Tham khảo
Huy Cận được biết đến là nhà thơ nổi tiếng của nền văn học Việt Nam. Ông đã để lại cho đời nhiều tác phẩm hay, ý nghĩa. Một trong số đó chính là bài thơ Đoàn thuyền đánh cá. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và con người miền biển. Tiêu biểu trong đó phải kể đến các đoạn thơ 3, 4, 5 và 6 trong bài.
Nếu ở khổ thơ 1 và 2 là bức tranh thiên nhiên hoàng hôn và câu hát ra khơi thì ở khổ thơ thứ 3 lại là cảnh đoàn thuyền khí thế đi đánh cá:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Dưới ngòi bút tài hoa của Huy Cận, con thuyền hiện ra trước mắt bạn đọc với khí thế hiên ngang và tầm vóc lớn lao sánh ngang với vũ trụ, với ánh trăng ban đêm. Hình ảnh con thuyền đánh cá giữa đêm trăng, vừa mang vẻ đẹp lãng mạn, thi vị lại vừa hào hùng và mạnh mẽ, đồng thời miêu tả sự giàu có nơi biển cả. Con người không chỉ lao động bằng sức mạnh mà còn dựa vào lòng dũng cảm, sẵn sàng ra tận khơi xa "dò bụng bể", đồng thời còn vận dụng đầu óc để vạch ra kế hoạch rõ ràng, tạo "thế trận lưới vây giăng" sao cho được nhiều cá, tôm.
Trước sự hăng say lao động của con người là sự giàu có của biển cả:
Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé.
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
Đáp lại sự hăng say lao động, tinh thần lạc quan cả con người là vô vàn các loại cá: cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song,… Tất cả đã cho ta thấy biển cả không chỉ sự phong phú và đa dạng về chủng loại ca mà còn làm cho bức tranh thật sinh động cùng với nghệ thuật phối sắc tài tình làm cho đoạn thơ đẹp như một bức tranh sơn mài vô cùng rực rỡ. Màn đêm được nhân hóa như một thực thể sống mang hơi thở, những vì sao như những đứa trẻ vui đùa với con nước.
Trước khung cảnh đó là bài ca đánh cá của người ngư dân:
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
Người dân chài cất tiếng hát với niềm yêu đời mãnh liệt, biến khó khăn thành niềm vui. Lời ca gọi cá vào đã làm tăng thêm phần thơ mộng của bức tranh sơn mài. Hình ảnh “gõ thuyền đã có nhịp trăng cao” là một hình ảnh sáng tạo và giàu chất thơ, trăng in bóng xuống nước, sóng vỗ vào mạn thuyền “gõ nhịp” gọi cá vào. Biển không chỉ đẹp mà biển còn rất giàu, nguồn tài nguyên biển phong phú, đa dạng mang lại hạnh phúc cho con người. Hình ảnh so sánh “như lòng mẹ” quen thuộc là lời ca ngợi biển cả, thể hiện niềm tự hào của những người dân làng chài đối với biển quê hương và ví biển nuôi sống con người như một người mẹ chăm sóc, nuông nấng bầy con.
Sau những câu hát để tăng khí thế lao động là cảnh nhộn nhịp kéo lưới:
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Hình ảnh "kéo xoăn tay" như tạc nên một bức tranh con người dồn tất cả sức mạnh vào đôi cánh tay cuồn cuộn kéo lưới căng, khỏe vô cùng đẹp đẽ. Hình ảnh “chùm cá nặng” gợi tả thành quả lao động bội thu, niềm vui tươi, sung sướng của người ngư dân trước thành quả mà họ đã tốn bao công sức mới thu hoạch được. Những từ “bạc, vàng” tạo cho câu thơ mang màu sắc lấp lánh, một mặt diễn tả sự giàu có của biển cả, đồng thời cũng cho thấy thái độ tôn trọng của những người đánh cá với những thành quả lao động của mình. “Đón nắng hồng” biểu hiện trạng thái sảng khoái, phấn chấn của họ khi công việc thành công mỹ mãn. "Nắng hồng" không những khắc họa được vẻ đẹp tươi sáng của bầu trời mà còn thể hiện được lòng yêu đời, yêu thiên nhiên. Màu hồng của một ngày mới, một cuộc đời mới đang chào đón mọi người.
Những đoạn thơ đã giúp bạn đọc hiểu hơn, cảm nhận được nhiều hơn vẻ đẹp của con người cũng như thiên nhiên và cuộc sống của làng chài ven biển. Những đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung đã góp phần làm phong phú cho nền thơ ca Việt Nam và làm cho tên tuổi, tài năng của nhà thơ Huy Cận đến gần với mọi người hơn.
