Thực hành tiếng Việt trang 69

Nội dung lý thuyết

I. Các thành phần biệt lập (tiếp)

3. Thành phần gọi - đáp

Thành phân gọi - đáp: thành phần được dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp, đuực đánh dấu bằng những từ ngữ gọi - đáp như: ơi, thưa, dạ, vâng,..

4. Thành phần chêm xen (Phụ chú)

- Thành phẩn chêm xen (phụ chú); thành phần được dùng để bổ sung, làm rõ thêm một đối tượng nào đó trong câu. Thành phần này thường được đặt trong dấu ngoặc đơn, giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hoặc giữa dấu gạch ngang và dấu phẩy. Cũng có khi, thành phần chêm xen còn được đặt sau dấu hai chấm.

II. Luyện tập

Bài tập 1/ trang 70

Tìm thành phần gọi - đáp trong các câu sau và cho biết chức năng của chúng.

Câu

Thành phần gọi đáp

Chức năng

a

Thưa anh

Dế Choắt dùng để gọi Dế Mèn, cách gọi thể hiện sự tôn kính của kẻ dưới với người trên.

b

ê

Thể hiện lời gọi của Net Len, cách gọi suồng sã của Nét Len với người được gọi

c

ơi

Thể hiện lời của những người qua đường gọi cậu bé.

Bài 2/ trang 30

Tìm thành phần chêm xen trong các câu sau và cho biết chúng làm rõ thêm nội dung gì.

Câu

Thành phần chêm xen

Chức năng

a

  1. (của các tác giả khác).

Làm rõ các bài thơ khác mà Xuân Diệu muốn nói đến là của tác giả khác chứ không phải của Nguyễn Khuyến.

b

đây là “xứ Vườn Bùi” theo đồng bào gọi cả vùng Trung Lương nằm trong xã Yên Đổ cũ, chứ không phải chỉ là khu vườn của nhà ở cụ Nguyễn Khuyến

Giải thích thê về cụm từ vườn Bùi chốn cũ để người dọc không hiểu nhầm về phạm vi không gian được nói đến.

c

món mực ống mà Xe-crét-ta-ri-ô chôm được từ bếp nhà hàng.

Giải thích thêm về món yêu thích của con hải âu

d

(phân tích, bình giảng, bình luận)

Làm rõ hơn về các hoạt động có liên quan đến việc “ đọc văn”, ý nói rằng phân tích, bình giảng, bình luận cũng là kết quả của việc đọc văn.

Bài  3/ trang 31

Tìm các thành phần biệt lập trong những câu sau và xác định đó là loại thành phần biệt lập nào.

Câu

Thành phần biệt lập

a.Hẳn

Thành phần tình thái

b.Mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội

Thành phần chêm xen

c. Ơi

Thành phần gọi- đáp

d. Ôi

Thành phần cảm thán