Tuần 5

I. Khởi động: Vui Trung thu cùng bạn bè

1. Mục tiêu: Hoạt động mở đầu này giúp chúng ta tạo một không khí vui vẻ, ấm áp, gắn liền với bối cảnh văn hóa của Tết Trung thu (Tết Đoàn viên). Qua đó, các em sẽ thấy được ý nghĩa của tình bạn trong những dịp lễ hội, khi niềm vui được chia sẻ và nhân lên.

2. Hướng dẫn hoạt động

- Chúng ta sẽ cùng nhau chia sẻ về những kỷ niệm vui Tết Trung thu cùng bạn bè. Có thể là cùng nhau rước đèn, phá cỗ hay tham gia các tiết mục văn nghệ của trường, của xóm.

- Niềm vui khi có bạn bè bên cạnh trong những dịp đặc biệt chính là lý do đầu tiên để chúng ta trân trọng và nỗ lực giữ gìn tình bạn.

II. Thấu hiểu bạn bè: Nền tảng của tình bạn bền chặt

Chúng ta chỉ có thể giữ gìn tình bạn khi chúng ta thực sự hiểu về bạn mình.

Hoạt động 1: Chơi trò chơi "Ba sự thật"

1. Mục tiêu: Trò chơi này giúp các em rèn luyện kỹ năng lắng nghe và quan sát để khám phá những đặc điểm, sở thích, và tính cách của bạn bè. Qua đó, các em sẽ hiểu bạn mình hơn và tăng cường sự kết nối.

2. Hướng dẫn thực hiện

- Luật chơi: Lớp sẽ chia thành các nhóm nhỏ. Lần lượt từng thành viên trong nhóm sẽ nói ra 3 điều về bản thân mình, trong đó có thể là 2 điều thật và 1 điều không thật (hoặc cả 3 điều đều thật, tùy biến thể). Nhiệm vụ của các thành viên còn lại là lắng nghe và đoán xem điều nào là thật, điều nào là không thật (nếu có).

- Ví dụ: Một bạn có thể nói: "1. Tớ rất thích ăn cay. 2. Tớ đã từng bị gãy tay. 3. Tớ nuôi một con chó." Các bạn khác sẽ đoán xem câu nào là nói dối.

- Thảo luận sau trò chơi:

+ Em đã học được điều gì mới mẻ về bạn mình qua trò chơi này?

+ Em có ngạc nhiên về thông tin nào không?

- Khi chúng ta càng hiểu rõ về bạn bè (biết được bạn thích gì, sợ gì, có tính cách ra sao), chúng ta càng dễ dàng đồng cảm và tránh được những hiểu lầm không đáng có.

III. "Bão tố" trong tình bạn: Nhận diện và Hóa giải mâu thuẫn

Tình bạn đẹp không phải là tình bạn không bao giờ có mâu thuẫn. Tình bạn đẹp là tình bạn biết cách vượt qua mâu thuẫn và trở nên thấu hiểu nhau hơn.

Hoạt động 2 & 3: Tìm hiểu các vấn đề nảy sinh và cách giải quyết

1. Mục tiêu: Hoạt động này giúp các em nhận diện những nguyên nhân phổ biến gây ra mâu thuẫn và trang bị những chiến lược giải quyết xung đột một cách tích cực, mang tính xây dựng.

2. Nguyên nhân và "Thuốc giải" cho mâu thuẫn

- Nguyên nhân gây mâu thuẫn:

+ Cảm xúc tiêu cực: Nóng nảy, hay tự ái, không kiềm chế được lời nói khi tức giận.

+ Thiếu thấu cảm: Không đặt mình vào vị trí của bạn, chỉ nghĩ đến cảm xúc của bản thân.

+ Thiếu giao tiếp: Không chia sẻ, không lắng nghe, giữ im lặng khi có hiểu lầm.

- "Thuốc giải" cho mâu thuẫn:

+ Bình tĩnh: Hít thở sâu, cho bản thân và bạn thời gian để nguội bớt cơn giận.

+ Lắng nghe tích cực: Cố gắng hiểu xem tại sao bạn mình lại nghĩ và hành động như vậy.

+ Giao tiếp cởi mở: Thẳng thắn trao đổi về suy nghĩ, cảm xúc của mình một cách nhẹ nhàng.

3. Thực hành xử lí tình huống qua đóng vai

Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích và tìm ra giải pháp cho các tình huống sau:

- Tình huống 1: Mâu thuẫn giữa Tình bạn và Tính trung thực

+ Vấn đề: Long muốn Nam (bạn thân) cho mình chép bài trong giờ kiểm tra, Nam không đồng ý nên Long giận.

+ Phân tích: Nam đã làm đúng. Giúp bạn chép bài không phải là giúp đỡ, mà là đang làm hại bạn, dung túng cho sự lười biTác và không trung thực. Tình bạn chân chính phải dựa trên sự tôn trọng nguyên tắc và cùng nhau tiến bộ.

+ Cách xử lí của Nam (Nếu là em):

   - Kiên định với nguyên tắc: Giữ vững lập trường không cho bạn chép bài.

   - Hòa giải sau đó: Sau giờ kiểm tra, khi Long đã bình tĩnh, Nam nên chủ động nói chuyện: "Long ơi, tớ biết cậu giận tớ chuyện lúc nãy. Nhưng tớ không thể làm thế vì đó là gian lận. Nếu bị phát hiện, cả hai chúng ta sẽ bị kỷ luật nặng. Tớ coi cậu là bạn tốt, nên tớ không muốn hại cậu. Lần sau nếu có bài khó, tớ sẽ giảng lại cho cậu, chúng mình cùng học nhé."

- Tình huống 2: Mâu thuẫn vì cảm giác bị "ra rìa" (Ghen tị trong tình bạn)

+ Vấn đề: My cảm thấy buồn và ghen tị vì bạn thân của mình (Trang) có thêm bạn mới (Mai) và dành nhiều thời gian cho bạn mới hơn.

+ Phân tích: Cảm xúc của My là rất phổ biến và dễ hiểu. My lo sợ mình sẽ mất đi vị trí quan trọng trong lòng bạn Trang.

+ Cách xử lí của My (Nếu là em):

   - Tự điều chỉnh cảm xúc: Hiểu rằng Trang có quyền kết bạn với nhiều người khác, và việc Trang chơi với Mai không có nghĩa là Trang hết quý mình.

   - Giao tiếp thẳng thắn (nhưng khéo léo): Thay vì giận dỗi, My nên nói chuyện với Trang: "Trang ơi, dạo này thấy cậu thân với Mai, tớ rất vui cho cậu. Nhưng thỉnh thoảng tớ cũng hơi buồn vì chúng mình ít có thời gian chơi riêng với nhau hơn. Cuối tuần này chúng mình đi ăn kem nhé?"

   - Mở rộng vòng tay: Thay vì đẩy Mai ra, My có thể thử làm quen và chơi chung cùng cả Mai và Trang.

IV. Tổng kết: Lời hứa vun đắp tình bạn

Bài học hôm nay đã cho chúng ta thấy tình bạn cần sự thấu hiểu và nỗ lực gìn giữ từ cả hai phía. Em hãy suy nghĩ và cam kết một hành động cụ thể mà em sẽ làm trong tuần này để nuôi dưỡng tình bạn của mình (ví dụ: chủ động làm hòa với bạn, mời bạn tham gia một hoạt động chung, lắng nghe khi bạn tâm sự...).