Hồ Chí Minh là nhà lãnh tụ vĩ đại, cũng là người cha già của dân tộc Việt Nam, Bác không chỉ lãnh đạo Cách mạng Việt Nam đến bến bờ của thành công. Trong suốt cuộc đời của mình Bác luôn suy tư, trăn trở là làm sao cho dân tộc ta được độc lập, nhân dân ta được tự do. Bác đã dành cả cuộc đời của mình cho dân, cho nước. Không những vậy Bác còn còn luôn quan tâm, chăm sóc đến con người, đó là những quan tâm chân thành, những tình cảm ấm áp mà Bác dành cho con dân của Việt Nam ta. Trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của nhà thơ Minh Huệ đã khắc họa thành công con người vĩ đại, hết lòng vì dân, vì nước ấy.

Trong bài thơ này, hình ảnh của Bác Hồ hiện lên mới thật gần gũi, ấm áp làm sao. Vốn dĩ là vị lãnh tụ tối cao của Cách mạng Việt Nam, là người đứng đầu của một quốc gia nhưng hình ảnh của Bác không hề quyền uy hay sang trọng như bao vị lãnh tụ khác, ngược lại hình ảnh của Bác hiện lên thật gần gũi, ấm áp làm sao. Bác hòa mình vào công cuộc kháng chiến, cùng các chiến sĩ “nằm gai nếm mật” chứ không sử dụng những đặc quyền nên có ở địa vị của mình. Ở ngay phần mở đầu bài thơ, hình ảnh Bác Hồ được gợi ra với vẻ suy tư, trăn trở và nguyên nhân cũng chỉ có một, đó là Bác đang suy tính việc dân, việc nước:

“Lặng yên bên bếp lửa

Vẻ mặt Bác trầm ngâm

Ngoài trời mưa lâm thâm

Mái lều tranh xơ xác”

Điểm nhìn của bài thơ là qua điểm nhìn trần thuật của anh đội viên, đó là một đêm Bác không ngủ, dáng vẻ suy tư, trầm ngâm bên bếp lửa của Bác có lẽ là lo đến việc chính sự, việc Cách mạng. Đó là những công việc trọng đại cần suy tính kĩ càng, cẩn trọng vì chỉ cần một sự sơ xuất nhỏ hay một nước đi sai thì vận mệnh của đất nước cũng có thể lâm nguy, đất nước đứng trước ranh giới của bờ vực thẳm. Hình ảnh Bác suy tư trong đêm khuya thật đẹp, thật đáng trân trọng bởi toàn bộ con người, tâm trí của Bác là dành cho dân, cho nước. Không chỉ là con người hết lòng vì nước mà Bác còn là một người cha già có tấm lòng nhân hậu, ấm áp , thể hiện trực tiếp qua những hành động ân cần, chu đáo của Bác dành cho những người đội viên:

“Rồi Bác đi dém chăn

Từng người, từng người một

Sợ cháu mình giật thột

Bác nhón chân nhẹ nhàng”

Bác là người vô cùng ân cần, tỉ mỉ với tấm lòng ấm áp đối với tất cả mọi người. Những việc nước đã khiến Bác cả đêm trằn trọc, suy tư, Bác không quan tâm đến giấc ngủ của mình nhưng lại vô cùng quan tâm đến những người đội viên, khi đêm đã về khuya Bác đi đắp lại chăn cho từng người, từng người một. Đêm khuya trong rừng lạnh và buốt, Bác không muốn các cháu của mình bị cảm hay bị lạnh nên Bác đã cẩn trọng đắp lại chăn cho từng người. Sợ đánh động đến giấc ngủ của các cháu mà Bác chỉ “nhón chân nhẹ nhàng”. Bác Hồ của chúng ta luôn vĩ đại như vậy, không thể hiện một cách ồn ào nhưng lại luôn âm thầm quan tâm, chăm sóc mọi người. Việc nước đã làm cho Bác mỏi mệt, suy tư, nhưng không vì vậy mà Bác lơ là với những đứa cháu của mình. Hành động dịu dàng, ấm áp của Bác khiến cho ta liên tưởng đến hình ảnh của người cha già đối với những người con thơ của mình vậy.

Qua cuộc đối thoại của anh đội viên với Bác thì hình ảnh của Bác càng trở lên đẹp đẽ hơn, Bác không đi ngủ theo lời khuyên như của anh đội viên mà khuyên lại anh nên đi ngủ để lấy sức ngày mai đánh giặc, còn Bác thức thì cứ “mặc Bác”. Bác không ngủ được không chỉ vì lo đến con đường Cách mạng phía trước mà còn là nỗi lo lắng, bồn chồn không yên tâm vì những người dân công phải ngủ ngoài rừng, điều kiện trong rừng lại vô cùng khắc nghiệt, chỉ có thể trải lá làm chiếu, manh áo mặc trên người làm chăn. Vì những người cháu thân yêu của Bác đang phải chịu khổ nên Bác không yên tâm ngủ ngon một mình:

“Bác thương đoàn dân công

Đêm nay ngủ ngoài rừng

Rải lá cây làm chiếu

Manh áo phủ làm chăn”

Vâng, vì Bác là Bác Hồ vĩ đại của dân tộc ta, là vị cha già của dân tộc ta nên Bác không ngủ và cũng không thể ngủ. Hình ảnh của bác hiện lên qua những trang thơ này thật đẹp biết bao. Bác đẹp không chỉ bởi con người trí tuệ, con người chính trị tài ba mà Bác đẹp bởi chính vẻ giản dị, dân dã, đẹp bởi chính tấm lòng bao dung, vị tha đầy ấm áp của Bác, Bác quan tâm đến mọi người bằng cả tấm lòng của mình, đó là tấm lòng của một vĩ nhân, của một con người mà dù ai, miễn sao là con dân của Việt Nam đều cảm thấy tự hào, kính trọng.

Vẻ đẹp Bác Hồ - nhân vật trung tâm của bài thơ - được thể hiện qua các khía cạnh sau:

- Tư thế của người: Tư thế Người được nhắc đi nhắc lại trong những lần người lính thức dậy. Thoạt đầu tư thế lặng yên, trầm ngâm, tóc bạc,... Phía sau vẻ trầm ngâm ấy chắc hẳn đang có biết bao suy tư, trăn trở (Không ngủ vì lo nỗi nước nhà - Cảnh khuya). Lần thứ ba, tư thế Bác vừa có sự lặp lại vừa có sự thay đổi: Bác vẫn ngồi đinh ninh - Chòm râu im phăng phắc,... Đó là tư thế của một con người suốt đời lo cho nước. Nhưng tư thế ấy cũng gợi lên vẻ đẹp của một người hiền triết phương Đông - một nét phong cách thường thấy ở Hồ Chí Minh.

- Cử chỉ, hành động, lời nói của Người: giản dị, ấm áp. Những chi tiết về hành động dém chăn nhẹ nhàng có sức gợi cảm rất lớn. Đó là sự chăm sóc của một người cha già đối với những người con yêu. Sự chăm sóc chu đáo ấy, Người dành cho tất cả: Từng người, từng người một. Lời nói trong hai lần cũng khác nhau. Lần thứ nhất Bác chỉ nói vắn tắt để anh chiến sĩ yên lòng ngủ tiếp: Chú cứ việc ngủ ngon - Ngày mai đi đánh giặc. Lần thứ hai, khi người lính nằng nặc mời Bác ngủ, Bác mới giải thích vì sao Bác không thể ngủ được. Bác thương cho đồng bào chiến sĩ thiếu thốn trong cảnh mưa lạnh: Càng thương càng nóng ruột - Mong trời sáng mau mau.

- Nét cao đẹp nhất của Bác là tình thương: Tình thương của người có hai điểm đáng chú ý:

+ Tình thương gắn liền với những hành động cụ thể chứ không đơn giản là lời nói.

+ Tình thương được mở rộng dần: từ tình thương người chiến sĩ đến tình thương dành cho đoàn dân công. Đó là tình yêu lớn của một trái tim vĩ đại.

Việc lặp lại ba lần câu thơ Đêm nay Bác không ngủ có dụng ý nghệ thuật của tác giả. Thứ nhất, nhấn mạnh chủ đề của tác phẩm: Từ một đêm nay cụ thể, người đọc có thể hình dung ra bao đêm như thế. Là vì đất nước, nhân dân, đã có bao đêm Người không ngủ được. Thứ hai, sự lặp lại có khả năng tạo giai điệu, khắc sâu tình cảm của mọi người trước sự hi sinh lớn lao và tình yêu vĩ đại mà Bác đã dành cho tất thảy chúng ta.

Bốn câu thơ cuối bài mang tính khái quát rất cao. Qua những câu thơ này, hình ảnh Bác Hồ hiện lên cao cả mà gần gũi. Câu thơ "Đêm nay Bác không ngủ" được nhắc lại như một điệp khúc có ý nghĩa nhấn mạnh. Nhưng điều đáng nói hơn là cách tạo tương quan của tác giả. Không ngủ là chuyện trái với bình thường. Nhưng đặt trong văn cảnh này, anh chiến sĩ nhận ra một điều khác: Đó là một chuyện thường tình trong cuộc đời của Bác. Cách cắt nghĩa lí do Bác không ngủ rất đơn giản nhưng lại hết sức chính xác: Vì một lẽ thường tình - Bác là Hồ Chí Minh. Đó là cái thường tình vĩ đại, cái thường tình của một bậc đại trí, đại nhân, đại dũng. Không chỉ nhân dân ta mà nhân dân thế giới đều coi Hồ Chí Minh là một huyền thoại. Huyền thoại ấy trước hết là một huyền thoại về một tình yêu lớn. Huyền thoại ấy vừa cao cả lại rất gần gũi, thấm vào từng hành động, từng lời nói, từng cái nhìn trìu mến của Người.

- Hình ảnh cây cổ thụ trong phần đầu của đoạn văn: Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước. Hình ảnh này được xây dựng bằng biện pháp nhân hóa, nó cho thấy sắp có sự thay đổi bất thường trước mặt, dòng sông không còn hiền hòa mà sắp đến đoạn thác dữ. Đây là sự "mách bảo" của thiên nhiên. Hơn nữa trong cái dáng vẻ đối lập mãnh liệt và traamg ngâm kia, cây như muốn nói với người: hãy chuẩn bị sức mạnh để chiến thắng thác dữ.

- Hình ảnh cây cổ thụ cuối đoạn văn: Dọc sườn núi, những cây to mọc dưới những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước. Hình ảnh này cũng xây dựng bằng thủ pháp nhân hóa. Thông qua hình ảnh này, tác giả muốn nói đến niềm hân hoan chào đón con người đã vượt qua nguy hiểm, chế ngự được sức mạnh hung dữ của thiên nhiên.

Cảnh sông nước được thay đổi theo điểm nhìn của tác giả qua ba chặng đường trên sông:

- Đoạn sông đầu tiên nằm ở vùng đồng bằng. Tại đây, sông hiền hòa, thơ mộng, cảnh hai bên bờ đẹp một vẻ đẹp êm đềm với những bãi dâu trải ra bạt ngàn đến tận những làng xa tít. Trên sông, những con thuyền chậm chậm bình yên.

- Đoạn thứ hai toàn thác dữ. Nhịp điệu câu văn cũng biến đổi, vẻ êm đềm của cảnh trí đã nhường chỗ cho vẻ đẹp dữ dội qua hình ảnh: Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng chảy đứt đuôi rắn.

- Đoạn thứ ba: Sau cảnh vượt thác, thiên nhiên trở lại êm đềm như đón chào những người thắng lợi trở về : Qua nhiều lớp núi, đồng ruộng lại mở ra.

\(\Rightarrow\) Người kể đã quan sát cảnh vật từ trên thuyền. Đây là vị trí thích hợp. Người miêu tả vừa có thể quan sát cảnh trên sông, vừa nhìn thấy cảnh tượng đang thay đổi trên hai bờ sông. Qua đôi mắt người kể, cảnh trí hiện lên như những thước phim quay chậm nói về một thiên nhiên hùng vĩ nhưng cũng đầy chất thơ.

Người kể chuyện trong bài là người anh. Điều này xuất phát từ ý đồ của nhà văn: Tác giả muốn nới tới quá trình tự thức tỉnh của người anh. Đây cũng là nhân vật có ý nghĩa giáo dục lứa tuổi học sinh phải biết vượt lên hạn chế của bản thân để vươn tới sự hoàn thiện của nhân cách. Việc để cho người anh làm người kể chuyện ít nhất đạt ba hiệu quả thẩm mĩ như sau:

- Được kể từ ngôi thứ nhất, câu chuyện sẽ trở nên chân thực vì nó là câu chuyện của "tôi". Nói khác đi, tác giả có thể miêu tả tâm trạng của người anh một cách sinh động bằng chính ngôn ngữ của nhân vật. Độ tin cậy câu chuyện, vì thế, cao hơn so với lời kể của các nhân vật khác trong câu chuyện.

- Người em hoàn toàn hiện lên qua lời kể của người anh. Điều này tạo nên vẻ khách quan cho câu chuyện. Hơn nữa, nhân vật người em luôn thay đổi theo diễn biến tâm trạng của người kể nên hiện lên hết sức sống động.

- Ai cũng có thể phạm sai lầm, có thể những hành động hay suy nghĩ chưa thật đúng. Người anh đã từng như thế. Nhưng vấn đề là phải biết khắc phục hạn chế của bản thân để vươn lên. Câu chuyện của người anh tuy không phải là những chuyện quá to tát, lớn lao nhưng lại có ý nghĩa giáo dục rất lớn để các em có dịp suy nghĩ về bản thân mình.

Tùy vào sự ham mê đọc sách cổ tích của người đọc mà trả lời câu hỏi này. Tuy nhiên, người đọc cũng có thể tìm đọc trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam do Nguyễn Đổng Chi soạn đã được xuất bản nhiều lần. Trong loại truyện về nhân vật thông minh, ra đố và giải đố là vấn đề có tính then chốt vì nếu không có yếu tố này thì loại truyện ấy khó giữ lâu dài. Vái trò của câu đố:

- Tạo thử thách để nhân vật có dịp bộc lộ thông minh hơn người.

- Đã ra đố thì phải có chuyện giải đố. Đây là hình thức tạo mâu thuẫn, tạo tình huống đòi hỏi phải giải quyết. Trong loại truyện này, tác giả dân gian thường không đố một lần mà nhiều lần, tạo nên hiện tượng chuỗi câu đố trong truyện.

- Tạo sự hồi hộp, hứng thú cho người đọc,

Bữa cơm cuối cùng của năm cũ là khoảng khắc sum vầy ấm áp nhất, là sợi dây gắn kết các thành viên trong gia đình, tỏ lòng thành kính với gia tiên. Bởi thế mà, trong sâu thẳm tiềm thức của mỗi người dân đất Việt không ai là không nhớ đến bữa cơm chiều 30 Tết.

Người Việt rất coi trọng bữa cơm chiều 30 Tết, bữa cơm cuối cùng của năm cũ. Mọi thành viên trong gia đình đi làm, đi học xa, dù còn nấn ná bận tới tận 29 Tết thì cũng cố gắng về tụ họp với đi đình trong khoảnh khắc quan trọng này. Vậy nên người ta thường gọi mâm cơm chiều cuối cùng của năm cũ là bữa cơm đoàn viên, là khoảng khắc đáng trân trọng nhất trong cả năm dài.

Công cuộc sắm sửa Tết đã bắt đầu từ nhiều ngày trước, nhưng đến 30, không khí tất bật chừng như vẫn còn hiện hữu. Ai cũng tranh thủ những giờ phút còn lại ngắn ngủi của năm cũ để mong chu toàn 3 ngày Tết. Các mẹ đi chợ sắm sửa nốt những thứ cần thiết như cau trầu, gia vị, hoa tươi; các ông, các bố thì chăm lo cho bàn thờ đón gia tiên về ăn Tết bên con cháu; trẻ nhỏ lăng xăng quét nhà, lau thêm bàn ghế... Nhưng trên hết là chuẩn bị bữa cơm tất niên đủ đầy, đầm ấm.

Bữa cơm tất niên là bữa ăn cuối cùng của năm cũ nên thường được thực hiện vào chiều 30 Tết. Lúc đó, mọi công việc chuẩn bị Tết cơ bản đã hoàn thành, nhà cửa trang hoàng, bàn thờ đã ngay ngắn, đầy đủ, nhang mời tổ tiên được trịnh trọng thắp lên, cũng là mời ông Công, ông Táo tiếp tục về cai quản bếp núc. Bữa cơm tất niên, bữa cơm đoàn viên có ý nghĩa thiêng liêng mà trọng đại, là sợi dây vô hình kết nối các thành viên, các thế hệ mỗi độ xuân về. Gia đình nào bữa cơm ấy càng đông, càng nhiều thế hệ quây quần càng chứng tỏ gia đình đó hạnh phúc, viên mãn, là niềm tự hào của mỗi thành viên trong gia đình.

Trong không khí ấm áp, khói trầm thơm ngát, bên mâm cơm có đủ bánh chưng xanh, dưa hành, giò mỡ… con cháu thành kính báo cáo với ông bà, cha mẹ những việc đã làm tốt trong năm, từ chuyện học hành, làm ăn đến chuyện tình cảm, hiếu nghĩa hay cả những luyến tiếc, những điều chưa hoàn thành và niềm hi vọng về một năm mới thuận lợi, bình an…Ông bà cũng không quên nhắc nhở con cháu phải phát huy truyền thống quê hương, gia đình, đồng thời phân công nhiệm vụ cho từng người, trong đó có việc phải đến chúc tết, thăm hỏi những cụ cao niên trong họ.

Bữa cơm tất niên kết thúc, cũng là lúc mọi người chuẩn bị cho lễ cúng giao thừa hay còn gọi là lễ trừ tịch. Ý nghĩa của lễ này là nhằm xua đi những điều xấu, dở của năm cũ, đón lấy điều mới mẻ, tốt lành của năm mới. Lễ thường được tổ chức tại gia đìnhvà tại chùa, đình, miếu mạo. Sau lễ cúng giao thừa, các gia đình thường tổ chức một bữa tiệc nhỏ để con cháu chúc phúc ông bà, cha mẹ, người lớn cũng dành những đồng tiền lẻ còn mới để mừng tuổi con trẻ, mong chúng ngoan ngoãn học hành giỏi giang, tiến bộ.

Dù đã ở bất kì độ tuổi nào, mỗi khi xuân về, cảm giác hồi hộp, thiêng liêng, phấn chấn khi được dự bữa cơm tất niên và đón năm mới giữa những người thân cũng đều vẹn nguyên các giá trị. Điều đó lý giải vì sao quê hương, gia đình luôn là nỗi niềm thương nhớ da diết của mỗi người dân đất Việt, kể cả những người Việt xa xứ, đang sống cách chúng ta nửa vòng trái đất mỗi khi Tết đến, xuân về.

Sau khi chôn cất Dế Choắt, tôi đứng im lặng hồi lâu trước nấm mồ mới đắp của người bạn xấu số, suy nghĩ về việc làm dại dột, ngông cuồng của mình và cảm thấy hổ thẹn, ân hận vô cùng!

Biết mình có ưu thế về sức khoẻ nên tôi thích bắt nạt những người hàng xóm nhỏ bé xung quanh. Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ khiến mỗi khi tôi đi qua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan xuống dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm. Tệ hơn nữa, thỉnh thoảng tôi còn ngứa chân đá anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên. Không có ai dạy dỗ, ngăn cản, tôi cứ tưởng thế là hay, là giỏi. Chuyện bắt nạt mọi người là đáng trách, song cũng còn có thể tha thứ được; nhưng việc tôi bày trò tinh nghịch trêu chọc chị Cốc khiến Dế Choắt bị chị hiểu lầm mổ cho đến chết thì quả là tội của tôi quá lớn, không thể tha thứ được.

Tôi tự nguyền rủa mình là thằng hèn nhát, dám làm mà không dám chịu. Khi chị Cốc bực mình lên tiếng, sao không dám ra mặt đối đầu với chị mà lại chui tọt vào hang, khiếp sợ nằm im thin thít?! Nếu tôi không hát ghẹo chị Cốc bằng

những lời lẽ hỗn xược thì chị đâu có nổi giận, Dế Choắt đâu có bị đòn oan?! Chỉ vì muốn thoả mãn cái tính hiếu thắng và tinh nghịch của mình mà tôi đã trở thành kẻ giết người.

Lúc này, tỏi tự trách mình và ân hận vô cùng nhưng than ôi, mọi việc đều đã muộn! Dế Choắt ốm yếu đáng thương đã nằm yên trong lòng đất! Dế Choắt ơi, tôi thành tâm xin lỗi bạn và hứa sẽ quyết tâm thay đổi tính nết, từ bỏ thói hung hăng, ngỗ nghịch, kiêu ngạo để trở thành người có ích cho đời!

Xin bạn hãy tha thứ cho tôi! Tôi sẽ khắc ghi câu chuyện đau lòng này và lấy đó làm bài học đường đời đầu tiên thấm thìa cho mình.

1000 g đó chọn mình đi sau mình tich cho bạn