Tuần 34

I. Trò chuyện "Phòng tránh bị xâm hại tinh thần": Vết thương vô hình

1. Mục tiêu: Hoạt động này giúp các em hiểu rằng "xâm hại" không chỉ là những hành động gây đau đớn cho cơ thể. Lời nói, thái độ và hành vi của người khác cũng có thể tạo ra những "vết thương" trong tâm hồn, khiến chúng ta cảm thấy lo lắng, sợ hãi, và buồn bã. Đó chính là xâm hại tinh thần.

2. Hoạt động

- Chúng ta sẽ bắt đầu bằng một buổi trò chuyện với thầy cô hoặc chuyên gia tâm lý để hiểu rõ hơn về chủ đề này.

- Các em hãy mạnh dạn đặt câu hỏi và chia sẻ những suy nghĩ của mình.

II. Nhận diện và Đối phó với xâm hại tinh thần

1. Nhiệm vụ 1: Nhận diện các hành động xâm hại tinh thần

a. Mục tiêu

- Nhiệm vụ này giúp các em học cách gọi tên và nhận diện được các hành vi bị coi là xâm hại tinh thần.

- Đó có thể là những lời la mắng, chê bai, miệt thị, đe dọa, cô lập, hoặc lan truyền thông tin sai sự thật về em.

b. Hướng dẫn thảo luận và Lưu ý quan trọng

- Lưu ý quan trọng: Nếu em cảm thấy buồn bã hay lo lắng vì lời nói hoặc hành động của ai đó, hãy tin vào cảm xúc của mình.

- Cảm xúc của em là có thật và quan trọng. Và hãy nhớ, nếu em bị đối xử tệ, đó không bao giờ là lỗi của em.

2. Nhiệm vụ 2: "Em tự bảo vệ bản thân" - Sức mạnh của việc lên tiếng

a. Mục tiêu

- Hoạt động này nhằm giới thiệu cho các em chiến lược ứng phó quan trọng và hiệu quả nhất khi đối mặt với bất kỳ hình thức xâm hại nào: Dũng cảm lên tiếng và tìm kiếm sự giúp đỡ.

b. Hướng dẫn

- Vở kịch trong sách cho thấy một bài học vô cùng quý giá: Kẻ xấu luôn muốn chúng ta giữ im lặng và sợ hãi. Khi chúng ta dũng cảm kể lại sự việc cho một người lớn đáng tin cậy (như bạn nhỏ đã kể cho mẹ), chúng ta đang lấy đi sức mạnh của kẻ xấu và trao nó cho những người có thể bảo vệ mình.

- Lên tiếng không phải là yếu đuối, mà là hành động của sự dũng cảm.

III. Thực hành Kỹ năng phòng tránh

1. Mục tiêu

- Hoạt động này giúp các em áp dụng những chiến lược phòng tránh cụ thể vào từng tình huống khác nhau, từ đó xây dựng sự tự tin và khả năng phản ứng trong thực tế.

2. Hướng dẫn thảo luận và đóng vai các tình huống

a. Tình huống 1 (Lan - Bị trêu chọc ngoại hình): Bài học về Tự khẳng định và Báo cáo

- Phân tích: Việc trêu chọc về ngoại hình (body shaming) là một hình thức bắt nạt và xâm hại tinh thần.

- Cách xử lí:

+ Phản kháng bằng lời nói: Lan có thể nhìn thẳng vào các bạn và nói một cách dứt khoát: "Tớ không thích các cậu nói về ngoại hình của tớ như vậy. Hãy dừng lại đi."

+ Rời đi: Lan không cần phải đứng đó nghe những lời không hay. Em có quyền bỏ đi đến một nơi an toàn.

+ Báo cáo: Điều quan trọng nhất là Lan phải kể lại sự việc cho thầy cô hoặc bố mẹ. Bắt nạt thường sẽ không tự dừng lại nếu không có sự can thiệp của người lớn.

b. Tình huống 2 (Nhung - Bị bắt nạt qua mạng): Quy tắc Vàng của An toàn mạng

- Phân tích: Bắt nạt qua mạng (cyberbullying) rất nguy hiểm vì nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

- Cách xử lí (Quy tắc DỪNG LẠI - CHẶN - CHỤP LẠI & KỂ LẠI):

+ DỪNG LẠI: Tuyệt đối không trả lời, không tranh cãi với kẻ bắt nạt.

+ CHẶN: Chặn tài khoản của người đang bắt nạt mình.

+ CHỤP LẠI & KỂ LẠI: Chụp lại màn hình tin nhắn hoặc bình luận làm bằng chứng và NGAY LẬP TỨC đưa cho bố mẹ hoặc người lớn tin cậy xem. Tuyệt đối không được giữ bí mật một mình.

c. Tình huống 3 (Hưng - Bị bố la mắng, chỉ trích): Tìm kiếm "Mạng lưới an toàn" bên ngoài

- Phân tích: Đây là tình huống rất khó khăn khi người làm mình tổn thương lại là người thân.

- Cách xử lí:

+ Nhận thức: Hưng cần hiểu rằng việc bị la mắng, chỉ trích liên tục là không đúng và em không đáng bị như vậy.

+ Tìm kiếm sự giúp đỡ: Điều quan trọng nhất là Hùng cần tìm một người lớn đáng tin cậy khác trong "mạng lưới an toàn" của mình (thầy cô giáo, ông bà, cô chú...) để tâm sự và kể lại câu chuyện. Người lớn đó sẽ cho em lời khuyên và tìm cách giúp đỡ em.