BÀi 26. Phong trào kháng Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX

Nội dung lý thuyết

Các phiên bản khác

I. Cuộc phản công của phái kháng chiến tại kinh đô Huế. Vua Hàm Nghi ra "Chiếu Cần vương"

1. Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885

a. Nguyên nhân

- Phe chủ chiến trong triều đình Huế muốn giành lại chủ quyền từ tay Pháp.

- Thực dân Pháp khi biết âm mưu của phe chủ chiến, đã tìm mọi cách để tịêu diệt phe chủ chiến khi có điều kiện.

b. Diễn biến

-  Đêm 4 rạng 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở Tòa Khâm Sứ và Đồn Mang Cá.

- Quân Pháp nhất thời rối loạn, sau khi củng cố tinh thần, chúng phản công chiếm Hoàng Thành. Trên đường đi chúng giết người cướp của rất dã man.

Cuộc phản công ở kinh thành Huế năm 1885
Cuộc phản công ở kinh thành Huế năm 1885

 

@21281@

2. Phong trào Cần vương 

a. Nguyên nhân

- Kinh thành Huế thất thủ, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở (Quảng Trị). Tại đây 13/7/1885 ông nhân danh vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần vương" kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.

- Từ đó phong trào chống xâm lược dâng lên sôi nổi kéo dài đến cuối thế kỷ XIX.

Chiếu Cần Vương
Chiếu Cần Vương

b. Diễn biến

- Giai đoạn 1885 - 1888: phong trào bùng nổ khắp cả nước nhất là Trung Kì, Bắc Kì. 

- Giai đoạn 1888 - 1896: sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, phong trào quy tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn có quy mô và trình độ tổ chức cao hơn, tiêu biểu nhất là khởi nghĩa Hương Khê (1885 - 1896).

@21285@

II.  Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương

Khởi nghĩa

 Lãnh đạo

Địa bàn

Thành phần tham gia

Diễn biến

Ba Đình 

Phạm Bành, Đinh Công Tráng

Mậu Thịch, Thượng Thọ, Mỹ Khê

Người Kinh, Mường, Thái

- Tháng 12/1886 đến 1/1887 Pháp tấn công quy mô vào căn cứ, nghĩa quân cầm cự suốt 34 ngày đêm.

- Cuối cùng, khởi nghĩa thất bại nên nghĩa quân rút lên Mã Cao.

Bãi Sậy

Nguyễn Thiện Thuật

Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ -  Hưng Yên

Nông dân

- Năm 1885 - 1889 thực dân Pháp phối hợp với lực lượng của tay tay sai Hoàng Cao Khải mở cuộc tấn công qui mô nhằm tiêu diệt nghĩa quân.

- Lực lượng nghĩa quân suy giảm.

- 1889 Nguyễn Thiện Thuật sang Trung Quốc.

 

Hương Khê

Phan Đình Phùng, Cao Thắng

Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình

 

- Giai đoạn 1885 - 1888: tổ chức, huấn luyện, xây dựng công sự, rèn Đức vũ khí với lối đánh du kích trải rộng trên 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh,Quảng Bình.

- Giai đoạn 1888 - 1895: chiến đấu cam go đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch.

- Pháp càn quét, bao vây Ngàn Trươi, Phan Đình Phùng hi sinh ngày 28/12/1895, nghĩa quân hoạt động thêm một thời gian rồi tan rã.

Lược đồ khởi nghĩa Bãi Sậy
Lược đồ khởi nghĩa Bãi Sậy
Phan Đình Phùng
Phan Đình Phùng

 

@21295@

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN

Loading...

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN