Bài 38. Bài tiết và cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu

BÀI TIẾT VÀ CẤU TẠO HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

I - Bài tiết
Hàng ngày cơ thể ta phải không ngừng lọc và thải ra môi trường ngoài các chất cặn bã do hoạt động trao đổi chất của tế bào tạo ra, cùng một số chất được đưa vào cơ thể quá liều lượng có thể gây hại cho cơ thể. Quá trình đó được gọi là bài tiết.
Bảng 38. Các sản phẩm thải chủ yếu và cơ quan thực hiện bài tiết

Thận thải tới 90% các sản phẩm bài tiết hòa tan trong máu (trừ CO2). khoảng 10% còn lại do da đảm nhiệm.
Khi sự bài tiết các sản phẩm thải bị trì trệ bởi một lí do nào đó thì các chất thải (C02, urê, axit uric...) sẽ bị tích tụ nhiều trong máu, làm biến đổi các tính chất của môi trường trong cơ thể. Lúc đó cơ thể bị nhiễm độc có các biểu hiện như mệt mỏi, nhức đầu, thậm chí tới mức hôn mê và chết.

II. Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu (hình 38-1)

Hình 38-1. Sơ đồ cấu tạo của hệ bào tiết nước tiểu

A. Các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu;

B. Lát cắt dọc thân;

C. Một đơn vị chức năng của thận (gồm cầu thận, nang cầu thận và các ống thận);

D. Nang cầu thận và cầu thận phóng to

- Mỗi quả thận có tới 1 triệu đơn vị chức năng.

- Cầu thận thực chất là một búi mao mạch dày đặc.

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI :

Câu 1. Bài tiết đóng vai trò quan trọng như thế nào với cơ thể sống ?

Trả lời:

Nhờ hoạt động bài tiết mà các tính chất của môi trường bên trong (pH, nồng độ các ion, áp suất thẩm thấu, ...) luôn ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động trao đổi chất diễn ra bình thường.

Câu 2. Các sản phẩm thải chủ yếu của cơ thể là gì ? Việc bài tiết chúng do các cơ quan nào đảm nhiệm ?

Trả lời :

Các sản phẩm thải chủ yếu của cơ thể là C02, mồ hôi, nước tiểu.

Các cơ quan bài tiết các sản phẩm trên :

- Hệ hô hấp thải loại C02.

- Da thải loại mồ hôi.

- Hệ bài tiết nước tiểu thải loại nước tiểu.

Câu 3. Hệ bài tiết nước tiểu có cấu tạo như thế nào ?

Trả lời :

 Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu :

- Hệ bài tiết nước tiểu gồm : thận, ống dẫn nước tiểu, bóng đái và ống đái.

- Thận là cơ quan quan trọng nhất của hệ bài tiết nước tiểu, gồm 2 quả thận ; mỗi quả chứa khoảng 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu.

- Mỗi đơn vị chức năng gồm cầu thận (thực chất là một búi mao mạch máu), nang cầu thận (thực chất là một cái túi gồm 2 lớp bao quanh cầu thận), ống thận.

4. Bài tiết là gì ? Ý nghĩa của sự bài tiết đối với cơ thể ?

Trả lời :

* Bài tiết :

Bài tiết là hoạt động không ngừng của cơ thể nhằm lọc và thải ra môi trường ngoài các chất cặn bã do hoạt động trao đổi chất của tế bào, cùng một số chất được đưa vào cơ thể quá liều lượng có thể gây hại cho cơ thể

* Ý nghĩa của sự bài tiết :

Sự bài tiết loại bỏ khỏi cơ thể các chất bã, chất độc, giúp cơ thể tránh bị đầu độc và các cơ quan không bị tổn thương. Tạo ra sự cân bằng các thành phần của máu và tế bào, duy trì khả năng hoạt động bình thường của cơ thể.

5. Trình bày cấu tạo và chức năng của thận ?

Trả lời :

* Cấu tạo của thận :

- Thận gồm có 2 quả hình hạt đậu (thận phải nằm thấp hơn thận trái)

- Quan sát một quả thận bổ dọc ta thấy có các thành phần sau : phần vỏ, phần tuỷ với các đơn vị chức năng của thân cùng các ống góp, bể thận

- Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm : cầu thận, nang cầu thận, ống thận

* Chức năng của thận :

- Lọc và loại bỏ một số chất cặn bã, chất độc qua nước tiểu. Ví dụ : ure, axit uric....

- Loại ra ngoài những chất không cần thiết, dư đối với cơ thể

- Tham gia vào việc giúp ổn định các quá trình sinh lí.....

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...