1. Vương triều Nguyễn (1802–1945)Thành lập: Gia Long (Nguyễn Ánh) lên ngôi năm 1802, lập ra vương triều Nguyễn.
Chính trị: Trung ương tập quyền, vua nắm mọi quyền lực.
Kinh tế: Nông nghiệp là chủ đạo, thủ công và thương mại chậm phát triển
Văn hóa – xã hội:
Thi cử Nho học, xây dựng Văn Miếu, Quốc Tử Giám.
Xã hội chia tầng rõ rệt, nông dân bị bóc lột.
2. Thực dân Pháp xâm lược & kháng chiến (1858–1884)1858: Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẵng.
1862–1867: Mất 6 tỉnh Nam Kỳ.
1873–1884: Pháp tấn công ra Bắc → Hiệp ước 1884, Việt Nam thành thuộc địa.
Nhân dân: Kháng chiến kiên cường, tiêu biểu: Trương Định, Nguyễn Trung Trực...
3. Phong trào Cần Vương & Yên ThếCần Vương (1885–1896):
Do vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết phát động.
Khởi nghĩa tiêu biểu: Phan Đình Phùng (Hà Tĩnh), Nguyễn Thiện Thuật (Hưng Yên)...
Khởi nghĩa Yên Thế (1884–1913):
Do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, chống Pháp lâu dài ở Bắc Giang.
4. Hoạt động yêu nước đầu thế kỷ XX
Phan Bội Châu:
Lãnh đạo Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục, thành lập Việt Nam Quang Phục Hội.
Chủ trương dùng bạo lực giành độc lập.
Phan Châu Trinh:
Chủ trương "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh", đòi cải cách ôn hòa.
Nguyễn Tất Thành (Chủ tịch Hồ Chí Minh):
Ra đi tìm đường cứu nước năm 1911, tiếp thu tư tưởng mới để giải phóng dân tộc.