Một câu hỏi khá thú vị!
Anh có thể tóm gọn lại như sau:
- Tất cả các loài, đều có một môi trường sống thích hợp cho chúng phát triển về mặt cá thể, hay về mặt loài. Một số loài đã tồn tại hàng vạn năm, thậm chí trăm ngàn năm nhưng không có sự thay đổi nhiều về mặt tiến hóa, vì chúng đã tồn tại và phát triển trong môi trường sống thích hợp, khả năng cạnh tranh đủ để không cần phải thêm chức năng gì về mặt cơ thể. Vì vậy chúng không cần phải tiến hóa.
- Tiến hóa, cần áp lực môi trường, và cần đột biến gene. Mà khi môi trường xung quanh không có quá nhiều áp lực, thì những gene đột biến cũng không có tác dụng, thậm chí là gây hại cho cá thể nào có mang những gene đột biến không thích hợp. Cho nên, với môi trường không có áp lực tiến hóa với một loài nào đó, thì chúng không cần phải tiến hóa.
- Về mặt đột biến ở cấp độ phân tử, có rất nhiều đột biến, và mỗi cá thể đều mang những gene đột biến di truyền từ thế hệ trước, cộng thêm với những đột biến chỉ có cá thể đó mới có. Mà khi môi trường không tạo áp lực tiến hóa, thì những gene đột biến không có cơ hội biểu hiện, cá thể mang đột biến cũng không khác các thể khác trong loài. Thậm chí có một số gene đột biến nếu biểu hiện sẽ làm giảm khả năng sống sót và sinh sản của cá thể. Chỉ khi môi trường tạo áp lực đột biến, chọn lọc một số gene biểu hiện làm cá thể tăng khả năng sinh tồn, bằng không thì mọi đột biến đều là vô nghĩa.
- Môi trường thích hợp, chính là môi trường mà áp lực không quá lớn đến nỗi buộc loài phải tiến hóa, và những tính trạng của loài không cần phải thay đổi để thích nghi, thì loài đó còn tồn tại, cho tới khi nào môi trường thay đổi, tạo áp lực lên chúng.
- Trong xã hội loài người chúng ta, có người thông minh, có người ngốc nghếch, có người thấp, có người cao, có người béo, có người gầy, có người tóc vàng, có người tóc bạch kim. Thì trong tự nhiên cũng như vậy, chỉ là mô hình lớn hơn, và cấp độ lớn hơn. Từ đó có thể hình dung ra trong cây tiến hóa, mọi loài đều có xuất phát điểm gần như là 1. Nhưng vì áp lực môi trường mà có loài sẽ tiến hóa nhanh hơn, xa hơn, có loài chậm hơn, gần hơn. Vì điều kiện sinh sống mà có loài không cần tứ chi như rắn, thằn lằn không chân, nhưng cũng có loài biến chiếc đuôi hoặc mũi trở thành chi thứ 5 có thể cầm nắm như Voọc hoặc voi.
Tóm lại, vì môi trường và điều kiện sống của mỗi loài cùng với khả năng đáp ứng với các kích thích của môi trường mà mỗi loài đều có sự tiến hóa khác nhau. Bởi vậy mà có loài bậc cao, có loài bậc thấp. Và trên lí thuyết thì chỉ có môi trường nguyên thủy sơ khai mới toàn là sinh vật bậc thấp, cũng như không thể nào tồn tại một môi trường chỉ toàn là sinh vật bậc cao.