Lê Chí Cường sai
| Tên các nhà cải cách cuối thế kỷ XIX | Nội dung cải cách |
| Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế | Xin mở cửa biển Trà Lí. |
| Đinh Văn Điền | Xin đẩy mạnh việc khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng. |
| Viện Thương Bạc | Xin mở ba cửa biển ở miền Trung và Bắc để thông thương với bên ngoài. |
| Nguyễn Trường Tộ | Gửi đến triều đình 30 bản điều trần, đề cập đến vấn đề chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, mở rộng ngoại giao,... |
| Nguyễn Lộ Trạch | Dâng hai bản "Thời vụ sách" lên vua Tự Đức, đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí và bảo vệ đất nước. |
| Thời kỳ | Thành tựu văn học | Thành tựu nghệ thuật |
| Buổi đầu dựng nước (khoảng từ thế kỷ VII TCN - II TCN) |
- Sử dụng chữ viết riêng, gọi đó là chữ khoa đẩu. Được viết bằng sơn trên tre nứa. - Nền văn học còn đơn giản. |
- Múa hát rất phổ biến, phong phú và mang tính tập thể. - Kiểu dáng và cách trang trí trên trống đồng thể hiện nét tinh tế và khéo léo của nghệ thuật lúc bấy giờ. - Nghệ thuật tạo hình phát triển. |
| Giai đoạn đầu của thời kỳ phong kiến độc lập (thế kỷ X - XV) |
- Năm 1070, giáo dục Đại Việt ra đời. - Văn học dân gian phát triển, có nhiều tác phẩm, tác giả nổi tiếng. Mang nội dung yêu nước sâu sắc và đậm đà bản sắc dân tộc. |
- Nghệ thuật dân gian phát triển. - Nhiều công trình kiến trúc đặc sắc ra đời. - Hình rồng rất phổ biến để điêu khắc trên mái ngói. - Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc rất phát triển. |
| Giai đoạn đất nước bị chia cắt (thế kỷ XVI - XVIII) |
- Giáo dục tiếp tục phát triển, song chất lượng suy giảm. - Chữ Quốc ngữ ra đời, đây là thứ chữ tiện lợi và khoa học. - Văn học chữ Nôm phát triển. Thường viết về hạnh phúc con người, tố cáo những bất công trong xã hội. |
- Nghệ thuật sân khấu đa dạng và phong phú. Nội dung thường phản ánh đời sống lao động vất vả nhưng lạc quan của nhân dân, lên án kẻ gian nịnh và ca ngợi tình thương yêu con người. |
| Việt Nam nửa đầu thế kỷ XIX |
- Nền văn học dân gian phát triển rực rỡ và phong phú. - Văn học chữ Nôm phát triển đến đỉnh cao, tiêu biểu là truyện Kiều của Nguyễn Du. Nội dung phản ánh sâu sắc cuộc sống xã hội đương thời và thể hiện tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân. |
- Văn nghệ dân gian phát triển phong phú. - Nghệ thuật sân khấu, tuồng, chèo phổ biến khắp nơi. - Nghệ thuật tranh dân gian phát triển, đặc biệt là tranh Đông Hồ. Nội dung nói về truyền thống yêu nước, mang đậm đà bản sắc dân tộc. - Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, tạc tượng, đúc đồng rất phát triển. |