Hoạt động 6: Thực hiện các việc làm bảo tồn cảnh quan thiên nhiên ở địa phương

1. TÌM HIỂU VỀ HÀNH ĐỘNG BẢO TỒN TRỰC TIẾP VÀ VẬN ĐỘNG

a. Việc làm bảo tồn thiết thực và Tuyên truyền vận động là gì?

- Việc làm bảo tồn thiết thực (mục 1) là những hành động cụ thể, "chân tay", bạn làm hàng ngày để trực tiếp giữ gìn, bảo tồn cảnh quan. Đây chính là bước "chung tay" (HĐ 2) và "thực hiện" (HĐ 4) ở mức độ cá nhân và thường xuyên.

+ Ví dụ: Bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác, nhắc nhở bạn bè không bẻ cành, không vứt rác, tham gia dọn dẹp bãi biển...

- Tuyên truyền vận động các đối tượng đặc thù (mục 2) là một hình thức tuyên truyền "nâng cao". Nó không chỉ nói về "ý nghĩa" (như HĐ 5), mà còn nhắm thẳng vào các đối tượng có khả năng tác động lớn đến cảnh quan (cơ sở sản xuất, kinh doanh) để yêu cầu, vận động họ thực hiện các việc làm cụ thể.

+ Ví dụ: Nhóm của em đến gặp một "cơ sở dịch vụ" (quán ăn ven Hồ X - HĐ 4) để "tuyên truyền" (vận động) họ lắp đặt thùng rác và hệ thống xử lý nước thải.

b. Vì sao cần "Thực hiện" (mục 1) song song với "Tuyên truyền" (mục 2)?

- Đây là bước cuối cùng, quan trọng nhất, biến mọi "kế hoạch" và "đề xuất" thành hiện thực. Việc kết hợp cả hai hành động này là tối quan trọng:

+ Giúp rèn luyện tư duy phản biện (Nói đi đôi với làm): Kỹ năng này giúp em nhận ra rằng, nếu chỉ "Tuyên truyền" mà bản thân không "Thực hiện" (mục 1), lời nói của em sẽ không có trọng lượng. Đó là "nói một đằng, làm một nẻo".

+ Giúp xây dựng quan điểm cá nhân vững vàng (Tạo uy tín): Khi em "thực hiện" (mục 1) các việc làm hàng ngày, em đang xây dựng uy tín và tư cách cho mình. Uy tín đó là vũ khí mạnh nhất để em đi "tuyên truyền" (mục 2) cho người khác (nhất là các cơ sở kinh doanh "khó tính").

+ Giúp định hướng hành vi đúng đắn (Tác động kép): "Thực hiện" (mục 1) tạo ra tác động trực tiếp (làm cảnh quan sạch hơn). "Tuyên truyền" (mục 2) tạo ra tác động gián tiếp (ngăn chặn nguồn ô nhiễm lớn, thay đổi chính sách). Phải làm cả hai mới có thể bảo tồn bền vững.

- Ví dụ: Nhóm em muốn "tuyên truyền" (mục 2) cho các quán ăn ven biển không xả rác. Sẽ thuyết phục hơn nhiều nếu chính nhóm em trước đó đã "thực hiện" (mục 1) việc dọn sạch bãi biển hàng tuần. Hành động của các em (mục 1) chính là bằng chứng (HĐ 3) hùng hồn nhất cho lời "tuyên truyền" (mục 2).

2. HƯỚNG DẪN PHÂN TÍCH VÀ CHIA SẺ KẾT QUẢ THỰC HIỆN

1. Thể hiện lập trường, quan điểm của bản thân/nhóm đối với hai hình thức hành động.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng phân tích và thể hiện lập trường về hai hành động cốt lõi của Hoạt động 6:

* Hành động 1: "Thực hiện các việc làm cần thiết trong cuộc sống hằng ngày..." (mục 1).

- Phân tích (Lập trường: Nền tảng của mọi thay đổi):

+ Mặt đúng của hành động: Đây là hành động "gốc rễ". Nó thay đổi từ chính cá nhân mình. Nó là "tích tiểu thành đại". Nếu mọi người đều "thực hiện" (mục 1), thì chúng ta sẽ không cần phải tốn sức "tuyên truyền" (mục 2).

+ Mặt cần cẩn trọng: Đôi khi, các việc làm "hàng ngày" này là không đủ. Một cá nhân không vứt rác không thể bù lại cho một "cơ sở sản xuất" (mục 2) xả hàng tấn chất thải.

- Đề xuất lập trường phù hợp: "Theo em, lập trường của chúng ta là 'Hành động hàng ngày (mục 1) là trách nhiệm bắt buộc, là nền tảng'. Chúng ta không thể yêu cầu người khác làm trong khi mình thì không. Đây là cách để rèn luyện ý thức bản thân và là 'tấm gương' để bắt đầu việc 'tuyên truyền' (mục 2)."

* Hành động 2: "Tuyên truyền tới người dân, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ..." (mục 2).

- Phân tích (Lập trường: Giải quyết tận gốc các nguồn ô nhiễm lớn):

+ Mặt đúng của hành động: Đây là hành động "tấn công" vào các nguồn gây ô nhiễm lớn và có hệ thống (như đã phân tích ở HĐ 4 - Trường hợp 1 và 2). Chỉ có vận động, thậm chí là đấu tranh, với các đối tượng này mới giải quyết được vấn đề triệt để.

+ Mặt cần cẩn trọng: Đây là đối tượng khó thuyết phục nhất vì liên quan đến lợi ích kinh tế. "Tuyên truyền" cho họ không thể chỉ bằng "tình cảm" hay "ý nghĩa", mà phải bằng (1) Bằng chứng ô nhiễm (từ HĐ 3), (2) Lợi ích kinh tế (bảo vệ để du lịch bền vững) và (3) Chế tài pháp luật.

- Đề xuất lập trường phù hợp: "Em đồng ý đây là hành động có tác động lớn và mang tính chiến lược. Để bảo tồn cảnh quan, không thể chỉ dọn dẹp 'phần ngọn' (việc làm hàng ngày), mà phải ngăn chặn 'phần gốc' (các cơ sở xả thải). Để 'tuyên truyền' (mục 2) hiệu quả, chúng em phải chuẩn bị một 'kế hoạch' (HĐ 5) thật kỹ, sử dụng các 'số liệu' (HĐ 3) và đề xuất 'giải pháp' (HĐ 4) rõ ràng cho họ."

2. Chia sẻ bài học kinh nghiệm và cảm xúc của bản thân sau khi thực hiện (mục 3).

- Sau khi đã hoàn thành tất cả các hoạt động, từ tìm hiểu đến thực hiện, bây giờ là lúc em nhìn lại. Em có thể suy nghĩ dựa trên các câu hỏi sau:

+ Điều gì làm em thấy tự hào nhất sau khi "thực hiện" (mục 1) và "tuyên truyền" (mục 2)?

+ Em gặp khó khăn gì? Em đã thay đổi như thế nào về nhận thức so với trước khi bắt đầu chủ đề này?

+ "Cảm xúc" (mục 3) của em là gì khi nhìn thấy kết quả (dù nhỏ) từ hành động của mình?

- Ví dụ về bài học kinh nghiệm và cảm xúc em có thể chia sẻ: "Qua toàn bộ chủ đề, bài học kinh nghiệm lớn nhất đối với em là sự kiên trì. 'Việc làm hàng ngày' (mục 1) đòi hỏi sự kiên trì của cá nhân. 'Tuyên truyền' (mục 2) đòi hỏi sự kiên trì của tập thể. Về cảm xúc (mục 3), ban đầu khi 'đánh giá thực trạng' (HĐ 3), em cảm thấy bất lực và tức giận trước sự ô nhiễm. Khi 'lập kế hoạch' (HĐ 5), em thấy hào hứng. Khi 'thực hiện' (HĐ 6.1) và 'tuyên truyền' (HĐ 6.2), em cảm thấy mệt mỏi và đôi khi nản lòng. Nhưng khi 'báo cáo kết quả' (HĐ 6.3), dù kết quả chỉ là một góc hồ sạch hơn, hay một quán ăn đồng ý không xả rác, em cảm thấy vô cùng tự hào. Em tự hào vì nhóm mình đã 'chung tay' và tạo ra thay đổi, dù là nhỏ nhất."