khi cơ thể bị mất nhiều nước(khi bị tiêu chảy, khi lao động nặng ra nhiều mồ hôi,...), máu lưu thông trong mạch khá vất vả và khó khăn do những lúc như này hơi thở chúng ta không bình thường, lượng khí oxi hít vào ít hơn bình thường dẫn đến lượng khí cacbonic thải ra cũng ít nên khả năng cung cấp năng lượng cho tế bào hoạt động kém nên quá trình lưu thông máu trong mạch diễn ra chậm hơn nên máu lưu thông rất khó khăn, vất vả

oxi có trong hêmoglobin( huyết sắc tố) của hồng cầu trong máu

vòng tuần hoàn nhỏ: cung cấp khí O2 cho tế bào và mang khí CO2 khỏi tế bào

vòng tuần hoàn lớn: mang CO2 từ máu đến phế nang để đào thải và nhận O2 cho máu

=> ý nghĩa của vòng tuần hoàn máu: cung cấp O2 và các chất dinh dưỡng đến các tế bào để nuôi cơ thể

hệ tuần hoàn thực hiện chu kì luân chuyển môi trường trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể cùng với hệ bạch huyết

hệ tuần hoàn gồm:

1. tâm thất phải

2. động mạch phổi

3. mao mạch phổi

4.tĩnh mạch phổi

5. tâm thất trái

6. động mạch chủ

7. tâm nhĩ trái

8. mao mạch phần trên cơ thể

9. mao mạch phần dưới cơ thể

10. tĩnh mạch chủ trên

11. tĩnh mạch chủ dưới

12. tâm nhĩ phải

vòng tuần hoàn máu gồm:

-tim: + nửa phải

+ nửa trái

-hệ mạch: + vòng tuần hoàn nhỏ

+ vòng tuần hoàn lớn

tim: cấu tạo gồm 4 ngăn(2 tâm nhĩ trên và 2 tâm thất dưới), thành tâm nhĩ mỏng hơn thành tâm thất, thành tâm thất trái dày hơn thành tâm thất phải, có hai loại van tim là van nhĩ thất và van động mạch. các van tim có chức năng dẫn máu theo một chiều nhất định. tim hình chóp, đỉnh quay xuống dưới hơi chếch về phía trái; bên ngoài có lớp màng tiết chất dịch giúp tim co bóp dễ dàng, có hệ thống mao mạch nuôi tim

vòng tuần hoàn nhỏ: máu đỏ thẫm từ tâm thất phải theo động mạch phổi đến mao mạch phổi. tại đay diễn ra quá trình trao đổi khí( máu nhận O2 thải CO2) máu trở thành đỏ tươi tập trung theo tĩnh mạch phổi đổ về tâm nhĩ trái

vòng tuần hoàn lớn: máu đỏ tươi từ tâm thất trái theo động mạch chủ phân phối tới các mao mạch phần trên và mao mạch phần dưới cơ thể và đến tận các tế bào. tại đây xảy ra sự trao đổi khí ( máu nhận CO2 và thải O2) và trao đổi chất, máu hóa thành đỏ thẫm theo tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới đổ về tâm nhĩ phải

cho mình bổ sung: thường xuyên trao đổi với môi trường ngoài qua quá trình trao đổi chất:...(sgk)