Bài 23-24. Đột biến số lượng nhiễm sắc thể

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào?

Trả lời :

Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở dạng thể 3 nhiễm và thể một nhiễm.

2.Cơ chế nào dẫn đến sự hình thành thề dị bội có sô lượng nhiễm sắc thể của bộ NST là (2n + 1) và (2n – 1)?

Trả lời :

Cơ chế NST dẫn đến sự hình thành thể 3 nhiễm (2n + 1) và thể một nhiễm (2n – 1), là do sự không phân li của một cặp NST tương đồng nào đó ở một phía bố hoặc mẹ. Kết quả tạo một giao tử có cả 2 NST của một cặp, và một giao tử không mang NST nào của cặp đó, hai loại giao tử đột biến trên kết hợp với giao tử bình thường (n) trong thụ tinh tạo thể 3 nhiễm và thể một nhiễm.

3. Hậu quả của biến đổi số lượng ở từng cặp NST như thế nào?

olTrả lời :

Biến đồi số lượng NST ở từng cặp NST có thể gây ra những biến đổi về hình thái (hình dạng, kích thước, màu sắc) hoặc gây bệnh NST: bệnh Đao và bệnh Tơcnơ.

 4. Hiện tượng đa bội hóa và thể đa bội là gì ? Cho ví dụ.

Trả lời :

- Hiện tượng đa bội hóa là trường hợp bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng lẽn theo bội số của n (nhiều hơn 2n). Hiện tượng đa bội hóa tạo ra thể đa bội.

- Cơ thể mang các tế bào sinh dường có bộ NST tăng lên theo bội số n (lớn hơn 2a) gọi là thể đa bội.

5. Sự hình thành thể đa bội do nguyên phân và giảm phân không bình thường như thế nào?

Trả lời :

Sự tự nhân đôi của từng NST nhưng không xảy ra phân bào làm cho số lượng NST trong tế bào tăng gấp bội, sự hình thành giao từ không qua giảm nhiễm và có sự phối hợp giữa chúng trong thụ tinh đã dẫn đến hình thành các thể đa bội.

6. Có thể nhận biết  các thể đa bội bằng mắt thường qua những dấu hiệu gì ? Có thể ứng dụng các đặc điểm của chúng trong chọn giống cây trồng như thế nào? Hãy sưu tập tư liệu và mổ tả một giống cây trồng đa bội ở Việt Nam.

Trả lời :

Có thể nhận biết các thể đa bội bằng mắt thường thông qua dâu hiệu tăng kích thước cơ quan của cày, đặc biệt là tế bào khí khổng và hạt phấn. Có thể ứng dụng sự tăng kích thước thân, cành trong việc tăng sản lượng gỗ cây rừng, sự tăng kích thước thân, lá, củ trong việc tăng sản lượng rau, củ cải đường, đặc điểm sinh trưởng mạnh và chống chịu tốt để chọn giống có năng suất cao và chống chịu tốt với các điều kiện không thuận lợi của môi trường.

7. Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào ? Hãy nêu hậu quả của hiện tượng dị bội thể ?

Trả lời :

* Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy hai dạng :

  + 2n + 1 tức là có một cặp NST nào đó thừa 1 chiếc (còn gọi là thể 3 nhiễm)

  + 2n - 1 tức là có một cặp NST nào đó thiếu 1 chiếc (còn gọi là thể 1 nhiễm)

Thường ít gặp những dạng khác do những biến đổi tăng hoặc giảm nhiều NST hơn thường gây chết ở giai đoạn phôi

* Hậu quả của hiện tượng dị bội thể :

Di bội thể thường gây tác hại cho bản thân cơ thể sinh vật, tạo ra các bệnh hiểm nghèo, làm giảm sức sống cơ thể và có thể gây chết người.

Ví dụ :

- Dị bội thể trên NST số 21, tạo ra 2n +1 thừa 1 NST số 21 gây ra bệnh Đao ở người

- Giới tính ở người tạo ra thể 2n - 1 ở nữ thiếu 1 NST giới tính X (thể XO) gây ra bệnh Tớcnơ

8. Phân biệt đột biến cấu trúc NST và đột biến số lượng NST ?

Trả lời :

Đột biến cấu trúc NST Đột biến số lượng NST

- Là những biến đổi trong cấu trúc NST

- Có các dạng đột biến : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn,...

- Đa số các đột biến cấu trúc NST là có hại cho sinh vật

- Là những biến đổi về số lượng NST

- Có các dạng đột biến : thể dị bội, thể đa bội

- Đa số đột biến thể dị bội là có hại, các đột biến thể đa bội có lợi cho chọn giống

9. Trình bày cơ chế dẫn đến sự hình thành thể đa bội (4n) do nguyên phân và giảm phân không bình thường ?

Trả lời :

* Cơ chế dẫn đến sự hình thành thể đa bội (4n) :

- Sự hình thành thể đa bội (4n) do nguyên nhân : Hợp tử 2n = 6 qua nguyên nhân bị đột biến tạo thành 4n = 12 và nguyên phân nhiều đợt liên tiếp tạo thành cơ thể 4n = 12

- Sự hình thành thể đa bội do giảm phân : Bố mẹ đều có 2n = 6, qua giảm phân bị đột biến đều cho giao tử đột biến 2n = 6, hai giao tử 2n = 6 kết hợp tạo thành hợp tử 4n = 12. Hợp tử 4n = 12 qua nguyên phân bình thường nhiều đợt liên tiếp tạo thành cơ thể 4n = 12.

Hỏi đáp

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...