Nhiệm vụ 5: Rèn luyện kĩ năng hợp tác giải quyết vấn đề nảy sinh

1. TÌM HIỂU VỀ KỸ NĂNG HỢP TÁC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

a. Vấn đề nảy sinh trong hợp tác là gì?

- Vấn đề nảy sinh là những khó khăn, trở ngại hoặc mâu thuẫn không lường trước xuất hiện trong quá trình cả nhóm cùng nhau làm việc. Những vấn đề này có thể liên quan đến công việc (nhiệm vụ quá khó, thiếu thời gian), quy trình làm việc (phân công không hợp lý), hoặc con người (bất đồng ý kiến, có thành viên thiếu trách nhiệm).

- Ví dụ: Một vấn đề nảy sinh phổ biến là khi một thành viên trong nhóm đột nhiên bị ốm và không thể hoàn thành phần việc của mình đúng hạn, ảnh hưởng đến tiến độ chung của cả nhóm.

b. Vì sao kỹ năng này lại quan trọng?

- Trong thực tế, quá trình làm việc nhóm hiếm khi hoàn toàn suôn sẻ. Khả năng bình tĩnh cùng nhau đối mặt và giải quyết các vấn đề nảy sinh một cách xây dựng chính là yếu tố phân biệt một nhóm hiệu quả và một nhóm thất bại. Kỹ năng này giúp:

+ Gắn kết nhóm: Cùng nhau vượt qua khó khăn sẽ làm tăng sự tin tưởng và đoàn kết giữa các thành viên.

+ Nâng cao hiệu quả: Giúp nhóm không bị đình trệ, nhanh chóng tìm ra giải pháp để tiếp tục công việc và đạt được kết quả tốt hơn.

+ Rèn luyện bản lĩnh: Giúp mỗi cá nhân trở nên linh hoạt, kiên nhẫn và có khả năng ứng phó tốt hơn trước những thử thách bất ngờ trong cuộc sống.

- Ví dụ: Nếu nhóm của em biết cách giải quyết vấn đề, khi gặp một bài tập khó, thay vì đổ lỗi cho nhau, cả nhóm sẽ cùng ngồi lại tìm cách giải mới. Kỹ năng này giúp nhóm không bị tan rã trước khó khăn.

2. HƯỚNG DẪN PHÂN TÍCH VÀ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

a. Phân tích các vấn đề nảy sinh và đề xuất cách giải quyết

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng phân tích các vấn đề trong từng tình huống và tìm ra cách hợp tác để giải quyết.

- Tình huống 1 (Nhiều nhóm không hoàn thành sản phẩm):

+ Vấn đề nảy sinh: Các nhóm đã không quản lý tốt thời gian và không lường trước được độ khó của nhiệm vụ. Thay vì tìm kiếm sự hỗ trợ sớm, các nhóm đã đợi đến phút cuối để báo cáo vấn đề.

+ Cách hợp tác giải quyết: Lẽ ra, ngay khi nhận thấy nhiệm vụ khó hoặc thời gian không đủ, các nhóm nên hợp tác bằng cách chủ động báo cáo với thầy giáo để xin thêm thời gian hoặc sự hướng dẫn. Ví dụ, nhóm trưởng có thể nói: "Thưa thầy, chúng em thấy nhiệm vụ này khá phức tạp, thầy có thể gợi ý thêm cho chúng em được không ạ?".

- Tình huống 2 (Bạn M. quên làm việc):

+ Vấn đề nảy sinh: Một thành viên (M.) đã thiếu trách nhiệm, quên mất nhiệm vụ được giao, đẩy cả nhóm vào tình thế khó khăn khi hạn chót đã gần kề.

+ Cách hợp tác giải quyết: Thay vì hoảng loạn hay trách móc M., cả nhóm cần hợp tác ngay lập tức để "chữa cháy". Ví dụ, bạn T. có thể nói: "Chuyện đã lỡ rồi, bây giờ chúng ta hãy cùng nhau xem phần việc của M. là gì và chia nhỏ ra mỗi người phụ một tay để hoàn thành kịp trong ngày hôm nay".

- Tình huống 3 (Nhóm bạn A. biểu diễn văn nghệ):

+ Vấn đề nảy sinh: Người trưởng nhóm (A.) đã phân công công việc một cách áp đặt, không lắng nghe ý kiến và khó khăn của các thành viên (N. và V.), dẫn đến sự không hợp tác và kết quả cuối cùng không tốt.

+ Cách hợp tác giải quyết: Lẽ ra, khi phân công, A. nên hợp tác bằng cách hỏi ý kiến các bạn. Ví dụ, A. nên hỏi: "V. ơi, cậu có đảm nhận được cả phần hát và trang phục không? N. ơi, cậu thấy phần múa phụ họa thế nào?". Khi các bạn nêu khó khăn, cả nhóm nên cùng nhau điều chỉnh lại sự phân công cho hợp lý.

- Tình huống 4 (Nhóm bạn B. không thống nhất được ý kiến):

+ Vấn đề nảy sinh: Các thành viên trong nhóm đều có ý kiến riêng nhưng không ai chịu lắng nghe ai, dẫn đến tranh cãi kéo dài và không đưa ra được quyết định cuối cùng.

+ Cách hợp tác giải quyết: Nhóm cần một phương pháp làm việc dân chủ hơn. Ví dụ, nhóm trưởng có thể đề xuất: "Mỗi bạn hãy trình bày ý tưởng của mình trong 2 phút. Sau đó, chúng ta sẽ cùng nhau viết ra ưu và nhược điểm của từng ý tưởng rồi tiến hành bỏ phiếu để chọn ra phương án được nhiều người đồng tình nhất".

b. Thực hành giải quyết vấn đề và chia sẻ kết quả

Sau khi đã phân tích, em hãy cùng các bạn trong nhóm thử đóng vai để giải quyết lại một trong các tình huống trên theo cách hợp tác hơn và chia sẻ kết quả.

- Khi đóng vai, em đã học được điều gì về việc giải quyết vấn đề trong nhóm?

+ Ví dụ: "Khi đóng vai nhóm bạn B., em nhận ra rằng việc bỏ phiếu là một cách rất công bằng để đi đến quyết định chung khi có nhiều ý kiến khác nhau".

- Kết quả của nhóm em sau khi giải quyết lại tình huống có tốt hơn không? Tại sao?

+ Ví dụ: "Kết quả tốt hơn ạ, vì khi các thành viên trong nhóm của A. được lắng nghe và phân công lại công việc, mọi người đều vui vẻ và nỗ lực hơn, giúp tiết mục cuối cùng thành công hơn".