Bài tập 1)Trong văn bản “Bàn về đọc sách”, tác giả Chu Quang Tiềm viết: “Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ. Nếu đọc được 10 quyển sách không quan trọng, không bằng đem thời gian, sức lực đọc 10 quyển ấy mà đọc một quyển thật sự có giá trị. Nếu đọc được mười quyển sách mà chỉ lướt qua, không bằng chỉ lấy một quyển mà đọc mười lần. “Sách cũ trăm lần xem chẳng chán – Thuộc lòng, ngẫm kỹ một mình hay”, hai câu thơ đó đáng làm lời răn cho mỗi người đọc sách. … Đọc ít mà đọc kỹ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích luỹ, tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất; đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cưỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm mắt hoa, ý loạn, tay không mà về.”

(Ngữ văn 9, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015)

a. Ở phần trích trên, tác giả đã đưa ra lời khuyên gì về việc đọc sách?

b. Trong câu văn “Đọc ít mà đọc kỹ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích lũy, tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất; đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cưỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm mắt hoa, ý loạn, tay không mà về”, tác giả đã sử dụng phép tu từ gì? Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng phép tu từ ấy trong đoạn trích.

c. “Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu”, từ “sâu” ở đây là từ loại gì? Nó có nghĩa là gì?

d. Đọc sách là một con đường quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn. Em hãy trình bày suy nghĩ (Khoảng 1/2 trang giấy thi) về vấn đề đọc sách trong hoàn cảnh thế giới công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ như hiện nay.

Bài tập 15. Đặt câu có thành phần phụ chú đứng giữa câu, đứng cuối câu.

: Xác định thành phần phụ chú trong các ví dụ sau:

a. Không thể sao chép kinh nghiệm, như trước đây một số trường học “ Bắc Lý” chỉ ở vài hình thức: cái vườn sinh vật hay cái cột đo thời tiết.

b. Chúng ta- những người chủ thực sự của tương lai- phải xác định được mình sẽ làm gì trong cuộc hành trình khi bước vào thế kỉ tới.

c.Lác đác hãy còn những thửa ruộng lúa con gái xanh đen, lá to bản, mũi nhọn như lưỡi lê- con gái núi rừng có khác.

d. Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.

e. Thương người Cộng sản căm Tây- Nhật

Buồng mẹ- buồng tim- giấu chúng con.

Xác định thành phần gọi đáp trong các câu sau:

a.Cậu có nhớ bố không, hả cậu Vàng?

b.Vẫy đuôi thì cũng giết!

c. Kiếp ai thì cũng thế thôi. Cụ ạ!

d. Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?

e. Này, rồi cũng phải nuôi lấy con lợn… mà ăn mừng đấy!

g. Vâng, đúng nhà em bác nghỉ chân

Xác định các thành phần biệt lập trong các ví dụ sau và cho biết đó là thành phần gì?

a. Ồ, đâu phải qua đêm dài lạnh cóng,

Mặt trời lên là hết bóng mù sương!

Ôi đâu phải qua đoạn đường lửa bỏng

Cuộc đời ta bỗng chốc hóa thiên đường.

b.- Sao hôm nay chị dọn hàng muộn thế?

Chị Tí để chõng xuống đất, bày biện các bát uống nuớc mãi rồi mới chép miệng trả lời Liên:

-Ối chao, sớm với muộn mà có ăn thua gì.

c. Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu.

d. Có lẽ văn nghệ rất kị “ trí thức hóa”.

đ. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn thế được.

e. Trời ơi, sinh giặc làm chi

Để chồng tôi phải ra đi giệt thù

Cho các câu sau, câu nào biến đổi có khởi ngữ?

a. Tôi cứ ở nhà tôi, tôi làm việc tôi, tôi ăn cơm gạo tôi.

A1. Tôi ở nhà tôi, làm việc của tôi, ăn cơm gạo của tôi.

A2. Tôi cứ nhà tôi, tôi ở, việc tôi tôi làm, cơm gạo của tôi tôi ăn.

A3. Nhà tôi, tôi cứ ở, việc tôi tôi làm, tôi ăn cơm gạo của tôi

b. Cô ấy nói rất hay và cười cũng rất duyên.

B1. Nói, cô ấy nói rất hay và cười thì rất duyên.

B2. Nói rất hay và cười rất duyên là thế mạnh của cô ấy.

B3. Cô ấy nói thì nói rất hay và cười thì cười rất duyên

Xác định các khởi ngữ của những câu có khởi ngữ trên

Đọc đoạn trích sau:

Mày có bắn tao thì tao cũng bắn được mày! Mày chỉ giỏi giết gia đình tao, còn đối với tao thì mày là thằng chạy. Hôm qua, mày đã chạy trước mặt tao mà… Mặt Việt nóng như ngồi bếp. Lại ruồi, ruồi dày đặc bay đập vào mặt vào cổ Việt. Đói, nghe giặc đến gần sao bụng nó bắt đầu đói kì lạ. Việt rờ rờ vào cò súng.

Xác định các khởi ngữ có trong các câu của đoạn trích.

:.Đọc hai câu sau:

(1) Thầy thì thầy không bênh vực những em lười học.

(2) Thầy thì sờ vòi, thầy thì sờ ngà, thầy thì sờ tai, thầy thì sờ chân, thầy thì sờ đuôi.

a.Cho biết sự khác nhau về chức năng của từ “ thầy” đứng trước trợ từ “ thì” trong hai câu trên.

b.Nếu bỏ từ “ thầy” đầu tiên ở câu (1) thì ý nghĩa cơ bản của câu có thay đổi không? Cho biết tác dụng của từ “ thầy” trước trợ từ “thì” trong câu ấy?

: Xác định khởi ngữ có trong các câu sau:

a. Mà y, y không chịu của Oanh một tí gì gọi là tử tế.

b. Nhà, bà ấy có hàng dãy ở khắp các phố. Ruộng, bà ấy có hàng trăm mẫu ở nhà quê

c. Ông giáo ấy, thuốc không hút, rượu không uống.