhụy)

-Hoa thụ phấn nhờ gió:

Hoa thường ở ngọn cây hay ngọn cành, chỉ nhị dài, hạt phấn nhiều nhỏ, nhẹ. Hạt phấn to, dính và thường có gai, đầu nhụy có chất dính.

Các đặc điểm hoa ở ngọn cây giúp cho hạt phấn dễ được thổi phát tán đi xa để gặp nhụy của các hoa khác. Các đặc điểm bao hoa thường tiêu giảm, đầu hoặc vòi nhụy thường có lông dính giúp hạt phấn dễ dính vào thụ phấn cho hoa.

- Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ: - Có màu sắc sặc sỡ, có hoa thơm, mật ngọt ( hấp dẫn sâu bọ)

- Tràng hoa cao, khép kín( sâu bọ muốn lấy mật hoặc phấn thường phải chui vào trong hoa)

- Hạt phấn to và có gai ( sâu bọ khi lấy mật hay phấn thường mang theo hạt phấn sang hoa khác)

- Đầu nhụy có chất dính ( sâu bọ đến thì hạt phấn cua hoa khác thường được dính vào đầu nhụy)

Các hoa thụ phấn nhờ gió như : hoa bồ công anh , hoa ngô , hoa lúa , hoa lau , hoa phi lao ,..

Các loại hoa thụ phấn nhờ gió: hoa ngô,hoa phi lao,hoa bồ công anh,hoa lau,hoa lúa,....

Thụ phấn là một bước rất quan trọng trong quá trình sinh sản ở thực vật có hạt; là quá trình chuyển những hạt phấn tới lá noãn, cấu trúc chứa noãn. Phần tiếp nhận hạt phấn của noãn gọi là núm nhụy đối với hoa của thực vật hạt kín và lỗ noãn đối với thực vật hạt trần.

+ Phân biệt hiện tượng thụ phấn và hiện tượng thụ tinh:

- Hiện tượng thụ phấn: hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy.

- Hiện tượng thụ tinh : tế bào sinh dục đực (tinh trùng) của hạt phấn kết hợp với tế bào sinh dục cái (trứng) tại noãn để tạo thành hợp tử.

TRẢ LỜI:

+ Phân biệt hiện tượng thụ phấn và hiện tượng thụ tinh:

      - Hiện tượng thụ phấn: hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy.

      - Hiện tượng thụ tinh : tế bào sinh dục đực (tinh trùng) của hạt phấn kết hợp với tế bào sinh dục cái (trứng) tại noãn để tạo thành hợp tử.

    + Quan hệ giữa thụ phấn và thụ tinh: thụ tinh chỉ xảy ra sau khi thụ phấn. Để có thể xảy ra quá trình thụ tinh thì hạt phấn phải được tiếp xúc với đầu nhụy và nảy mầm, giải phóng tinh trùng để kết hợp với noãn trong quá trình thụ. Nếu không có thụ phấn thì không có thụ tinh.

hello

Trong trồng trọt , người ta hay làm cho đất tơi xốp nhằm : 

- Giúp đất thông thoáng và cung cấp oxi cho hạt giống nhanh nảy mầm và phát triển.

- Cung cấp dinh dưỡng và tạo môi trường thuận lợi cho cây hô hấp dễ dàng và sinh trưởng nhanh hơn.

Trong trồng trọt,người ta làm đất tơi xốp để làm gì ?

- Tăng cường oxi cho đất, hạn chế sự bốc hơi nước qua các lỗ khí ở đất, diệt mầm cỏ dại hoặc vi sinh vật có hại đang cư chú ở gốc cây để cây có năng suất cao.

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ côn trùng là:

- hoa có màu sắc rực rỡ

-có hương thơm mật ngọt

-hạt phấn to có gai

-đầu nhụy có chất dính

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió là:

-hoa nằm ở ngọn cây

-bao hoa thường tiêu giảm

-chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng

-hạt phấn rất nhiều, nhỏ và nhẹ

-đầu hoặc vòi nhụy dài, có nhiều lông

những hoa nở vào ban đêm như nhài, quỳnh, dạ hương có thể thu hút côn trùng đến thụ phấn vì hoa có màu sắc rực rỡ, có hương thơm mật ngọt, đầu nhụy có chất dính và hạt phấn to có gai

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ côn trùng là

- hoa có màu sắc rực rỡ

-có hương thơm mật ngọt

-hạt phấn to có gai

-đầu nhụy có chất dính

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió là:

-hoa nằm ở ngọn cây

-bao hoa thường tiêu giảm

-chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng

-hạt phấn rất nhiều, nhỏ và nhẹ

-đầu hoặc vòi nhụy dài, có nhiều lông

Đặc điểm của những hoa nở về ban đêm như hoa nhài, hoa quỳnh, dạ hương... là thường có màu trắng (nổi bật trong đêm tối) khiến sâu bọ dễ phát hiện; có mùi thơm đặc biệt quyến rũ sâu bọ.

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió là:

hoa nằm ở ngọn cây

bao hoa thường tiêu giảm

chỉ nhị dài,bao phấn treo lủng lẳng

hạt phấn rất nhiều, nhỏ và nhẹ

đầu hoặc vòi nhụy dài, có nhiều lông

đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ côn trùng là:

hoa có màu sắc sặc sỡ

có hương thơm mật ngọt

hạt phấn to có gai

đầu nhụy có chất dính

những hoa nở vào ban đêm như nhài, quỳnh, dạ hương có thể thu hút côn trùng đến thụ phấn vì đặc điểm của những hoa nở về ban đêm như hoa nhài, hoa quỳnh, dạ hương... là thường có màu trắng (nổi bật trong đêm tối) khiến sâu bọ dễ phát hiện; có mùi thơm đặc biệt quyến rũ sâu bọ.

Ong có tập tính là hút mật trong các bông hoa đang nở

- Trong quá trình hút mật thì ong sẽ giúp thụ phấn cho hoa ( bằng cách vận chuyển các hạt phấn chín đến các núm nhụy) .

- Nuôi ong trong vườn cây ăn quả giúp tăng số lượng hoa được thụ phấn, cây ra nhiều quả.

- Ngoài ra, ong sử dụng mật hoa để làm thức ăn và làm mật. Nuôi ong vừa giúp tăng sản lượng quả, vừa giúp tăng thêm thu nhập từ ong và sáp ong cho chủ vườn.

Uusususuuhijhhhd

-Nuôi ong trong vườn cây ăn quả giúp tăng số lượng hoa được thụ phấn, cây ra nhiều quả. Ngoài ra, ong sử dụng mật hoa để làm thức ăn và làm mật.

-Nuôi ong vừa giúp tăng sản lượng quả, vừa giúp tăng thêm thu nhập từ ong và sáp ong cho chủ vườn. 

Cà phê tự thụ phấn (trên dưới 90%)