- Giống nhau: Tổ chức bộ máy nhà nước chuyên chế tập quyền, quyền lực tập trung tuyệt đối vào vua từ trung ương đến địa phương.
- Khác nhau:
| Thời Tần - Hán | Thời Minh - Thanh |
|
- Bộ máy nhà nước còn đơn giản. - Giúp việc cho vua có Thừa tướng và Thái uý, còn có các quan đại thần. |
- Bộ máy nhà nước ngày càng tập quyền, vua trực tiếp chỉ huy quân đội. - Các chức Thừa tướng và Thái uý đều bị loại bỏ, thay vào đó giúp việc cho vua có 6 bộ, đứng đầu là thượng thư. |
| Tên các nhà cải cách tiêu biểu ở VN vào cuối thế kỷ XIX | Nội dung cải cách |
| Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế (1868) | Xin mở cửa biển Trà Lí. |
| Đinh Văn Điền (1868) | Xin đẩy mạnh việc khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng. |
| Viện Thương Bạc (1872) | Xin mở ba cửa biển ở miền Trung và Bắc để thông thương với bên ngoài. |
| Nguyễn Trường Tộ (1863 - 1871) | Gửi đến triều đình 30 bản điều trần, đề cập đến vấn đề chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công thương nghiệp và tài chính, chỉnh đốn võ bị, mở rộng ngoại giao,... |
| Nguyễn Lộ Trạch (1877 - 1882) | Dâng hai bản "Thời vụ sách" lên vua Tự Đức, đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí và bảo vệ đất nước. |