Bài 26. Ethylic alcohol

I. Công thức và đặc điểm cấu tạo

- Ethylic alcohol (ethanol) là hợp chất hữu cơ có công thức phân tử C₂H₆O.

- Trong phân tử ethylic alcohol có nhóm – OH, đây là nhóm nguyên tử gây nên tính chất đặc trưng của ethylic alcohol.

II. Tính chất vật lí

- Ethylic alcohol là chất lỏng, không màu, có mùi đặc trưng, vị cay, sôi ở 78,3^oC, có khối lượng riêng là 0,789 g/mL (ở 20^oC), tan vô hạn trong nước, hoà tan được nhiều chất như iodine, benzene,…

- Độ cồn là số mililit ethylic alcohol nguyên chất có trong 100 mL dung dịch ở 20^oC. Độ cồn thường được kí hiệu là X^o hoặc X% vol.

- Ví dụ: cồn y tế 70^o có nghĩa là trong 100 mL cồn 70o có chứa 70 mL ethylic alcohol nguyên chất.

III. Tính chất hoá học

1. Phản ứng cháy của ethylic alcohol

Ethylic alcohol dễ cháy trong không khí tạo thành carbon dioxide, hơi nước và toả nhiều nhiệt.

2. Phản ứng với natri

Các kim loại mạnh như Na, K thay thế được nguyên tử hydrogen trong nhóm –OH của ethylic alcohol, sản phẩm phản ứng có khí hydrogen được tạo thành.

IV. Điều chế

1. Điều chế ethylic alcohol từ tinh bột

Ethylic alcohol được điều chế bằng phương pháp lên men các nguyên liệu chứa tinh bột (gạo, ngô, sắn,…):

- Ngoài nguyên liệu giàu tinh bột, người ta còn sử dụng phụ phẩm của công nghiệp sản xuất đường (rỉ đường), nguyên liệu chứa cellulose (rơm, rạ, gỗ phế liệu,...) để sản xuất ethylic alcohol.

2. Điều chế ethylic alcohol từ ethylene

- Ethylic alcohol còn được điều chế bằng phản ứng cộng nước vào ethylene.

CH₂=CH₂ + H₂O → C₂H₅OH

- Phương pháp điều chế ethylic alcohol từ ethylene dùng để sản xuất ethylic alcohol trong công nghiệp.

V. Ứng dụng

Ethylic alcohol là một trong những hoá chất được sử dụng phổ biến trong công nghiệp và đời sống.

VI. Tác hại của việc lạm dụng rượu, bia, đồ uống có cồn

- Hiện nay, có nhiều loại đồ uống chứa cồn như rượu, bia, nước quả lên men,... 

- Sử dụng quá nhiều đồ uống này sẽ tăng nguy cơ bị viêm gan, viêm loét dạ dày, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, gây tổn thương hệ thần kinh, rối loạn tâm thần.

- Việc lạm dụng rượu, bia là một trong các nguyên nhân gây tai nạn giao thông, tai nạn lao động, bạo lực trong các mối quan hệ gia đình và xã hội.