- Có nhiều vai trò quan trọng đối với cơ thể.

VD: quá trình phân giải đường glucose trong hô hấp tế bào tạo ra năng lượng được tích trữ trong ATP và cung cấp cho các hoạt động của cơ thể.

Ta chọn sắt làm lõi 

- Có nhiều vai trò đối với môi trường tự nhiên và đời sống của con người cũng như các sinh vật khác

VD:  tạo ra chất hữu cơ cung cấp cho các sinh vật khác, giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí....

- ở động vật , trao đổi khí diễn ra trong quá trình hô hấp

- ở thực vật , trao đổi khí được thực hiện trong cả quá trình quang hợp và hô hấp

khí oxygen và carbon dioxide

- khoang mũi , khí quản , phế quản,các phế nang

- Đường đi của khí oxygen: khuếch tán vào máu và được vận chuyển đến để cung cấp cho các tế bào trong cơ thể.

- Carbon dioxide : từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và được đưa ra ngoài qua hoạt động thở ra.

- Là tập hợp tất cả các phản ứng hóa học diễn ra trong tế bào, được thể hiện qua quá trình tổng hợp và phân giải các chất. 

VD: tổng hợp đường glucose từ nước và carbon dioxide trong quá trình quang hợp ở thực vật ; phân giải đường glucose trong quá trình hô hấp tế bào.

a. nguyên liệu tham gia: oxygen và glucose

sản phẩm : Carbon dioxide , nước và năng lượng ( ATP)

Phương trình hô hấp tế bào:

Glucose + Oxygen  → Carbon dioxide + Nước + Năng lượng (ATP)

b. Hô hấp tế bào diễn ra trong ti thể

a. lấy oxygen , nước, chất dinh dưỡng và thải carbon dioxide , nhiệt và chất thải

b. để phục vụ cho quá trình trao đổi chất và cơ thể

c. gồm quá trình trao đổi chất giữa cơ thể môi trường và chuyển hóa các chất diễn ra trong tế bào

d Là quá trình cơ thể sinh vật lấy các chất từ môi trường cung cấp cho quá trình chuyển hóa trong tế bào, đồng thời thải các chất không cần thiết ra ngoài môi trường.

Tổng hợp và phân giải các chất trong tế bào là 2 quá trình có biểu hiện trái ngược nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Trong đó, tổng hợp là quá trình các chất đơn giản đc sử dụng làm nguyên liệu tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp(protein , carbohydrate,lipid...) đồng thời tích lũy năng lượng dưới dạng hóa năng; còn phân giải là quá trình biến đổi các chất hữu cơ thành những chất đơn giản, đồng thời giải phóng năng lượng.