Ca dao tục ngữ Việt Nam không chỉ là những truyền thống đạo lý của con người mà còn ca ngợi lối sống giàu tình nặng nghĩa của người dân lao động. Người nông dân luôn thiết tha yêu cuộc sống ruộng đồng,gắn bó với quê hương, đất nước, họ luôn bày tỏ tình thân thiết với từng vườn cải, từng luống rau, đồng lúa. Và trong lao động nông nghiệp thì con trâu là người bạn thân thiết nhất, là con vật mà cùng chịu khổ nhọc với họ trong lao động, bằng tình cảm nặng nghĩa tình của mình, người nông dân dã nhắn nhủ:
“Trâu ơi ta bảo trâu này,
Trâu ra ngoài đồng trâu cày với ta.
Cấy cày vốn nghiệp nông gia,
Ta đây trấu đấy , ai mà quản công.
Bao giờ cây lúa còn bong,
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn.”
Mở đầu bài ca dao bằng tiếng gọi “trâu ơi” với giọng điệu thật thân tình và đã dùng đại từ xưng hô “ta” thể hiện một lòng hết sức triều mến. Người nông dân xem con trâu như một người bạn thân để cùng tâm sự, cùng cam chịu khổ cực nắng mưa với người. Và con trâu được khuyên nhủ, được dẫn dụ nên siêng năng ra đồng cày ruộng với người:
Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
Con người xem trâu như một người bạn thân tình “trâu với ta”, “đây với đấy” ý nói là trâu và người cùng chung nghiệp nông gia nên phai cùng chịu nhọc nhằn, dãi nắng dầm mưa để một ngày nào đó sẽ thu hoạch vụ mùa:
Cấy cày vốn nghiệp nông gia,
Trâu đây ta đấy, ai mà quản công.
Đại từ ai được sử dụng và sắc thái biểu cảm đặc biệt: người và vật bình đẳng, không có một chút nào phân biệt hay ngăn cách.Nhà nông và con vật thân yêu như cùng giao ước: bây giờ cùng ra công khó nhọc, ngày mai sẽ cùng được hưởng lợi. Ta có lúa ăn thì trâu có cỏ để gặm,ta no thì trâu cũng không bao giờ phải đói:
Bao giờ cây lúa còn bông,
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn
Tình yêu thương của con người không chỉ với người mà đối với tát cả vạn vật, lòng triều mến khăng khít qua lời nhắn nhủ trên đã thể hiện tình thân thiết của người nông dân đối với loài gia súc gần gũi nhất trong đời sống hằng ngày. Đối với nhà nông, trâu bò còn là sức kéo không thể thiếu được, từ việc cày bừa, dọn đát gieo cấy đến việc cộ lúa, xe đát làm nền, chở cây, lá cất nhà…không chỉ là dùng làm sức kéo mà còn cho phân bón cho lúa rất tốt, sụ phát triển tốt của cây nông nghiệp không thể nào thiếu phân bón. Mọi việc nặng nhọc đều do con trâu đảm đương, chon en trong sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt nông thôn không thể nào thiếu sự giúp sức của con vật thân yêu đó. Và hình ảnh con trâu đi trước cái cày theo sau là hình ảnh phổ biến ở nông thôn nước ta ngày xưa. Chính vì thế con trâu rất là quan trọng, gắn bó với người nông dân chúng ta.
Bài ca dao ngắn gọn nhưng thật súc tích, thắm đượm tình thương yêu của nhà nông đối với con vật thân yêu, con vật thân cận hết sức gần gũi cùng chịu vất vả với người nông dân trong việc đồng áng. Đồng thời thể hiện lối sống giàu tình nặng nghĩa của người nông dân ta thời xưa.
