Loại cây trong hình chính là cây Sang (hay còn gọi là cây sảng, cây sang giàu, trôm mề gà, cây sáng sé), có tên khoa học là Sterculia lanceolata, thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae).
1. Giới thiệu về cây
- Tên gọi khác: Cây sảng, cây sang giàu, trôm mề gà, trôm lá mác, mác noạng (tiếng Tày), sáng sé.
-Tên khoa học: Sterculia lanceolata Cav.
-Đặc tính sinh trưởng: Là loài cây thân gỗ thường xanh, có tốc độ sinh trưởng khá nhanh, lá xanh tốt quanh năm và rất ít khi rụng lá, tạo bóng mát tuyệt vời.
2. Đặc điểm hình thái
-Thân cây: Thân gỗ cỡ trung bình, chiều cao trung bình từ 7–15m. Vỏ thân màu nâu xám, nhẵn mịn hoặc hơi xù xì nhẹ ở các cây cổ thụ. Cây phân nhiều cành nhánh, tán lá rậm rạp và xòe rộng.
-Lá cây: Lá đơn, mọc so le, hình trứng thuôn dài hoặc hình mác, nhọn ở đầu. Mặt trên lá xanh đậm bóng, mặt dưới nhạt hơn, hệ gân lá nổi rõ
-Hoa: Hoa nhỏ mọc thành chùm ở nách lá hoặc đầu cành, màu trắng hoặc vàng nhạt, không quá nổi bật và thường bị tán lá che khuất.
-Quả: Đây là điểm đặc sắc nhất của cây. Quả gồm 4–5 đại xếp thành hình sao (nhìn rất giống bông hoa). Khi chín, vỏ quả chuyển sang màu đỏ thắm hoặc cam rực rỡ rồi tách đôi ra.
-Hạt: Bên trong quả chứa các hạt tròn nhỏ bám vào mép vỏ. Khi còn non, hạt có màu trắng sữa; khi quả già và chín nứt, hạt chuyển sang màu đen tuyền, bóng bẩy như những viên trân châu, tương phản nổi bật trên nền vỏ quả đỏ.
3. Công dụng của cây
-Làm cây cảnh quan: Do cây có dáng đẹp, tán dày, xanh mát quanh năm và quả chín đỏ rực rỡ, độc lạ nên rất được ưa chuộng trồng làm cây công trình, cây bóng mát tại các khu đô thị, resort, sân vườn biệt thự.
-Giá trị ẩm thực: Hạt sang ăn được. Khi còn non, hạt có vị ngọt thanh, mềm. Khi hạt già chuyển màu đen, người ta đem phơi khô rồi rang hoặc nướng chín, ăn có vị bùi béo, thơm ngậy rất giống hạt điều hoặc hạt lạc.
-Giá trị y học:Vỏ cây sang có vị ngọt, tính mát; trong Đông y thường dùng để nấu nước trị bỏng, mụn nhọt, sưng tấy hoặc các vết thương ngoài da. Hạt sang (đặc biệt là hạt sang rừng) còn được dân gian sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh về đường tiêu hóa như đau dạ dày, trào ngược hay đại tràng.
4. Phân bố của cây
-Tự nhiên: Cây sang mọc hoang dại phổ biến ở các vùng rừng núi, sườn đồi và vùng trung du Bắc Bộ, Trung Bộ của Việt Nam, cũng như xuất hiện nhiều tại Lào, Campuchia và miền Nam Trung Quốc.
-Nhân tạo: Hiện nay cây được nhân giống rộng rãi bằng cách gieo hạt hoặc chiết cành và trồng ở khắp các tỉnh thành trên cả nước để làm cây trang trí đô thị.
5. Ý nghĩa và giá trị khác
-Ý nghĩa phong thủy: Ngay từ tên gọi "Sang" hay "Sang Giàu", loại cây này đã mang ý nghĩa tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý, tài lộc và mang lại may mắn cho gia chủ. Màu đỏ rực rỡ của quả khi chín còn biểu thị cho sự thịnh vượng, hạnh phúc.
- Đặc sản mùa rừng: Cứ vào khoảng tháng 7 đến tháng 9 âm lịch, khi đi dọc các huyện miền núi của Tuyên Quang như Chiêm Hóa, Hàm Yên, Na Hang hay Lâm Bình sẽ rất dễ bắt gặp những chùm quả sang chín đỏ rực rỡ ở bìa rừng hoặc ven đường quốc lộ.
- Món quà tuổi thơ: Trẻ em và người dân vùng cao Tuyên Quang thường vào rừng hái quả này để tách lấy hạt. Hạt già mang về đem luộc hoặc rang lên ăn bùi, ngậy và thơm phức, là một món ăn vặt đặc sản mang đậm hương vị núi rừng.
* Em tham khảo AI ạ*
