Lớp Chim - Bài 41. Chim bồ câu

CHIM BỒ CÂU 

I. ĐỜI SỐNG

Bồ câu nhà có tổ tiên là bồ câu núi, màu lam, hiện còn sổng và làm tổ trong điều kiện hoang dã ở nhiều vùng núi châu Âu, châu Á và Bắc Phi.
Thân nhiệt chim bổ câu ổn định trong điều kiện nhiệt độ môi trường thay đối; chim bồ câu là động vật hằng nhiệt.
Chim bồ câu trống không có cơ quan giao phối. Khi đạp mái, xoang huyệt của chim trống lộn ra làm thành cơ quan giao phôi tạm thời. Trứng được thụ tinh trong. Mỗi lứa đẻ chỉ gồm 2 trứng, có vò đá vôi bao bọc. Sau đó chim trông và chim mái thay nhau ấp trứng. Chim mới nở chưa mờ mắt, trên thân chi có một ít lông tơ, được chim bố, mẹ mớm nuôi bằng sửa diều (tiết từ diều của chim bố, mẹ). 

II - CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN (hình 41.1)

1. Cấu tạo

Thân chim hình thoi làm giảm sức cản không khí khi bay. Da khô phủ lông vũ. Lông vũ bao phũ toàn thân là lông ống, có phiến lông rộng tạo thành cánh, đuôi chim (vai trò bánh lái). Lông vù mọc áp sát vào thân là lông tơ. Lông tơ chi có chùm sợi lông mảnh tạo thành một lớp xốp giữ nhiệt và làm thân chim nhẹ (hình 41.2).
Cánh chim khi xoè ra tạo thành một diện tích rộng quạt gió, khi cụp lại thì gọn áp vào thân.
Chi sau có bàn chân dài gồm 3 ngón trước, 1 ngón sau, đều có vuốt, giúp chim bám chặt vào cành cây khi chim đậu hoặc duỗi thẳng, xoè rộng ngón khi chim hạ cánh.
Mỏ sừng bao bọc hàm không có răng, làm đầu chim nhẹ. cổ dài, đầu chim linh hoạt, phát huy được tác dụng của giác quan (mắt, tai), thuận lợi khi bắt mồi, ria lông. Tuyến phao câu tiết chất nhờn khi chim rỉa lông làm lông mịn, không thấm nước.

2. Di chuyển

Chim có hai kiểu bay : bay vỗ cánh và bay lượn.
Chim bồ câu cũng như nhiều loài chim khác chi có kiểu bay vỗ cánh như chim sẻ, chim ri, chim khuyên, gà... Một số không nhò loài chim lại có kiểu bay lượn (đập cánh chậm, nhiều lúc chim dang rộng cánh mà không đạp cánh) như diều hàu, chim ưng, hoặc những loài chim sông ở đại dương như hải âu.

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI :

Câu 1: Trình bày đặc điểm sinh sản của chim bồ câu và ý nghĩa ?

Trả lời:

Chim bồ câu trống có cơ quan giao cấu tạm thời (do xoang huyệt các lộn ra), thụ tinh trong, đẻ 2 trứng/1 lứa, trứng có vỏ đá vôi. Trứng thì được cả chim trống và chim mái ấp, chim non yếu, được nuôi bằng sữa diều của chim bố mẹ.

Câu 2: Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay.

Trả lời:

- Thân hình thoi (giảm sức cản không khí khi bay)

- Chi trước biến thành cánh (quạt gió, cản không khí khi hạ cánh)

- Chi sau 3 ngón trước, 1 ngón sau : giúp chim đậu và hạ cánh

- Lông tơ có các sợi mảnh làm thành chùm lông xốp : giữ nhiệt, làm cơ thể nhẹ

- Cổ dài khới đầu với thân : phát huy tác dụng của các giác quan, bắt mồi, rỉa lông

Câu 3: So sánh kiểu bay vỗ cánh và kiểu bay lượn.

Trả lời:

Câu 4 : Hãy cho biết tính hằng nhiệt của chim có ưu thế gì so với tính biến nhiệt ở những động biến nhiệt ?

Trả lời :

Tính hằng nhiệt của chim có ưu thế hơn so với tính biến nhiệt ở những động vật biến nhiệt :

- Tính hằng nhiệt có ưu thế hơn hẳn tính biến nhiệt, ở chỗ con vật ít phải lệ thuộc vào nhiệt độ môi trường

- Khi thời tiết quá lạnh con vật không phải ở trạng thái ngủ đông hoặc trú đông như ở lưỡng cư, bò sát

- Cường độ dinh dưỡng (phụ thuộc vào nhiệt độ) sẽ được ổn định và hoạt động của chúng ít bị ảnh hưởng khi thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh

Câu 5 : Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay ?

Trả lời :

Câu 6 : Hệ tiêu hóa ở chim bồ câu có sai khác so với những động vật đã học trong ngành Động vật có xương sống ?

Trả lời :

- Có sự biến đổi của ống tiêu hóa :

  + Mỏ sừng

  + Không có răng

  + Thực quản có diều

  + Dạ dày có 2 loại : Dạ dày cơ (mề) và dạ dày tuyến

- Tốc độ tiêu hóa cao đáp ứng nhu cầu năng lượng lớn thích nghi với đời sống bay

Câu 7 : Các túi khí ở chim bồ câu, ngoài tác dụng góp phần vào thông khí phổi, còn có tác dụng gì ?

Trả lời :

Các túi khí ở chim bồ câu, ngoài tác dụng góp phần vào thông khí phổi còn có tác dụng giúp cho sự điều hòa thân nhiệt. Bộ lông cản sự thoát nhiệt nhưng nhờ có hệ thống túi khí len lỏi khắp cơ thể, đã thu nhiệt để thải ra ngoài qua hơi thở. Khi chim hoạt động càng mạnh, bay càng nhanh, nhiệt sản ra càng nhiều, sẽ thoát ra ngoài theo nhịp thở

Túi khí cũng làm cơ thể nhẹ thêm và làm giảm sự ma sát giữa các nội quan

Hỏi đáp

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...