Xà phòng, chất giặt rửa được dùng để loại bỏ các vết bẩn bám trên quần áo, bề mặt các vật dụng,...
Xà phòng là gì? Xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp có đặc điểm gì giống và khác nhau?
Bài 1.
Xà phòng là gì?
Bài 2.
Phát biểu sau đây là đúng (Đ) hay sai (S) ?
a) Xà phòng là sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa.
b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của xà phòng.
c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH hoặc KOH ta được xà phòng.
d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp.
Bài 3.
Một loại mỡ động vật chứa 20% tristearoylglixerol, 30% tripanmitoyglixerol và 50% trioleoylglixerol (về khối lượng).
a) Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra khi thực hiện phản ứng xà phòng hóa loại mỡ trên.
b) Tính khối lượng muối thu được khi xà phòng hóa gần 1 tấn mỡ trên bằng dung dịch NaOH, giả sử hiệu suất của quá trình đạt 90%.
Bài 4.
Nêu những ưu điểm và hạn chế của xà phòng so với dùng chất giặt rửa tổng hợp.
Bài 5.
Cần bao nhiêu kg chất béo chứa 89% khối lượng tristearin (còn 11% tạp chất trơ bị loại bỏ trong quá trình nấu xà phòng) để sản xuất được 1 tấn xà phòng chứa 72% khối lượng natri stearat.
Giải bài 1:
Xà phòng là hỗn hợp muối natri hoặc muối kali của axit béo có thêm một số chất phụ gia
Giải bài 2:
Phát biểu sau đây là đúng (Đ) hay sai (S) ?
a) Xà phòng là sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa. Đ
b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của xà phòng. S
c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH hoặc KOH ta được xà phòng. Đ
d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp. Đ
Giải bài 3:
a) Các PTHH:
(C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH -> 3 C17H35COONa + C3H5(OH)3 (1)
(C15H31COO)3C3H5 + 3NaOH -> 3 C15H31COONa + C3H5(OH)3 (2)
(C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH -> 3C17H33COONa + C3H5(OH)3 (3)
Nêu những ưu điểm và hạn chế của việc dùng xà phòng so với dùng hóa chất giặt rửa tổng hợp.
- Ưu điểm : xà phòng có chứa axit béo vi sinh vật phân hủy do đó không gây ô nhiễm môi trường. Trong khi đó các chất giặt rửa tổng hợp có thể gây ô nhiễm môi trường.
- Nhược điểm : Các muối panmitat hay stearat của các kim loại hóa trị II của xà phòng thường khó tan trong nước, do đó xà phòng không dùng để giặt rửa được trong nước cứng
Nêu những ưu điểm và hạn chế của xà phòng so với dùng chất giặt rửa tổng hợp.
Xà phòng chỉ dùng được trong nước mềm, chất giặt rửa tổng hợp dùng được ngay cả trong nước cứng.
Việc khai thác nguồn dầu, mỡ động, thực vật để sản xuất xà phòng dẫn đến mất cân bằng sinh thái, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường.
Xà phòng chỉ dùng được trong nước mềm, chất giặt rửa tổng hợp dùng được ngay cả trong nước cứng.
Việc khai thác nguồn dầu, mỡ động, thực vật để sản xuất xà phòng dẫn đến mất cân bằng sinh thái, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường.
Cho các nhận xét sau:
Chất béo là trieste của glixerol với axit béo, gọi chung là triglixerit hay là triaxyl glixerol. Mỡ động vật, dầu thực vật tan nhiều trong benzen, hexan, clorofom. Chất giặt rửa tổng hợp là muối natri của axit cacboxylic nhưng có tính năng giặt rửa như xà phòng. Chất giặt rửa tổng hợp có thể giặt rửa cả trong nước cứng. Các muối panmitat hay stearat của các kim loại hóa trị (II) thường khó tan trong nước.Số nhận xét đúng là
A. 5.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
Giải thích:
Các nhận xét đúng là: 1, 2, 4, 5
3 sai vì Chất giặt rửa tổng hợp không nhất thiết phải là muối natri của axit cacboxylic nhưng có tính năng giặt rửa như xà phòng
=> có 4 đáp án đúng
Đáp án D
Phát biểu nào sau đây không đúng về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp?
A. Xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp có tính hoạt động bề mặt cao, có tác dụng làm giảm sức căng bề mặt chất bẩn
B. Xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp được sản xuất bằng cách đun nóng chất béo với dung dịch kiềm
C. Không nên dùng xà phòng trong nước cứng vì tạo ra muối kết tủa canxi và magie
D. Chất giặt rửa tổng hợp có thể dùng để giặt quần áo trong nước cứng vì không tạo kết tủa với canxi và magie
Chọn đáp án B
Đáp án B không đúng, chỉ xà phòng điều chế bằng cách đun chất béo với dung dịch kiềm. Chất giặt rửa tổng hợp sản xuất từ dầu mỏ
Cho các nhận định sau:
1. Xà phòng là sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa
2. Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của chất béo
3. Khi đun nóng este với dung dịch NaOH hoặc KOH ta được xà phòng
4. Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp
Số nhận định đúng là
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Đáp án C
Nhận định 3 sai vì thành phần chính của xà phòng là muối natri hoặc kali của axit béo
H2SO4 có vai trò gì trong sản xuất chất giặt rửa tổng hợp và tại sao có h2so4 trong chất giặt rửa tổng hợp thì có thể đánh bay các vết bẩn trên quần áo
2. Phát biểu sau đây là đúng (Đ) hay sai (S) ?
a) Xà phòng là sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa.
b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của xà phòng.
c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH hoặc KOH ta được xà phòng.
d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp.
a) Đ
b) S. Thành phần chính của xà phòng là hỗn hợp của muối natri hoặc kali của axit béo.
c) Đ
d) Đ
Cho các nhận định sau:
1. Hầu hết các este dễ tan trong nước và trong các dung môi hữu cơ
2. Etyl propionat có mùi thơm của hoa nhài
3. Phản ứng este hóa luôn là phản ứng thuận nghịch
4. Xà phòng thường dùng là hỗn hợp muối natri hoặc kali của axit béo, có thêm một số chất phụ gia
5. Không nên dùng xà phòng để giặt rửa trong nước cứng
Trong các nhận định trên, số nhận định đúng là:
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Đáp án B
Nhận định đúng: 4,5.
1. Sai vì este không tan trong nước
2. Sai vì etyl propionat mùi dứa
3. Sai vì có những trường hợp không thuận nghịch
Ví dụ: CH3COOCH=CH2 + H2O → CH3COOH + CH3CHO
Hãy chọn các từ hoặc nhóm từ trong bảng dưới đây điền vào chỗ trống , hoàn thiện quy trình giặt phơi tại gia đình.(nhanh mk tick nha)
-nước sạch
-Vo`
-cặp áo quần
-bóng râm
-Phơi
-Lấy
-mắc áo
-tách riêng
-chất làm mềm vải
-Ngâm
-Giũ
-ngoài nắng
''.......các vật ở trong túi ra , ....... áo quần màu trắng và màu nhất với áo quần màu sẫm để giặt riêng.........trước bằng xà phòng nhưng cho bạn nhiều như cổ áo , măng sét tay áo , đầu gối quần, v.v...cho dở bẩn ....... áo quần trong nước xà phòng khoảng nửa giờ , vô kị để xà phòng thấm đều.......nhiều lần bằng....cho hết xà phòng .Cho thêm ......nếu cần . .......áo quần màu sáng bằng vải bông , lạnh , vài pha ở.....Nên phối băng.....cho áo quần phẳng , chống khô và sử dụng ...... để giữ áo quần không bị rối khi phơi.
Lấy các vật ở trong túi ra, tách riêng áo quần màu trắng và nhạt với áo quần màu sẫm để giặt riêng, vò trước bằng xà phòng những chỗ bẩn như cổ áo, tay áo . cho đỡ bẩn. Ngâm áo quần trong xà phòng nửa giờ, vò kĩ để xà phòng thấm đều. Giũ nhiều lần bằng nước sạch cho hết xà phòng. Cho thêm chất làm mềm vải nếu cần. Phơi áo quần màu sáng bằng vải bông, lanh, pha ở ngoài nắng và phơi áo quần màu tối vải tổng hợp ở trong bóng râm. Nên phơi bằng mắc áo cho áo quần phẳng, mau khô và dùng cặp quần áo để quần áo không bị rơi khi phơi.