Bài 22 : Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền (thế kỉ XVI-XVIII)

Thảo Phương
Thảo Phương CTV 25 tháng 6 2020 lúc 20:55

* Thời gian diễn ra chiến tranh Nam - Bắc triều : từ 1546 đến 1592

* Hậu quả của chiến tranh Nam - Bắc triều:

- Làng mạc, gia đình li tán, người chết rất nhiều, hàng vạn người bắt đi lính, đi phu.

- Nhân dân phải sống trong cảnh đất nước chiến tranh hỗn loạn, suốt một vùng từ Thanh - Nghệ ra Bắc đều là chiến trường suốt hơn 50 năm.

- Sản xuất nông nghiệp đình trệ, mùa màng bị tàn phá nặng nề, nhất là những năm có thiên tai lớn.

- Chế độ binh dịch ngày càng đè nặng lên đời sống nhân dân.

Bình luận (0)
Gia Long 2k6
Gia Long 2k6 CTV 25 tháng 6 2020 lúc 21:59

* Hậu quả của cuộc chiến tranh Nam- Bắc triều:

Cuộc nội chiến Nam - Bắc triều kéo dài gần 50 năm (từ năm 1545 đến năm 1592) với gần Bốn Mươi trận chiến lớn nhỏ đã tàn phá đất nước hết sức nặng nề. Nền độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ bị xâm phạm nghiêm trọng.

Bình luận (0)
ミ★ღ๖ۣۜPhoenixღ ★彡
ミ★ღ๖ۣۜPhoenixღ ★彡 18 tháng 6 2020 lúc 20:33

1. Giáo dục

Trong tình hình chính trị không ổn định, giáo dục Nho học vẫn tiếp tục phát triển.

+ Giáo dục ở Đàng Ngoài vẫn như cũ nhưng sa sút dần về số lượng.

+ Đàng Trong: 1646 chúa Nguyễn tổ chức khoa thi đầu tiên.

+ Thời Quang Trung: đưa chữ Nôm thành chữ viết chính thống.

Chiêú Nôm- Bút tích của Nguyễn Huệ gửi La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

Nhận xét

+ Giáo dục tiếp tục phát triển nhưng chất lượng giảm sút.

+ Nội dung giáo dục vẫn là Nho học, SGK vẫn là Tứ Thư, Ngũ Kinh. Các nội dung khoa học không được chú ý, vì vậy giáo dục không góp phần tích cực để phát triển nền kinh tế thậm chí còn kiềm hãm sự phát triển kinh tế.

2. Văn học

- Nho giáo suy thoái. Văn học chữ Hán giảm sút so với giai đoạn trước.

- Văn học chữ Nôm phát triển mạnh những nhà thơ nổi tiếng như: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ, Phùng Khắc Khoan…..

- Bên cạnh dòng văn học chính thống, dòng văn học trong nhân dân nở rộ với các thể loại phong phú: ca dao, tục ngữ, lục bát, truyện cười, truyện dân gian... mang đậm tính dân tộc và dân gian.

- -Thể hiện tinh thần dân tộc của nguyên nhân Việt. Người Việt đã cải biến chữ Hán thành chữ Nôm để viết văn, làm thơ...

* Điểm mới trong văn học thế kỷ XVI - XVIII:

+ Văn học dân gian rất phát triển trong khi văn học chữ Hán suy giảm.

+ Phản ánh thực tế Nho giáo ngày càng mất uy tín đồng thời chứng tỏ cuộc sống tinh thần của nhân dân được đề cao góp phần làm cho văn học thêm phong phú, đa dạng

+ Thế kỷ XVIII chữ Quốc ngữ xuất hiện nhưng chưa phổ biến.

Alexandre De Rhodes đã dùng ký tự Latin ghi lại giọng nói của dân chúng nước Việt

* Kiến trúc điêu khắc không phát triển như giai đoạn trước. (các vị La Hán chùa Tây Phương, chùa Thiên Mụ, tượng Quan âm nghìn mắt nghìn tay).

Tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay

Quan Âm nghìn mắt nghìn tay nổi tiếng do nhà điêu khắc Trương Văn Thọ tạc năm 1656. Tượng cao 3.7m, ngang 2.1 m, dày 1.15 m. Cánh tay xa nhất có chiều dài là 200 cm. Tượng có 11 đầu, 42 tay lớn và 789 tay dài ngắn khác nhau. Tính từ đài sen lên, tượng cao 235 cm. Đầu rồng đội tòa sen cao 30 cm, bệ tượng cao 54 cm.

* Nghệ thuật dân gian hình thành và phát triển phản ánh đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Đồng thời mang đậm tính địa phương.

Nghệ thuật dân gian phát triển mạnh phản ánh truyền thống cần cù, lạc quan của nhân dân lao động, là vũ khí lên án sự áp bức bóc lột , bất công trong xã hội đương thời.

* Nghệ thuật sân khấu: quan họ, hát giặm, hò, vè, lý, si, lượn…

* Khoa học - kỹ thuật:

- Sử học: Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Đại Việt sử ký tiền biên, Thiên Nam ngữ lục.

- Địa lý: Thiên nam tứ chi lộ đồ thư.

- Quân sự: Khổ trướng khu cơ của Đào Duy Từ.

- Triết học có Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn.

- Y học có Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác .

- Kỹ thuật: đúc súng đại bác theo kiểu phương Tây, đóng thuyền chiến, xây thành luỹ.

Hải Thượng Lãn Ông: Lê Hữu Trác

Ưu điểm và hạn chế

+ Về khoa học: đã xuất hiện một loạt các nhà khoa học, tuy nhiên khoa học tự nhiên không phát triển.

+ Về kĩ thuật: đã tiếp cận với một số thành tựu kĩ thuật hiện đại của phương Tây nhưng không được tiếp nhận và phát triển. Do hạn chế của chính quyền thống trị và sự hạn chế của trình độ nhân dân đương thời.

Toàn cảnh chùa Thiên Mụ

Tượng 16 vị Tổ Thiền Tông ở chùa Tây Phương

Bình luận (0)
Thảo Phương
Thảo Phương CTV 6 tháng 5 2020 lúc 19:28

Lĩnh vực

Ưu điểm

Hạn chế

Nông nghiệp

+ Nhà nước ban hành lại chính sách quân điền, khuyến khích khai hoang bằng nhiều hình thức và đã mở rộng thêm được diện tích trồng trọt.

+ Hằng năm, nhà nước đã cố gắng bỏ tiền, thóc, huy động nhân dân sửa đắp đê điều, nạo vét kênh mương.

+ Ruộng đất công ngày càng bị thu hẹp và nông dân hầu như không có ruộng đất.

+ Kinh tế nông nghiệp lạc hậu, các chính sách của nhà Nguyễn về nông nghiệp hầu như không có hiệu quả.

Thủ công nghiệp

+ TCN Nhà nước được tổ chức với quy mô lớn, các quan xưởng được xây dựng để sản xuất vũ khí, đóng thuyền, làm đồ trang sức.

+ Trong nhân dân nghề thủ công truyền thống được duy trì. Xuất hiện nghề mới là in tranh dân gian.

+ Thợ quan xưởng đã đóng được tàu thủy, tiếp cận với kĩ thuật chạy bằng máy hơi nước.

Do nhu cầu của nhà nước, do chế độ công tượng hà khắc, do việc giao thương khó khăn đã làm cho thủ công nghiệp không phát triển như trước.

Thương nghiệp

Nhà nước bắt đầu cho một số thuyền của mình sang các nước láng giềng mua bán.

+ Do chính sách thuế khoá nặng nề và phức tạp của nhà nước đã cản trở việc buôn bán trong nước.

+ Nhà nước giữ độc lập quyền về ngoại thương, hạn chế thương nhân nước ngoài vào buôn bán. Các đô thị như Hội An, Phố Hiến, Thanh Hà đều tàn lụi.

Bình luận (0)
Thảo Phương
Thảo Phương CTV 30 tháng 4 2020 lúc 15:57

Chủ đề 7: Nước Đại Việt Ở CÁC THẾ KỈ XVI-XVII

I. Trình bày tổng quát bức tranh chính trị, xã hội Đại Việt ở các thế kỉ XVI-XVII

Bài 22;Sự suy yếu của triều đình PK nhà Lê từ thế kỉ XVI

2.Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài

Nguyên nhân: Lợi dụng triều đình rối loạn , quan lại ở địa phương"cậy quyền thế ức hiếp dân, vật dụng trong dân gian cướp lấy đến hết,dùng của như bùn đất, coi dân như cỏ rác" . Đời sống nhân dân, nhất là vùng Sơn Nam, Thanh Hoá, Nghệ An lâm vào cảnh cùng khốn,phải bỏ làng đi phiêu tán

- Diễn biến :Từ năm 1511, các cuộc khởi nghĩa nổ ra ở nhiều nơi trong nước. Tiêu biểu nhất là những cuộc khởi nghĩa Trần Cảo (Quảng Ninh, 1516), nghĩa quân cạo trọc đầu chỉ để ba chỏm tóc . Họ đã 3 lần tấn công Thăng Long, có lần chiếm được kinh thành,vua Lê chạy vào Thanh Hóa

- Kết quả : Các cuộc khởi nghĩa đều bị dập tắt, nhưng góp phần làm cho triều đình nhà Lê mau chóng sụp đổ.

Bình luận (0)
Harry Potter
Harry Potter 7 tháng 4 2020 lúc 13:56

Em đồng tình với ý kiến :Việc nhà Mạc thay thế nhà Lê là điều tất yếu vì lúc đó nhà Lê đã suy yếu lắm rồi, không thể trị nước nữa

Bình luận (0)
Harry Potter
Harry Potter 1 tháng 4 2020 lúc 11:40

1)Em có nhận xét gì về phong trào đấu tranh của nông dân thế kỉ XVI

Nhận xét:

- Quy mô: diễn ra quyết liệt trên đại bàn rộng khắp, trong phạm vi cả nước nhưng các phong trào còn mang tính địa phương chưa tạo thành phong trào chung.

- Thời gian: diễn ra lâu dài, liên tục, có những cuộc khởi nghĩa kéo dài đến 30 năm.

- Mục đích đấu tranh: chống chính quyền Lê - Trịnh, địa chủ, quan lại, ổn định đời sống.

- Lực lượng: thu hút được đông đảo lực lượng tham gia, nông dân là lực lượng đông đảo nhất.

- Đặc điểm: diễn ra lẻ tẻ, phân tán, tự phát, chưa có sự lãnh đạo thống nhất.

- Tính chất: mang tính chất phong kiến.

- Kết quả: đều thất bại.

2)Nhận xét tình hình nước ta cuối thế kỉ XVI-XVIII tính chất của cuộc kháng chiến tranh Nam -Bắc triều và Trịnh Nguyễn

Tình hình chính trị, xã hội nước ta ở các thế kỉ XVI - XVII vô cùng hỗn loạn:

- Chính trị: Triều đình Lê sơ suy yếu, đất nước luôn trong tình trạng bất ổn định, các thế lực phong kiến tranh giành quyền lực, chiến tranh liên miên. Đất nước bị chia cắt kéo dài.

- Xã hội: chiến tranh phong kiến làm cho đời sống nhân dân đói khổ, lầm than, mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt. Dẫn đến bùng nổ nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân.

=> Tình trạng này kéo dài đến cuối thế kỉ XVIII, gây ra bao đau thương cho dân tộc và tổn hại cho sự phát triển của đất nước.

Bình luận (0)
Gia Long 2k6
Gia Long 2k6 CTV 1 tháng 4 2020 lúc 14:22

Câu 2:

Cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều và cuộc chiến Trịnh Nguyễn phân tranh

- Đây là các cuộc nội chiến có quy mô lớn, là những cuộc chiến tranh tranh giành quyền lực, quyền cai trị trên đất nước ta.

- Là những cuộc chiến tranh phi nghĩa, gây ảnh hưởng đến hòa bình và đời sống ổn định của nhân dân.

- Tuy nhiên về mặt tích cực, những cuộc chiến này tạo tiền đề cho việc mở rộng bờ cõi của đất nước.

Tình hình chính trị

- Chính trị nước ta phức tạp với sự xuất hiện và tranh giành quyền lực của nhiều tập đoàn phong kiến.

- Đất nước bị chia làm nhiều phe nhóm, mỗi phe thống trị, cát cứ một nơi gây ra cảnh chia cắt đất nước.

Tình hình xã hội

- Xã hội trở nên loạn lạc, ở miền bắc nạn cường hào ác bá hoành hành.

- Dân phiêu tán ở nhiều nơi do ruộng đất bị tư hữu, địa chủ chiếm đoạt.

- Việc dân phiêu tán góp phần vào quá trình mở mang bờ cõi do họ tiến vào nam khai hoang lập nghiệp.

- Tình hình sản xuất thủ công nghiệp có phần phát triển.

- Thương nghiệp cũng phát triển, buôn bán bùng nổ trong nước và cả ngoài nước.

Bình luận (0)
Loading...

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN