Bài 19. Từ trường

Nội dung lý thuyết

1. TỪ TRƯỜNG (TRƯỜNG TỪ)

Nhận biết từ trường của thanh nam châm

19.1

Thí nghiệm trên chứng tỏ vùng không gian bao quanh nam châm có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó. Ta nói vùng không gian bao quanh nam châm có từ trường.

Nhận biết từ trường của dây dẫn mang dòng điện

Năm 1820, nhà khoa học người Đan Mạch, Hans Christian Oersted đã tiến hành thí nghiệm như sau:

Đặt dây dẫn song song với kim nam châm (có thể quay tự do trên trục thẳng đứng). Khi có dòng điện đi qua dây dẫn, kim nam châm lệch khỏi vị trí ban đầu (Hình 19.2). Như vậy, vùng không gian bao quanh dây dẫn mang dòng điện có từ trường.

19.2

  • Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại từ trường (trường từ).

  • Từ trường tác dụng lực từ lên vật liệu từ đặt trong nó.

2. TỪ PHỔ

19.3

Hình ảnh các đường mạt sắt sắp xếp xung quanh nam châm được gọi là từ phổ.

Từ phổ cho ta một hình ảnh trực quan về từ trường.

3. ĐƯỜNG SỨC TỪ

19.4, 5

Các đường sức từ cho phép mô tả từ trường.

Hướng của đường sức từ tại một vị trí nhất định được quy ước là hướng nam - bắc của kim la bàn đặt tại vị trí đó.