Bài 54-55. Ô nhiễm môi trường

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

I. Ô nhiễm môi trường là gì ?

-    Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời các tính chất vật lí, hoá học, sinh học của môi trường bị thay đối, gây tác hại tới đời sống của con người và các sinh vật khác.

-     Ô nhiễm chủ yếu do hoạt động của con người gây ra. Ngoài ra ô nhiễm còn do một số hoạt động của tự nhiên : núi lửa phun nham thạch gây nhiều bụi bặm, thiên tai lũ lụt tạo điều kiện cho nhiều loài vi sinh vật gây bệnh phát triển...

II. Các tác nhân gây ô nhiễm

1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt

Các khí thải độc hại cho cơ thể sinh vật : khí cacbon ôxit (CO), khí lưu huỳnh điôxit (S02), khí cacbonic (C02), nitơ điôxit (N02)... và bụi.

Nguyên nhân gây ô nhiễm khí thải rất đa dạng nhưng chủ yếu là do quá trình đốt cháy nhiên liệu : gồ củi, than đá. dầu mỏ, khí đốt,...

Bảng 54.1. Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

2. Ô nhiễm do hoá chất bảo vệ thực vật và chất độc hoá học

Thuốc bảo vệ thực vật gồm các loại : thuốc trừ sâu, thuốc diệt gây bệnh. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bên cạnh hiệu suất cây trồng còn có tác động bất lợi tới toàn bộ hệ sinh thái, khoẻ của con người.

3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ

Năng lượng nguyên tử và các chất phóng xạ có khá năng gây đột biến ở người và sinh vật, gây ra một số bệnh di truyền, bệnh ung thư

Nguồn ô nhiễm phóng xạ chủ yếu là từ chất thải của công trường khai thác chất phóng xạ, các nhà máy điện nguyên tử,... và qua những vụ thử vũ khí hạt nhân.

4. Ô nhiễm do các chất thải rắn

Chất thải rắn gây ô nhiễm bao gồm các dạng vật liệu được thải ra qua quá trình sản xuất và sinh hoạt:

-     Các chất thải công nghiệp như đổ cao su, đồ nhựa, giấy, dụng cụ kim loại, đồ thuỷ tinh, ...

-    Các chất thải từ hoạt động nông nghiệp chủ yếu là rác thải hữu cơ như thực phẩm hư hỏng, lá cây,...

-    Chất thải từ hoạt động xây dựng gồm có đất, đá, vôi, cát,...

-    Chất thải từ khai thác khoáng sản gồm đất, đá,...

-     Hoạt động y tế thải ra bông băng bẩn, kim tiêm,...

Các gia đình thải ra nhiều loại rác như túi nilon dùng đựng đồ và gói thức ăn, thức ăn thừa,...

5. Ô nhiễm do sinh vật gây bệnh

III. Hạn chế ô nhiễm môi trường

-  Hạn chế ô nhiễm không khí

-  Hạn chế ô nhiễm nguồn nước

- Hạn chế ô nhiễm do thuốc bảo  vệ thực vật

- Hạn chế ô nhiễm do chất thải rắn

Những hiếu biết và ý thức của con người đối với bảo vệ môi trường có vai trò rất lớn trong việc phòng chống ô nhiễm môi trường. Mỗi người đều có trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường sống của mình.

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Những hoạt động nào của con người gây ô nhiễm môi trường ?

Trả lời :

Ô nhiễm do hoạt động giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp, chất thải trong sinh hoạt, chất thải từ các bệnh viện, sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp, do hậu quả của chiến tranh... ô nhiễm từ chất thải có nhiễm phóng xạ, từ các vụ thử vũ khí hạt nhân.

2. Tác hại của ô nhiễm môi trường là gì?

Trả lời :

Ô nhiễm môi trường gây tác hại tới đời sống của con người và các sinh vật khác, tạo điều kiện cho nhiều loài vi sinh vật gây bệnh phát triển... Ví dụ: khói, bụi từ hoạt động vận tải và sản xuất công nghiệp gày bệnh phổi. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách có tác động bất lợi tới toàn bộ hệ sinh thái, ảnh hưởng tới sức khỏe của con người. Năng lượng nguyên tử và các chất thải phóng xạ có khả năng gây đột biến ở người và sinh vật, gây ra một số bệnh di truyền, bệnh ung thư.

Ô nhiễm môi trường còn góp phần làm suy thoái các hệ sinh thái, môi trường sống của con người và sinh vật.

 

3. Hãy cho biết nguyên nhân của việc ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật sau khi ăn rau và quả ?

Trả lời :

Nguyên nhân là do người trồng rau quả đã sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khống đúng cách. Ví dụ: dùng sai loại thuốc, thuốc không đảm bảo chất lượng, dùng quá liều lượng hoặc không tuân thủ quy định về thời gian và thu hoạch rau và quả sau khi phun thuốc bảo vệ thực vật - thu hoạch rau và quả sớm sau khi phun thuốc và bán cho người tiêu dùng...

4. Nêu các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường ?

Trả lời :

Có nhiều biện pháp chống ô nhiễm như các biện pháp xử lí chất thải công nghiệp và chất thải sinh hoạt, cải tiến công nghệ để có thể sản xuất ít gây ô nhiễm, sử dụng nhiều loại năng lượng không gây ô nhiễm như nãng lượng gió, năng lượng mặt trời... xây dựng nhiều công viên, trồng cây xanh để hạn chế bụi và diều hòa khí hậu... cần tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục để nâng cao hiểu biết và ý thức của mọi người về phòng chông ô nhiễm...

5. Nguyên nhân và tác hại của ô nhiễm phóng xạ là gì ?

Trả lời :

- Nguyên nhân gây ô nhiễm phóng xạ là do chất thải của công trường khai thác chất phóng xạ, các nhà máy điện nguyên tử và bãi thử vũ khí hạt nhân

- Tác hại của ô nhiễm phóng xạ có khả năng gây đột biến ở người và sinh vật (gây bệnh di truyền và ung thư)

6. Kể tên những tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường ?

Trả lời :

Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường là :

- Khí thải công nghiệp và khí thải sinh hoạt do phương tiện giao thông, do các nhà máy, khu công nghiệp, do hoạt động đun nấu của con người

- Do hoá chất, thuốc bảo vệ thực vật và chất độc hoá học

- Do chất phóng xạ của các nhà máy điện nguyên tử và các vụ thử vũ khí hạt nhân

- Do chất thải rắn từ các bệnh viện, xây dựng, túi nilong, chất thải công nghiệp, nông nghiệp

- Ô nhiễm do vi sinh vật : giun sán, ruồi, muỗi, bệnh dịch,....

7. Nguyên nhân của bệnh tả lị, bệnh giun sán ?

Trả lời :

- Nguyên nhân của bệnh tả lị là do thức ăn không vệ sinh, bị nhiễm sinh vật gây bệnh như Ecoli...

- Nguyên nhân của bệnh giun sán là thức ăn không nấu chín, không rửa sạch có mang mầm bệnh như trứng giun, ấu trùng sán.....

 

Hỏi đáp

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...