Câu 45.
\(P=\dfrac{1}{5xy}+\dfrac{5}{x+2y+5}\ge\dfrac{1}{5xy}+\dfrac{5}{x+2y+5}+\dfrac{3}{20}\left(x+y-3\right)\)
\(=\left[\dfrac{1}{10}x+\dfrac{1}{20}y+\dfrac{1}{5xy}\right]+\left[\dfrac{1}{20}\left(x+2y+5\right)+\dfrac{5}{x+2y+5}\right]-\dfrac{7}{10}\)
\(\ge\left(\dfrac{\sqrt{2xy}}{20}+\dfrac{\sqrt{2xy}}{20}+\dfrac{1}{5xy}\right)+2\sqrt{\dfrac{1}{20}\left(x+2y+5\right)\cdot\dfrac{5}{x+2y+5}}-\dfrac{7}{10}\)
\(\ge3\sqrt[3]{\left(\dfrac{\sqrt{2xy}}{20}\right)^2\cdot\dfrac{1}{5xy}}+2\sqrt{\dfrac{5}{20}}-\dfrac{7}{10}\)
\(=\dfrac{3}{10}+1-\dfrac{7}{10}=\dfrac{3}{5}\)
Đẳng thức xảy ra khi \(x=1,y=2\)
Note.
Mấu chốt của lời giải này là tìm ra được điểm rơi $x=1,y=2.$ Có thể làm như sau:
Xét hàm \(f\left(x,y\right)=\dfrac{1}{5xy}+\dfrac{5}{x+2y+5}+k\left(x+y-3\right)\)
Cách 1. Ta thấy điểm cực trị của $f(x,y)$ là nghiệm của hệ phương trình sau:
\(\left\{{}\begin{matrix}\dfrac{\partial F}{\partial x}=0\\\dfrac{\partial F}{\partial y}=0\\x+y=3\end{matrix}\right.\Rightarrow x=1,y=2,k=\dfrac{3}{20},\) từ đây lý giải được tại sao lại có cách cộng thêm \(\dfrac{3}{20}\left(x+y-3\right)\) như lời giải bên trên.
Ngoài ra còn một cách khác để tìm điểm rơi như sau.
\(F(x,y)=\left[ \left( k-m \right) x+ \left( k-2\,m \right) y+\dfrac{1}{5xy}\right]+\left[m(x+2y+5)+\dfrac{5}{x+2y+5}\right]-3k-5m\)
Sau khi áp dụng bất đẳng thức Cauchy ta thấy đẳng thức phải đạt tại
\(\left\{{}\begin{matrix}\left(k-m\right)x=\left(k-2m\right)y\\\sqrt{\left(k-m\right)\left(k-2m\right)xy}=\dfrac{1}{5xy}\\m\left(x+2y+5\right)=\dfrac{5}{x+2y+5}\end{matrix}\right.\) và \(x+y=3\) (cái này do ta dự đoán)
Sau khi giải hệ khá cồng kềnh bên trên ta thu được \(x=1,y=2,k=\dfrac{3}{20},m=\dfrac{1}{20}\)
P/s: Ez game:D Và cách tìm điểm rơi thứ $2$ dễ hơn cách 1 cả về mặt kiến thức lẫn áp dụng, vì chỉ cần tìm xong thế ngược $m,k$ lại là ta thu được lời giải. Vả lại HS THCS chưa được học nhân tử Langrange nên chắc chắn cách $2$ là phù hợp nhất.