1, Khởi ngữ là thành phần thường đứng trước chủ ngữ của câu, thường nêu rõ vấn đề được nói đến trong câu.
VD: Về các môn tự nhiên, Nam là người học rất giỏi.
2, Trong một câu có các thành phần mà không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa của câu thì gọi là thành phần biệt lập trong câu.
Thành phần gọi đáp
Thành phần trong câu dùng để gọi đáp, có tác dụng duy trì và tạo lập các mối quan hệ của chủ thể được nhắc tới trong câu gọi là thành phần biệt lập gọi đáp. Nó không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa trong câu. VD:
Lan ơi, tớ trả quyển sách nhé!
“Ơi” là thành phần biệt lập gọi đáp.
Thành phần phụ chú (ghi chú)
Trong một câu có các thành phần được thêm vào để giải thích, liệt kê hoặc bổ sung thêm thông tin cho sự việc được rõ hơn gọi là thành phần phụ chú trong câu.VD:
Lan – lớp trưởng lớp 9B, vừa xinh đẹp lại rất học giỏi.
“Lớp trưởng lớp 9B” đứng sau dấu gạch ngang và một dấu phẩy ( – ,) là thành phụ chú trong câu có tác dụng bổ sung thêm thông tin của câu về bạn “Lan” để mọi biết bạn là lớp trưởng 9B.
Thành phần tình thái
Thành phần tình thái là thành phần được dùng trong câu để thể hiện cách nhìn nhận sự việc của người nói được nhắc tới trong câu.VD:
Hôm nay, cậu mặc cái áo này cũng đẹp đấy.
“cũng” thể hiện thái độ bình thường khi nhìn nhận về chiếc áo.
Thành phần cảm thán
Thành phần cảm thán là thành phần biệt lập được sử dụng trong câu để bộc lộ các tâm lý của người nói đối với sự vật, sự việc được nhắc tới trong câu.VD:
Chao ôi! Con mèo nhà bác đẻ được 10 con cơ à?
“Chao ôi” là thành phần cảm thán bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên.