Bài 22: Tác dụng của dòng điện

I. Nguồn điện

- Muốn tạo ra dòng điện ổn định đáp ứng được các mục đích khác nhau, cần có thiết bị để duy trì sự chuyển động có hướng của các hạt mang điện trong các vật dẫn điện. Thiết bị như vậy được gọi là nguồn điện.

- Nguồn điện có nhiều loại như: pin, acquy, máy phát điện.

- Để nguồn điện cung cấp năng lượng trong mạch điện, cần dùng dây dẫn điện nối hai cực của nguồn điện với các dụng cụ, thiết bị sử dụng điện.

- Khi dòng điện chạy qua các dụng cụ sử dụng điện, năng lượng điện được chuyển hoá thành năng lượng khác. Việc chuyển hoá này tạo ra các tác dụng khác nhau. Dựa vào các tác dụng này mà ta nhận biết được sự tồn tại của dòng điện.

II. Một số tác dụng của dòng điện

Khi trong mạch có dòng điện, ta không thể nhìn thấy các điện tích dịch chuyển. Nhưng ta có thể nhận biết được dòng điện nhờ các tác dụng do nó gây ra.

1. Tác dụng phát sáng

Khi có dòng điện chạy qua thì đèn phát sáng.

2. Tác dụng nhiệt

Thông thường, dòng điện chạy qua các đèn, ngoài tác dụng phát sáng thì thường kèm theo tác dụng nhiệt. Khi đó, năng lượng điện chuyển hóa thành năng lượng ánh sáng và năng lượng nhiệt.

3. Tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí

- Trong thí nghiệm trên, đã có một lớp đồng bám vào thanh inox. Điều đó chứng tỏ dòng điện đã gây ra tác dụng tách được đồng ra khỏi dung dịch copper(II) sulfate. Đây là một ví dụ về tác dụng hoá học của dòng điện.

- Cơ thể người và các động vật nói chung đều dẫn điện. Khi có dòng điện qua cơ thể thì gây ra tác dụng sinh lí ở các mức độ khác nhau. Dòng điện có thể làm tê liệt thần kinh, gây co cơ,...

- Trong y học, dòng điện phù hợp được sử dụng để cấp cứu hay chữa bệnh.

- Ví dụ: Sốc điện ngoài lồng ngực trong cấp cứu là phương pháp dùng tác dụng của dòng điện nhỏ, trong thời gian rất ngắn (0,03 giây – 0,10 giây) phóng qua tim để khôi phục lại nhịp tim bình thường.

- Tuy nhiên, dòng điện cũng có thể làm cơ thể bị điện giật gây nguy hiểm.