Bài 27. Xây dựng thế giới hoà bình

1. Nhân loại xây dựng thế giới hòa bình

- Trong lịch sử, nhân loại luôn thể hiện mong ước và nỗ lực chung tay xây dựng một thế giới hòa bình. Điều đó được thể hiện qua truyền thuyết Chim bồ câu và cành ô liu, qua những hoạt động cụ thể như: tổ chức Thế vận hội Ô-lim-pic, phong trào Chữ thập đỏ, thành lập Liên hợp quốc,...

Truyền thuyết kể rằng, khi con người sinh sống trên mặt đất mới lúc một đồng bị tai ương do bão lụt, động đất cùng lúc xảy ra, chúa tể vạn vật là Nô-ê, đã được thần linh báo mộng và Nô-ê cùng những người thân tín của mình đã được cứu sống trên một chiếc thuyền lớn. Sau đó, Nô-ê thả ra một con chim bồ câu, con chim này bay về và trở về với một cành ô liu tươi ngậm trong mỏ. Từ đó, chim bồ câu và cành ô liu trở thành biểu tượng của sự bình an, hòa bình.

(Theo Đặng Đức An (Chủ biên), Những mẩu chuyện lịch sử thế giới, Nxb. Giáo dục, 2008)

Thế vận hội Ô-lim-pic (Olympic) có nguồn gốc từ đại hội thể thao của người Hy Lạp cổ đại. Ngày nay, Ô-lim-pic được tổ chức lần đầu tiên tại A-ten (Hy Lạp) vào năm 1896 và được các quốc gia trên thế giới tham gia.

Hình 2. Lễ khai mạc Ô-lim-pic ở Tô-ki-ô (Nhật Bản) năm 2020.

Em có biết? Biểu tượng của Thế vận hội Ô-lim-pic là 5 vòng tròn đan vào nhau trên nền trắng. Năm vòng tròn đại diện cho năm châu lục trên thế giới. Việc các vòng tròn đan xen vào nhau thể hiện sự liên kết, đoàn kết, thống nhất và bình đẳng giữa các châu lục.

Những nhân tố thể hiện hòa bình qua Văn hóa Ô-lim-pic:

- Biểu tượng 5 vòng tròn: Tượng trưng cho sự liên kết, đoàn kết, thống nhất và bình đẳng giữa năm châu lục trên thế giới, vượt qua mọi rào cản về địa lý, chính trị hay sắc tộc.

- Tinh thần thể thao cao thượng: Ô-lim-pic đề cao sự cạnh tranh lành mạnh, hữu nghị và tôn trọng đối thủ, xây dựng tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia.

LIÊN HỢP QUỐC

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên hợp quốc (LHQ) được thành lập với mục tiêu duy trì hòa bình và ngăn chặn các cuộc chiến tranh mới. Hiện nay, LHQ là tổ chức quốc tế lớn nhất và có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Hình 3. Thành viên Liên hợp quốc là Việt Nam đang làm nhiệm vụ gì tại Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc ở Nam Xu-đăng.

Những nhân tố thể hiện hòa bình qua tổ chức Liên hợp quốc:

- Mục tiêu thành lập: Duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, ngăn chặn các cuộc chiến tranh mới.

- Hoạt động gìn giữ hòa bình: Triển khai các phái bộ gìn giữ hòa bình (như Việt Nam tại Nam Sudan) để ổn định các vùng xung đột, bảo vệ dân thường.

- Giải quyết vấn đề toàn cầu: Thúc đẩy giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa, nhân đạo thông qua hợp tác quốc tế, góp phần xây dựng lòng tin và giảm căng thẳng.

- Ngày Quốc tế Hòa bình: Lựa chọn ngày 21/9 hàng năm là "Ngày Quốc tế Hòa bình" nhằm thúc đẩy hòa bình, chấm dứt chiến tranh, bạo lực và bất công.

Mong muốn của nhân loại qua Văn hóa Ô-lim-pic và tổ chức Liên hợp quốc:

- Văn hóa Ô-lim-pic: Thể hiện mong muốn về một thế giới mà các dân tộc có thể cạnh tranh công bằng, hữu nghị trên tinh thần thể thao, gác lại mọi bất đồng để cùng nhau tôn vinh vẻ đẹp của sức mạnh, ý chí và sự đoàn kết. Đó là một thế giới không có chiến tranh, nơi mọi người có thể giao lưu, học hỏi lẫn nhau qua các hoạt động thể chất.

- Tổ chức Liên hợp quốc: Biểu hiện mong muốn sâu sắc của nhân loại về một thế giới hòa bình, an toàn và công bằng, nơi các quốc gia giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì vũ lực, nơi quyền con người được tôn trọng, và nơi mọi người cùng chung tay giải quyết các thách thức chung để hướng tới sự phát triển bền vững cho tất cả.

2. Một số biểu hiện và biện pháp xây dựng thế giới hòa bình

Ngày nay, trên thế giới, một số tổ chức đấu tranh vì hòa bình đã được thành lập như: Hội đồng Hòa bình thế giới, Toà án Công lí quốc tế." "Nhiều hoạt động vì hòa bình được tổ chức ở các quốc gia như đi bộ vì hòa bình, mít tinh, lấy chữ kí phản đối chiến tranh; viết thư và gửi quà tặng tới trẻ em, nhân dân các vùng có chiến tranh..." "Để xây dựng một thế giới hòa bình cần sự chung tay của toàn nhân loại với các biện pháp cụ thể như:

Hình 5. Khai mạc sự kiện đi bộ vì hòa bình ở Xơ-un (Seoul), Hàn Quốc (2016).

a) Một số biểu hiện của hòa bình:

- Cuộc sống không có chiến tranh, xung đột, bạo lực.

- Con người được sống an toàn, tự do, hạnh phúc.

- Trẻ em được đến trường, được vui chơi.

- Mọi người được tôn trọng quyền con người, không có phân biệt đối xử.

- Các quốc gia hợp tác, giao lưu hữu nghị.

b) Một số biện pháp để xây dựng thế giới hòa bình:

- Giải quyết xung đột bằng đối thoại và đàm phán: Các quốc gia nên ưu tiên sử dụng các biện pháp hòa bình để giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, tránh sử dụng vũ lực.

- Thúc đẩy hợp tác quốc tế: Tăng cường giao lưu văn hóa, kinh tế, giáo dục giữa các quốc gia để xây dựng lòng tin và sự hiểu biết lẫn nhau.

- Nâng cao nhận thức về hòa bình: Giáo dục cho mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, về giá trị của hòa bình, lòng khoan dung, tôn trọng sự đa dạng.

- Đấu tranh chống khủng bố và bạo lực: Chung tay loại bỏ các tổ chức, hành vi khủng bố, bạo lực, phân biệt chủng tộc, tôn giáo.

- Tham gia các hoạt động vì hòa bình: Tích cực hưởng ứng các phong trào, chiến dịch, tổ chức tình nguyện vì hòa bình ở địa phương, quốc gia và quốc tế (ví dụ: đi bộ vì hòa bình, mít tinh phản đối chiến tranh).

- Thúc đẩy phát triển bền vững: Giải quyết các vấn đề như đói nghèo, bất bình đẳng, ô nhiễm môi trường, vì đây là những nguyên nhân tiềm ẩn gây ra xung đột.