Trong hành trình cuộc đời mỗi người, từng bước ngoặt mà ta trải qua hầu hết đều có ghi dấu bước chân của mẹ. Mẹ là người đồng hành, theo sát chúng ta trên mỗi nẻo đường, cùng vui, cùng buồn cùng chung cảm xúc với mỗi chúng ta trước những khoảnh khắc quan trong cuộc đời. Bài bút kí “cổng trường mở ra” của Lí Lan đã ghi lại rất chân thực và cảm động tình yêu thương sâu sắc của người mẹ dành cho con trong một hoàn cảnh đặc biệt: Đêm trước ngày khai trường của con. Đồng thời qua dòng tâm trạng của người mẹ tác giả cũng đã nói lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi người, đặc biệt là lứa tuổi thiếu niên.
Dòng chảy cảm xúc của người mẹ có sự luân chuyển mạch thời gian. Ban đầu là những phút giây của thực tại với sự lo lắng, trăn trở của mẹ trước thềm bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời con – ngày mai con đi học. Mẹ chu đáo chuẩn bị cho con đầy đủ đồ dùng sách vở, quần áo mới. Mẹ đắp mền, buông mùng, ém góc cẩn thận cho con. Ta nhìn thấy được tình yêu thương và sự chăm lo ân cần đầy trừu mến của người mẹ dành cho con qua những hành động tưởng chừng bé nhỏ ấy. Khác với mọi ngày, hôm nay mẹ không còn phải dọn dẹp nhà cửa sau khi con ngủ như mọi khi, cũng không có tâm trí để làm những việc riêng của mình. Lòng mẹ trào dâng những cảm giác bối rối, hồi hộp vô cùng. Tác giả Lí Lan đã rất tinh tế khi nhìn ra tâm trạng của người mẹ, ngày mai con mới là người đến trường nhưng mẹ lại trăn trở lo lắng hơn cả con. Đó chính là tâm lí chung của những người mẹ khi con mình bắt đầu bước vào một ngưỡng cửa mới của cuộc đời để trưởng thành và lớn khôn hơn. Mẹ lên giường mà vẫn trằn trọc không sao ngủ được với biết bao suy nghĩ miên man. Đây không phải lần đầu con rời xa vòng tay của mẹ, con đã biết đến trường lớp, thầy cô, bạn bè từ ngày học mẫu giáo, và cả những tuần lễ trong hè. Mẹ tin tưởng vào bản lĩnh của con, tin vào sự chuẩn bị chu đáo của mẹ, thế nhưng mẹ vẫn không sao chợp mắt. Mạch cảm xúc cứ thế dâng trào, nhắm mắt lại kí ức về ngày đầu tiên tới trường của mẹ lại xốn xao ùa về. Từ hiện tại, bối cảnh được dịch chuyển về quá khứ. Tác giả Lí Lan như đang đọc lên thật rành mạch rõ ràng từng dòng suy tư cảm xúc trong đầu người mẹ lúc này. Tiếng đọc bài trầm bổng ngân nga một thời bỗng dưng ùa về trong tâm trí của mẹ. Kí ức về ngày đầu tiên bước chân vào lớp một của mẹ chợt trở lại. Đây là đoạn văn hay nhất và xúc động nhất bởi nó đã khơi gợi lại kỉ niệm đẹp đẽ, trong sáng nhất của cuộc đời con người. Người mẹ như đang tâm sự với chính lòng mình khi nhớ lại ngày đầu tiên cắp sách tới trường. Cảm giác nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại bước đến gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cánh cổng trường dần khép lại khiến mẹ không bao giờ quên. Mẹ cũng muốn khắc sâu trong đầu con khoảnh khắc thiêng liêng khi bước chân vào một thế giới mới để sau này khi nhớ lại lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến như mẹ lúc này. Có lẽ đây chính là lí do khiến mẹ thao thức, nghĩ suy.
Trái với cảm xúc của người mẹ, con cũng hồi hộp háo hức nhưng cũng rất thanh thản, nhẹ nhàng. Với cách miêu tả cụ thể, ngay đoạn mở đầu tác giả đã khiến cho người đọc có thể hình dung được sự hồn nhiên, trong sáng của đứa trẻ với giấc ngủ ngon lành an nhiên hiện rõ trên từng đường nét khuôn mặt. Đứa trẻ ấy cũng đã có những phút giây hồi hộp về ngày tựu trường giống như cảm giác chờ đợi một chuyến đi chơi xa, rồi trằn trọc, thao thức không sao ngủ được ngay. Thế nhưng, những cảm xúc ấy cũng nhanh chóng qua đi, con nhanh chóng chìm vào giấc ngủ với mối bận tâm duy nhất là mai thức dậy sao cho kịp giờ. Con cũng đã bắt đầu thấy mình lớn khôn, biết dọn dẹp nhà cửa giúp mẹ. Hành động của con tuy nhỏ bé nhưng khiến mẹ vô cùng vui mừng và cảm động vì mẹ biết rằng đứa con bé bỏng của mình sắp lớn khôn. Tác giả Lí Lan đã miêu tả thành công tâm lí của trẻ thơ hồn nhiên không bận tâm nghĩ suy điều gì. Khắc họa sự vô tư, trong sáng của đứa con chính là cách để tác giả nhấn mạnh hơn tâm trạng lo lắng và tình yêu thương của người mẹ.
Khép lại mạch cảm xúc của, người mẹ đã khẳng định vai trò to lớn của nhà trường qua câu chuyện về nước Nhật, một đất nước vô cùng chú trọng việc công tác giáo dục. Ở đó, họ rất xem trọng ngày khai trường, coi đó là ngày lễ của toàn dân thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến sự nghiệp ươm mầm tương lai. Các quan chức không ngồi trên hàng ghế lãnh đạo mà trực tiếp xem xét ngôi trường, gặp gỡ ban giám khảo, thầy cô giáo và học sinh để kịp thời nắm bắt tình hình, điều chỉnh các vấn đề kịp thời. Họ luôn quan niệm rằng sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ bởi sai lầm một li có thể đi chệch cả ngàn dặm, Từ câu chuyện về nước Nhật xa xôi, người mẹ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ, đồng thời chất chứa niềm khát khao mong mỏi về một nền giáo dục tiên tiến và hiệu quả.
Kết thúc tác phẩm, người mẹ lại trở về với tâm trạng hồi hộp, trăn trở của thực tại, mẹ nghĩ về ngày mai, về chặng đường tươi sáng con sẽ bước tiếp sau này, Mẹ tin tưởng ở con, tin vào sự đồng hành của mẹ. Thế giới phía trước với bao điều kì diệu, mới lạ đang chờ đợi con, con sẽ trưởng thành và khôn lớn khi đi qua được những bước ngoặt của cuộc đời. Đoạn văn kết thúc đậm chất trữ tình đóng lại một dòng cảm xúc sâu lắng và vô cùng thấm thía.
Bài bút kí “Cổng trường mở ra” với nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, cách kể và tả giàu cảm xúc đã cho ta thấm thía được tình mẫu tử thiêng liêng với ý nghĩa về ngày khai trường đầu tiên. Đồng thời qua đó khẳng định vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ và toàn xã hội.
Trong hành trình cuộc đời mỗi người, từng bước ngoặt mà ta trải qua hầu hết đều có ghi dấu bước chân của mẹ. Mẹ là người đồng hành, theo sát chúng ta trên mỗi nẻo đường, cùng vui, cùng buồn cùng chung cảm xúc với mỗi chúng ta trước những khoảnh khắc quan trong cuộc đời. Bài bút kí “cổng trường mở ra” của Lí Lan đã ghi lại rất chân thực và cảm động tình yêu thương sâu sắc của người mẹ dành cho con trong một hoàn cảnh đặc biệt: Đêm trước ngày khai trường của con. Đồng thời qua dòng tâm trạng của người mẹ tác giả cũng đã nói lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi người, đặc biệt là lứa tuổi thiếu niên.
Dòng chảy cảm xúc của người mẹ có sự luân chuyển mạch thời gian. Ban đầu là những phút giây của thực tại với sự lo lắng, trăn trở của mẹ trước thềm bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời con – ngày mai con đi học. Mẹ chu đáo chuẩn bị cho con đầy đủ đồ dùng sách vở, quần áo mới. Mẹ đắp mền, buông mùng, ém góc cẩn thận cho con. Ta nhìn thấy được tình yêu thương và sự chăm lo ân cần đầy trừu mến của người mẹ dành cho con qua những hành động tưởng chừng bé nhỏ ấy. Khác với mọi ngày, hôm nay mẹ không còn phải dọn dẹp nhà cửa sau khi con ngủ như mọi khi, cũng không có tâm trí để làm những việc riêng của mình. Lòng mẹ trào dâng những cảm giác bối rối, hồi hộp vô cùng. Tác giả Lí Lan đã rất tinh tế khi nhìn ra tâm trạng của người mẹ, ngày mai con mới là người đến trường nhưng mẹ lại trăn trở lo lắng hơn cả con. Đó chính là tâm lí chung của những người mẹ khi con mình bắt đầu bước vào một ngưỡng cửa mới của cuộc đời để trưởng thành và lớn khôn hơn. Mẹ lên giường mà vẫn trằn trọc không sao ngủ được với biết bao suy nghĩ miên man. Đây không phải lần đầu con rời xa vòng tay của mẹ, con đã biết đến trường lớp, thầy cô, bạn bè từ ngày học mẫu giáo, và cả những tuần lễ trong hè. Mẹ tin tưởng vào bản lĩnh của con, tin vào sự chuẩn bị chu đáo của mẹ, thế nhưng mẹ vẫn không sao chợp mắt. Mạch cảm xúc cứ thế dâng trào, nhắm mắt lại kí ức về ngày đầu tiên tới trường của mẹ lại xốn xao ùa về. Từ hiện tại, bối cảnh được dịch chuyển về quá khứ. Tác giả Lí Lan như đang đọc lên thật rành mạch rõ ràng từng dòng suy tư cảm xúc trong đầu người mẹ lúc này. Tiếng đọc bài trầm bổng ngân nga một thời bỗng dưng ùa về trong tâm trí của mẹ. Kí ức về ngày đầu tiên bước chân vào lớp một của mẹ chợt trở lại. Đây là đoạn văn hay nhất và xúc động nhất bởi nó đã khơi gợi lại kỉ niệm đẹp đẽ, trong sáng nhất của cuộc đời con người. Người mẹ như đang tâm sự với chính lòng mình khi nhớ lại ngày đầu tiên cắp sách tới trường. Cảm giác nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại bước đến gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cánh cổng trường dần khép lại khiến mẹ không bao giờ quên. Mẹ cũng muốn khắc sâu trong đầu con khoảnh khắc thiêng liêng khi bước chân vào một thế giới mới để sau này khi nhớ lại lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến như mẹ lúc này. Có lẽ đây chính là lí do khiến mẹ thao thức, nghĩ suy.
Trái với cảm xúc của người mẹ, con cũng hồi hộp háo hức nhưng cũng rất thanh thản, nhẹ nhàng. Với cách miêu tả cụ thể, ngay đoạn mở đầu tác giả đã khiến cho người đọc có thể hình dung được sự hồn nhiên, trong sáng của đứa trẻ với giấc ngủ ngon lành an nhiên hiện rõ trên từng đường nét khuôn mặt. Đứa trẻ ấy cũng đã có những phút giây hồi hộp về ngày tựu trường giống như cảm giác chờ đợi một chuyến đi chơi xa, rồi trằn trọc, thao thức không sao ngủ được ngay. Thế nhưng, những cảm xúc ấy cũng nhanh chóng qua đi, con nhanh chóng chìm vào giấc ngủ với mối bận tâm duy nhất là mai thức dậy sao cho kịp giờ. Con cũng đã bắt đầu thấy mình lớn khôn, biết dọn dẹp nhà cửa giúp mẹ. Hành động của con tuy nhỏ bé nhưng khiến mẹ vô cùng vui mừng và cảm động vì mẹ biết rằng đứa con bé bỏng của mình sắp lớn khôn. Tác giả Lí Lan đã miêu tả thành công tâm lí của trẻ thơ hồn nhiên không bận tâm nghĩ suy điều gì. Khắc họa sự vô tư, trong sáng của đứa con chính là cách để tác giả nhấn mạnh hơn tâm trạng lo lắng và tình yêu thương của người mẹ.
Khép lại mạch cảm xúc của, người mẹ đã khẳng định vai trò to lớn của nhà trường qua câu chuyện về nước Nhật, một đất nước vô cùng chú trọng việc công tác giáo dục. Ở đó, họ rất xem trọng ngày khai trường, coi đó là ngày lễ của toàn dân thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến sự nghiệp ươm mầm tương lai. Các quan chức không ngồi trên hàng ghế lãnh đạo mà trực tiếp xem xét ngôi trường, gặp gỡ ban giám khảo, thầy cô giáo và học sinh để kịp thời nắm bắt tình hình, điều chỉnh các vấn đề kịp thời. Họ luôn quan niệm rằng sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ bởi sai lầm một li có thể đi chệch cả ngàn dặm, Từ câu chuyện về nước Nhật xa xôi, người mẹ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ, đồng thời chất chứa niềm khát khao mong mỏi về một nền giáo dục tiên tiến và hiệu quả.
Kết thúc tác phẩm, người mẹ lại trở về với tâm trạng hồi hộp, trăn trở của thực tại, mẹ nghĩ về ngày mai, về chặng đường tươi sáng con sẽ bước tiếp sau này, Mẹ tin tưởng ở con, tin vào sự đồng hành của mẹ. Thế giới phía trước với bao điều kì diệu, mới lạ đang chờ đợi con, con sẽ trưởng thành và khôn lớn khi đi qua được những bước ngoặt của cuộc đời. Đoạn văn kết thúc đậm chất trữ tình đóng lại một dòng cảm xúc sâu lắng và vô cùng thấm thía.
Bài bút kí “Cổng trường mở ra” với nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, cách kể và tả giàu cảm xúc đã cho ta thấm thía được tình mẫu tử thiêng liêng với ý nghĩa về ngày khai trường đầu tiên. Đồng thời qua đó khẳng định vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ và toàn xã hội.
Mỗi khi vào ngày khai giảng tôi luôn sống lại cảm giác khi ngày đầu tiên mới bước chân vào trường tiểu học. Mới ngày nào, giờ đây tôi đã trở thành học học sinh lớp 7 nhưng những kỉ niệm, cảm giác về ngày đầu tiên đi học vẫn luôn in đậm trong tâm trí tôi. Tâm sự này càng đặc biệt hơn khi đọc bài văn Cổng trường mở ra của nhà văn Lý Lan
Thân bài: Cảm nghĩ về bài thơ cổng trường mở ra
Có lẽ, bất kì ai cũng đều trải qua một thời như vậy. Là khi lần đầu tiên được mặc bộ đồng phục đẹp đẽ, tóc được tết gọn gàng để đi cùng nắm tay cha mẹ để bước chân vào trường học. “Cổng trường mở ra” tuy là những kỉ niệm của tác giả Lí Lan viết về những kỉ niệm của về tuổi thơ, về lần đầu tiên được cắp sách tới trường của mình qua lời kể với đứa con cũng sắp đi học của mình. Nhưng dường như nó cũng làm sống dậy trong mỗi người đọc những kỉ niệm như vậy về tuổi thơ của mình. Cả bài văn là tâm trạng suy nghĩ miên man của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho con ngày khai trường vào lớp Một. Hình ảnh người mẹ và đứa con tuy có sự đối lập nhưng lại hài hòa một cách đặc biệt. Đứa con nhỏ thì vô tư, ngây thơ chỉ háo hức một chút sau đó ngủ ngon lành. Còn người mẹ vừa nghĩ đến tâm trạng của con, vừa sống lại với tuổi thơ đến trường của bạn thân, vừa nghĩ tới ngày khai trường long trọng và sau đó, tưởng tượng đến giây phút dắt tay con đến trường để con bước vào thế giới kì diệu
Bài văn không hề có những chi tiết mạnh hay hành động kịch tính chỉ là những dòng tâm trạng suy nghĩ miên man của nhân vật người mẹ. Nhưng lại khiến cho người đọc cảm thấy thích thú, say mê, và vui vẻ bởi chính những tình cảm trong bài văn. Đó là những lời chia sẻ về những tâm sự mang rất nhiều tình cảm của tác giả hay của nhân vật người mẹ, có tình mẹ dành cho đứa con bé bỏng của mình, có sự hạnh phúc vui vẻ khi nhớ lại quá khứ. Đọc bài văn, trong tâm trí mỗi chúng ta đều hiện lại những tình cảm và kí ức quá khứ của chính mình. Cả bài văn là những câu viết về tâm trạng của người mẹ và của đứa trẻ sắp vào lớp Một. Đêm trước ngày khai trường, tâm trạng của người mẹ và đứa con có những biểu hiện khác nhau. Đứa con vô cùng háo hức nhưng “cũng như trước một chuyến đi xa, trong lòng con không còn mối bận tâm nào khác ngoài chuyện ngày mai thức dậy cho kịp giờ”. Đêm nay con cũng có niềm háo hức, sự hồi hộp vậy mà bây giờ giấc ngủ đến với con một cách dễ dàng. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm và không có mối quan tâm nào khác ngoài việc thức dậy cho kịp giờ. Tâm trạng của con cũng chính là tâm trạng của một đứa trẻ: ngây thơ, hồn nhiên, vô tư, thanh thản ngủ một cách ngon lành. Đây cũng là tâm trạng của bất kì đứa trẻ nào khi bước chân đi học. Trong khi đó, người mẹ cứ bâng khuâng, trằn trọc mãi mà không ngủ được: “mẹ không tập trung được vào việc gì cả; mẹ lên giường và trằn trọc,…”. Mẹ cứ nhìn con ngủ… đi xem lại những thứ đã chuẩn bị rồi mẹ lên giường trằn trọc mà chẳng thể ngủ được… Nhân vật người mẹ nhớ lại ngày khai trường đầu tiên của mình. Tâm trạng của mẹ dường như hồi hộp, khẩn trương hơn gấp mấy lần đứa con nhỏ: thao thức, bồn chồn triền miên trong suy nghĩ, không thể nào ngủ được. Đây cũng là tâm trạng tự nhiên của người mẹ khi nghĩ lại quá khứ, lo lắng cho đứa con khi bước chân vào thế giới mới.
Mẹ độc thoại mà dường như là đối thoại với chính đứa con bé bỏng của mình. Người mẹ đang tâm sự với ai ở đây? Vừa tâm sự với con nhưng chủ yếu đang nói với chính mình, đang ôn lại những kí ức của mình. “Mẹ không lo, nhưng vẫn không ngủ được. Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bỗng: “Hàng năm cứ vào cuối thu… Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp”. Cách viết này có tác dụng làm nổi bật được tâm trạng của người mẹ đối lập với đứa con bé bỏng của mình và cũng bộc lộ cảm xúc của mình một cách chân thành sâu sắc.
Đoạn văn cuối cùng đã thể hiện cảm xúc, ước vọng của người mẹ. Đoạn văn đã thâu tóm cô đúc lại nội dung và ý nghĩa của toàn bài. Như lời người mẹ đang thì thầm nói với đứa con của mình trong giây phút buông tay con ở cổng trường: “Đi đi con, hãy can đảm lân, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”. Câu văn như lời nhắn nhủ thì thầm của người mẹ nói với con mình phía sau cánh cổng kia là cả một thế giới vô cùng hấp dẫn đối với con, đó là thế giới của tri thức bao la, của tình bạn, tình thầy trò nồng ấm tha thiết. Hãy can đảm và bước chân vào thế giới mới đang chào đón con
Kết bài: Suy nghĩ về bài thơ cổng trường mở ra
Bài văn là những tình cảm của người mẹ dành cho đứa con của mình. Tác giả cũng giúp độc giả sống lại với kỉ niệm quá khứ. Qua đó, chúng ta còn thấy được ý nghĩa lớn lao của sự giáo dục, của nhà trường đối với những đứa trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước.
Cổng trường mở ra:
Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo” Đoạn văn ấy cứ mãi khắc sâu trong tôi sau khi đọc xong văn bản “ Cổng trường mở ra” của Lí Lan cùng với bao tâm trạng vui mừng, buồn lo khó tả của người mẹ.
“Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo” Đoạn văn ấy cứ mãi khắc sâu trong tôi sau khi đọc xong văn bản “ Cổng trường mở ra” của Lí Lan cùng với bao tâm trạng vui mừng, buồn lo khó tả của người mẹ.
Văn bản này được đăng trên báo yêu trẻ số 116, ra ngày 1 tháng 9 năm 2000 tại TP HCM.
Đây là một bài bút kí ghi lại tâm trạng của một người mẹ trong đêm trước ngày chuẩn bị khai giảng của con vào lớp một cùng với vai trò to lớn của nhà trường, nền giáo đục đối với mỗi chúng ta. Không có sự việc, không có cốt truyện theo một chuỗi nhất định nhưng bài văn này đã khá thu hút người đọc bởi mỗi câu văn dạt dào tình cảm với biết bao niềm tâm sự, hồi tưởng kỉ niệm của người mẹ thương yêu con bằng tấm lòng cao cả. Bài văn này đã đưa mỗi chúng ta đến với những rạo rực tinh thần, bâng khuâng khó tả của kí ức tuổi thơ.
Đi sâu vào trong bài ta có thể cảm nhận được từng cảm xúc, câu từ mượt mà với hai luồng tâm trạng trái ngươc. Hình ảnh của người con được miêu tả thật ngây thơ, đáng yêu. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo. Mai đã là ngày khai trường, một ngày trọng đại của tuổi thơ cũng như một kỉ niệm đáng nhớ trong cuộc đời, vẫn tâm trạng như trước một chuyến đi xa, người con chỉ háo hức, lo mỗi việc sáng mai sao dậy cho kịp giờ rồi lại chìm vào trong giấc ngủ dễ dàng như ăn một cái kẹo. Tâm trạng ưu tư đó chính là tâm hồn ngây thơ của người con. Tâm trạng ấy phải chăng một phần cũng do tình thương yêu, sự dạy dỗ, chăm sóc của người mẹ. Trong khi người con đang mơ những giấc mơ đẹp thì người mẹ lại trằn trọc, suy nghĩ. Tâm trạng của mẹ như đang ở ngày đầu tiên khai trường của chính mình. Như ngày thường sau khi con đi ngủ, mẹ dọn dẹp nhà cửa, lượm lặt những đồ chơi mà con bày, dàn trận và làm vài việc riêng của mình. Nhưng hôm nay đã làm xong mọi việc mà mẹ vẫn chưa ngủ. Và thực sự mẹ không lo lắng đến mức không ngủ được. Bao nhiêu kí ức của tuổi thơ tràn về, thôi thúc trong mẹ. Mẹ liên tưởng cảm xúc của con với mình cách đây đã mấy chục năm. Mẹ hồi tưởng lại cái ngày mà bà ngoại cùng mẹ tiến tới ngôi trường với nỗi chơi vơi và sự hốt hoảng khi cánh cổng đóng lại. Bà đã dẫn mẹ qua cánh cổng của thế giới kì diệu, cánh cổng mang đậm nét tuổi thơ. Mẹ đã phần nào chập chững bước qua cánh cổng ấy một mình với với ý nghĩ tự lập và tâm trạng vui buồn đan xen. Mẹ cũng tin tưởng, hi vọng rằng con sẽ mạnh mẽ bước đi trên con đường học tập trước mắt và con đuờng đời đầy chông gai của chính con sau này. Những âm thanh cứ văng vẳng bên tai mẹ thật ngọt ngào thân thương: “Hằng năm cứ vào cuối thu, mẹ tôi lại âu yếm dẫn tôi trên con đường dài và hẹp”. Mẹ đã trải qua biết bao ngày khai giảng nhưng ngày khai giảng ngày mai là ngày khiến mẹ bận tâm nhất, bận tâm hơn cả ngày khai giảng đầu tiên của mình. Vì đó là cái ngày mà con bắt đầu phải làm quen, bắt đầu phải tiếp xúc với thế giới lạ lẫm, học cách ứng xử với thầy cô, bạn bè. Cái hay của bài văn là bộc lộ cảm xúc qua kí ức, hồi tưởng. Bên cạnh những từ ghép đằng lập thể hiện tâm trạng nhân vật, nhà văn còn dùng những từ ghép chính phụ để miêu tả sự vật và con người khá rõ nét. Những biện pháp nghệ thuật tu từ còn làm tăng sức gợi hình, gợi cảm để khiến cho người đọc như đang lạc vào thế giới của mẹ.
Tất cả những cảm xúc đó mới chỉ là một phần trong ý nghĩa của văn bản. Vai trò to lớn của nhà trường, nền giáo dục đối với mỗi cá nhân là điều rất cần thiết. Trong bài, người mẹ đã cố gửi gắm, tạo cho con những cảm giác thoải mái khi bước vào cánh cổng trường học. Mẹ đã lo cho con đầy đủ hành trang trước ngày khai trường: từ cặp sách, đến quần áo, bút vở. Sau những hồi tưởng và mong ước, người mẹ ấy đã liên tưởng tới một nền văn minh của nước Nhật: “Mẹ nghe nói ở Nhật, ngày khai trường là ngày lễ của toàn xã hội. Tất cả mọi người đều nghỉ làm và đưa con tới trường học, không có ưu tiên nào lớn hơn nền giáo dục. Mỗi sai lầm trong giáo dục đều ảnh hưởng, làm chệch đi hàng dặm cả thế hệ sau này”.
Toàn bộ bài văn là tiếng nói nội tâm của người mẹ. Mẹ không trực tiếp nói với con hay với ai, mà mẹ nói với chính mẹ, nói với kí ức, tâm hồn tuổi thơ và cả cảm nhận của mẹ. Đêm nay mẹ không ngủ được, mẹ ngắm nhìn con với những ưu tư, ôn lại những kỉ niệm đẹp đẽ. Cách viết này làm nổi bật được tâm trạng, ý nghĩ, tình cảm của nhân vật. Đó cũng như lời tâm sự nhỏ nhẹ của tác giả đối với bạn đọc một cách tinh tế, thấm thía, lay động, truyền cảm mạnh mẽ tới tư tưởng, suy nghĩ, lập trường của họ.
Nói chung thông điệp của tác giả gửi tới mọi người là vai trò của trường học thông qua những kí ức, tâm sự của người mẹ. Mẹ đã được trải qua những năm tháng chập chững của ngày khai trường và cũng đặt niềm hi vọng của mình vào đứa con thơ. Thế giới kì diệu của người mẹ chính là định hướng cho con một con đường đúng đắn, đó chính là con đường học tập. Con đường này là mơ ước của mẹ cũng là mơ ước của biết bao nhiêu người đặt lên con cái mình. Học tập là nghĩa vụ cao cả của tuổi trẻ đối với gia đình, Tổ quốc, chính vì vậy mà chúng ta cần phải hiểu rằng “Bước qua cánh cổng trường học là một thế giới kì diệu sẽ mở ra. Thế giới ấy chính là chân trời của văn hoá, khoa học”.