Nhà mẹ Lê
Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay rám rêu như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chịu ý đến đám con của bác. Mười một đứa, mà đứa nhõm mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bé trên tay.
Mẹ con bác ở tại một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chung ở đấy với người chen chúc trong một khoảng rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gãy nát. Mùa rét thì giãi ở rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trong hơi một cái ỏ chó, cho mẹ và cho con giữ ấm. Đôi lúc vào những đêm đông, gió lọt vào, gió nhủ khe hở cũng tưởng là lạnh rồi. Nhưng có ai thèm kiếm ăn? Bác Lê đã quen chịu khổ suốt ngày cũng không ai muốn chúng ấy đưa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải lo đấy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong vùng. Nông người ngồi ruộng mướm ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn hùi đói cũng phải bát gạo và mấy đồng xu: mười lăm đứa con đợi ở nhà. Đó là những ngày “sung sướng” Nhưng những ngày mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cảnh đói khổ của mẹ con trở nên ác liệt, không còn gì để bác lãnh như lúc đầu sắc khía vào da. Bác Lê lo sợ, và không ai mặc bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa bé lớn nhất, con Tý, con Phình, thằng nọ thằng kia phải đi những không khóc mà không có cái ăn. Đợi mãi có một ngày rét nát, thì chúng thầm thì lại với nhau rằng có cần thiết
Câu 1:
Thể loại: Truyện ngắn
Phương thức biểu đạt chính: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Câu 2:
Bác Lê ôm ấp các con trong ổ rơm để:
Giữ ấm cho các con: Trong mùa đông giá rét, ổ rơm là nơi trú ẩn duy nhất giúp gia đình bác Lê tránh khỏi cái lạnh thấu xương.
Ủ ấm tình mẫu tử: Cái ôm của mẹ không chỉ truyền hơi ấm mà còn là nguồn động viên, an ủi, xoa dịu những khó khăn, thiếu thốn mà các con phải chịu đựng.
Câu 3:
Nhận xét về nhân vật bác Lê:
Người mẹ nghèo khổ, tần tảo: Bác Lê là hình ảnh người mẹ Việt Nam điển hình, nghèo khó nhưng giàu đức hi sinh, tần tảo làm lụng để nuôi con.
Giàu tình yêu thương con: Dù cuộc sống thiếu thốn, vất vả, bác Lê luôn dành trọn tình yêu thương cho các con. Cái ôm của bác trong ổ rơm thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng ấy.
Kiên cường, bất khuất: Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách, bác Lê vẫn luôn kiên cường, bất khuất, cố gắng hết mình để lo cho các con.
Câu 4:
Từ đoạn trích trên, bổn phận làm con cần làm để thể hiện tình yêu thương đối với cha mẹ:
Hiếu thảo, kính trọng: Luôn hiếu thảo, kính trọng, lễ phép với cha mẹ.
Yêu thương, quan tâm: Dành thời gian, sự quan tâm cho cha mẹ, chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống.
Giúp đỡ, chia sẻ: Giúp đỡ cha mẹ những công việc nhà, chia sẻ những khó khăn với cha mẹ.
Học tập, rèn luyện: Cố gắng học tập, rèn luyện để trở thành người có ích cho xã hội, làm cha mẹ vui lòng.
Bảo vệ, chăm sóc: Khi cha mẹ già yếu, bệnh tật, con cái cần có trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc cha mẹ.
Câu 5:
Tác dụng của dấu ngoặc kép trong câu in đậm:
Tạo sự mỉa mai, châm biếm: "Sung sướng" là những ngày bác Lê phải làm việc vất vả để kiếm sống, nhưng thực tế cuộc sống của gia đình bác lại vô cùng khó khăn, thiếu thốn. Dấu ngoặc kép thể hiện sự mỉa mai, châm biếm đối với cái gọi là "sung sướng" ấy.
Nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt: Dấu ngoặc kép cũng có tác dụng nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của từ "sung sướng", cho thấy đó không phải là niềm vui thực sự mà chỉ là một cách nói để an ủi, động viên bản thân.
Câu 6:
Từ "sâu" trong câu "Con sâu chui sâu xuống đất" là từ đồng âm vì nó có nhiều nghĩa khác nhau:
Nghĩa đen: Chỉ độ sâu của vật lý
Nghĩa bóng: Chỉ mức độ nghiêm trọng, thâm nhập
Trong câu trên, "sâu" được dùng theo nghĩa đen, chỉ độ sâu của việc con sâu chui xuống đất. Tuy nhiên, nó cũng gợi lên một liên tưởng về sự khó khăn, vất vả mà con sâu phải trải qua để tồn tại, từ đó mang một ý nghĩa bóng bảy về sự kiên trì, nỗ lực.
Câu 1: Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn, chủ yếu dùng phương thức tự sự, kết hợp miêu tả và biểu cảm.
Câu 2: Bác Lê đắp lá rơm để chống lại cái rét giá lạnh.
Câu 3: Bác Lê là người hiền lành, chịu khó, thương con và luôn cố gắng làm lụng dù cuộc sống rất vất vả.
Câu 4: Bổn phận của con cái là phải yêu thương, kính trọng, giúp đỡ cha mẹ và biết sẻ chia những khó khăn trong gia đình.
Câu 5: Dấu ngoặc kép trong câu “Đó là những ngày ‘sung sướng’” thể hiện sự châm biếm. Thực tế, cuộc sống của bác Lê rất khốn khó, không hề sung sướng như lời văn.
Câu 6: Từ “sâu” trong câu “Con sâu chui sâu xuống đất” là từ đồng âm. Một từ chỉ con côn trùng, một từ chỉ mức độ thâm nhập, tuy giống nhau về cách viết và phát âm nhưng mang nghĩa khác nhau.
