Lần 1 (1258) – Chống Mông CổThủ lĩnh xâm lược: Ngột Lương Hợp Thai
Diễn biến:
Quân Mông Cổ đánh vào Thăng Long.
Vua Trần Thái Tông lui quân để bảo toàn lực lượng.
Sau đó phản công ở Đông Bộ Đầu → quân Mông Cổ thua rút chạy.
Lần 2 (1285) – Chống Nguyên lần 1Chỉ huy xâm lược: Thoát Hoan, Toa Đô
Diễn biến:
Quân Nguyên chia 2 đường tiến công.
Nhà Trần thực hiện "vườn không nhà trống", rút lui để bảo toàn lực lượng.
Mở phản công lớn:
Toa Đô chết ở Tây Kết
Thoát Hoan chạy về nước → Đại thắng
Lần 3 (1287–1288) – Chống Nguyên lần 2 Chỉ huy xâm lược: Thoát HoanDiễn biến:
Quân Nguyên tiến đánh lần nữa, lập căn cứ ở Vạn Kiếp.
Nhà Trần tiếp tục kế sách đánh lâu dài, chặn viện trợ lương thực.
Chiến thắng Bạch Đằng (1288): Trần Hưng Đạo dùng kế cọc gỗ đánh tan thủy quân giặc.
Thoát Hoan thua chạy, quân giặc tiêu diệt hoàn toàn.
=>Đại Việt thắng cả 3 – bảo vệ vững độc lập, thể hiện ý chí, tài mưu lược và tinh thần dân tộc.