Vì sao mình chỉ cải thiện Speaking từ 6.0 lên 7.5 khi học với giáo viên bản ngữ?
Mình từng là một người học IELTS Speaking rất “chăm”. Mình học đều đặn, nói nhiều, làm đủ các dạng câu hỏi Part 1 – Part 2 – Part 3, thậm chí có giai đoạn ngày nào cũng tự nói trước gương. Nhưng sau nhiều lần thi, kết quả Speaking của mình vẫn loanh quanh ở mức 6.0 – 6.5. Điều khiến mình bối rối nhất là mình không hề cảm thấy bị bí ý hay quá yếu, nhưng band điểm thì cứ đứng yên.
Mình từng nói rất nhiều, nhưng Speaking IELTS vẫn dậm chân ở 6.0
Trước đây, mình học Speaking khá bài bản. Mình nắm được cấu trúc trả lời cho từng Part, biết cách mở bài, thân bài, kết luận cho Part 2. Ngữ pháp không quá nhiều lỗi nghiêm trọng, từ vựng ở mức ổn. Khi tự đánh giá, mình luôn nghĩ rằng mình “xứng đáng” ít nhất là 6.5 hoặc 7.0.
Tuy nhiên, khi đi thi thật, điểm Speaking của mình vẫn không thay đổi. Điều lạ là mình không bị rơi vào trạng thái cứng họng hay không nói được. Mình nói trôi chảy, đúng câu hỏi, nhưng kết quả cuối cùng vẫn chỉ dừng lại ở 6.0.
Lúc đó, mình không hiểu rõ vấn đề nằm ở đâu. Mình chỉ cảm thấy có gì đó “chưa đủ”, nhưng không ai chỉ ra cụ thể.
Nói nhiều nhưng không được sửa lỗi đúng trọng tâm
Nhìn lại giai đoạn đó, mình nhận ra một vấn đề rất lớn: mình được sửa nhiều lỗi, nhưng không phải những lỗi ảnh hưởng trực tiếp đến band điểm.
Giáo viên thường sửa cho mình ngữ pháp hoặc từ vựng riêng lẻ. Ví dụ, câu này nên dùng thì gì, từ kia có đúng nghĩa không. Những điều đó chắc chắn là cần thiết, nhưng nó không giúp mình hiểu vì sao bài nói của mình vẫn không đạt mức 7.0.
Chẳng hạn, mình thường trả lời những câu như:
I like my job because it is interesting and I can learn many new things.
Câu này hoàn toàn không sai. Ngữ pháp đúng, từ vựng dễ hiểu. Nhưng khi nhìn dưới góc độ chấm điểm Speaking, đây là một câu trả lời khá ngắn, thiếu chiều sâu và chưa thể hiện được khả năng triển khai ý.
Mình nói đúng, nhưng chưa nói “đủ tốt”.
Phát âm “na ná” nhưng giám khảo vẫn khó nghe
Một vấn đề khác mà mình chỉ nhận ra sau này là phát âm. Trước đó, mình khá tự tin vì mình phát âm từng từ tương đối đúng, biết phiên âm IPA, không đọc sai những từ cơ bản. Nhưng khi học với giáo viên bản ngữ, mình mới hiểu rằng phát âm đúng từng từ không đồng nghĩa với việc nói dễ nghe.
Vấn đề của mình không nằm ở từ đơn lẻ, mà ở cách mình nói cả câu. Mình nói khá đều, không nhấn trọng âm câu, không có lên xuống giọng. Điều này khiến người nghe cảm thấy câu nói thiếu tự nhiên và hơi khó theo dõi, dù từng từ đều đúng.
Ví dụ, câu mình thường nói là:
I usually spend my free time watching movies at home.
Khi giáo viên bản ngữ nghe, họ không bảo mình nói sai, mà chỉ ra rằng mình đang nói quá “phẳng”. Sau đó, họ hướng dẫn mình cách nhấn trọng tâm và nối ý:
I usually spend my free time watching movies at home, especially after a long working day.
Chỉ một thay đổi nhỏ, nhưng câu nói trở nên tự nhiên hơn rất nhiều.
Giai đoạn học với giáo viên Việt giúp mình có nền tảng, nhưng chưa đủ để lên 7.0+
Mình không phủ nhận vai trò của giáo viên Việt. Thực tế, nếu không có giai đoạn học với giáo viên Việt, mình sẽ không có nền tảng để tiếp tục. Giáo viên Việt giúp mình hiểu cấu trúc bài thi, tránh lỗi ngữ pháp nặng, và biết cách trả lời đúng trọng tâm câu hỏi.
Tuy nhiên, khi mục tiêu của mình là band 7.0 trở lên, mình bắt đầu thấy rõ giới hạn. Câu trả lời của mình đúng, nhưng chưa giống cách người bản xứ thật sự nói. Mình vẫn trả lời theo kiểu “bài thi”, chứ chưa phải “giao tiếp tự nhiên”.
Khi mình chuyển sang luyện Speaking IELTS với giáo viên bản ngữ, mọi thứ bắt đầu thay đổi
Sự thay đổi lớn nhất không nằm ở việc học thêm nhiều từ vựng, mà nằm ở cách tư duy câu trả lời. Giáo viên bản ngữ thường không hỏi mình câu đó có đúng ngữ pháp không, mà hỏi: “Nếu là người bản xứ, em có nói như vậy không?”
Khi luyện Part 2, mình từng trả lời như sau:
I want to talk about a person who inspires me. He is my teacher and he is very kind.
Câu này không sai, nhưng khá đơn giản. Giáo viên bản ngữ hướng dẫn mình mở rộng theo cách tự nhiên hơn:
I’d like to talk about a teacher who has had a huge influence on my way of thinking, not just academically but also personally.
Cách mở bài này giúp câu trả lời có chiều sâu hơn, thể hiện rõ khả năng diễn đạt và tư duy, thay vì chỉ liệt kê thông tin.
Người bản ngữ giúp mình cải thiện rõ rệt 3 tiêu chí chấm điểm Speaking
Điều mình cảm nhận rõ nhất là sự thay đổi ở ba tiêu chí quan trọng.
Thứ nhất là intonation. Mình học cách lên giọng, hạ giọng, nhấn từ khóa trong câu. Điều này giúp bài nói của mình nghe tự nhiên và dễ theo dõi hơn.
Thứ hai là coherence. Mình được hướng dẫn cách nối ý mạch lạc, đặc biệt là trong Speaking Part 3. Thay vì trả lời từng câu rời rạc, mình học cách dẫn dắt ý kiến và đưa ví dụ phù hợp.
Thứ ba là cách mở rộng ý đúng mức cho band 7.0+. Mình không nói lan man, cũng không học thuộc câu trả lời. Mỗi ý đều có lý do và ví dụ cụ thể, đúng với tiêu chí chấm điểm.
Học Speaking IELTS với giáo viên bản ngữ có hiệu quả không?
Từ trải nghiệm cá nhân, câu trả lời của mình là: có, nhưng không phải cho tất cả mọi người ngay từ đầu. Nếu bạn mới ở mức 5.0 hoặc chưa nắm vững cấu trúc bài thi, việc học với giáo viên bản ngữ có thể chưa mang lại hiệu quả rõ rệt.
Nếu bạn đang kẹt ở mức 6.0 – 6.5 và muốn lên 7.0+, thì luyện Speaking IELTS với giáo viên bản ngữ thực sự là một bước chuyển cần thiết. Mình đã tham khảo khá nhiều tài liệu và thấy có bài phân tích rất rõ việc luyện Speaking IELTS với giáo viên bản ngữ để lên Band 7.0+, đọc khá hợp với những ai đang gặp tình trạng giống mình: https://tdp-ielts.edu.vn/luyen-speaking-ielts-voi-giao-vien-ban-ngu/