Lặng lẽ Sa Pa
Nội dung lý thuyết
1. Tác giả
Nguyễn Thành Long (1925-1991)
- Quê ở Quảng Nam, là cây bút chuyên viết truyện ngắn và kí.
- Sáng tác của ông thể hiện niềm tin yêu và sự gắn bó thiết tha với đất nước, con người. Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long có lối viết nhẹ nhàng, giàu chất thơ, trong sáng.
2. Tác phẩm
* Hoàn cảnh sáng tác:
- “Lặng lẽ Sa Pa” được sáng tác năm 1970, trong chuyến đi thực tế của tác giả ở Lào Cai. Đây là một truyện ngắn tiêu biểu ở đề tài viết về cuộc sống mới hòa bình, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.
- In trong tập “Giữa trong xanh” (1972).
* Đề tài: Truyện ca ngợi những con người lao động âm thầm trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.
* Bố cục: 3 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu…đến… “Kìa, anh ta kia”: Anh thanh niên qua lời giới thiệu của bác lái xe.
- Đoạn 2: Tiếp…đến… “không có vật gì như thế”: Cuộc gặp gỡ, trò chuyện giữa anh thanh niên với ông họa sĩ và cô kĩ sư.
- Đoạn 3: Còn lại: Cuộc chia tay cảm động.
* Nội dung: Đoạn trích kể lại cuộc gặp gỡ tình cờ giữa ông hoạ sĩ già và bác lái xe, cô gái với người thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. (cốt truyện đơn tuyến)
@8983680@
II. Khám phá văn bản
1. Nhân vật anh thanh niên
Độ tuổi ngoại hình | 27t, tầm vóc bé nhỏ, nét mặt rạng rỡ | |
|
Hoàn cảnh sống | một mình trên đỉnh núi cao 2600m, quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa | Yêu, say mê, gắn bó với công việc |
|
Công việc | đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất..dự báo thời tiết | Có tinh thần trách nhiệm |
|
Lời nói | vâng mời bác và cô lên chơi..., tôi cắt thêm mấy cành nữa, rồi cô muốn lấy bao nhiêu tùy ý...giọng vui vẻ... | Lạc quan, yêu cuộc sống |
|
Hành độg | (nhận sách) mừng quýnh, trồng hoa, nuôi gà, chạy vụt đi..hái hoa, trao hoa cho cô gái, Đếm từng phút vì sợ hết mất ba mươi phút gặp gỡ vô cùng quý báu. | hiếu khách, cởi mở |
|
Suy nghĩ | “thèm gặp người”, ta với công việc là đôi sao gọi một mình được | khiêm tốn, thành thực, |
|
Quan hện với mọi ng | nồng nhiệt chân thành với bác lái xe, tặng hoa cho cô kĩ sư, tặng cho mọi người một làn trứng. + Lưu luyến với khách khi chia tay, xúc động phải “quay mặt đi” | ân cần ,chu đáo, quý trọng tình cảm |
|
=> Anh thanh niên là đại diện chung cho những người lao động nhiệt huyết, thầm lặng hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, cống hiến hết mình cho Tổ Quốc! | |||
2. Nhân vật ông họa sĩ
Cám xúc suy nghĩ của ông họa sĩ về con người và nghệ thuật? | Tình cảm và thái độ của ông với anh thanh niên? | Vai trò của ông họa sĩ trong VB |
Suy tư sâu sắc về nghề nghiệp, cuộc sống, về sức mạnh và sự bất lực của nghệ thuật | Xúc động, bối rối khi gặp anh thanh niên. | - Điểm nhìn trần thuật, thể hiện những suy nghĩ,, tình cảm của tác giả. -> đặc biệt quan trọng sau nhân vật chủ chốt. |
3. Thiên nhiên SaPa
* Vẻ đẹp Sapa
- Những rặng đào, đàn Bò lang cổ đeo chuông ở các đồng cỏ.
- Cây trồng "rung tít trong nắng".
- Những cây tử kinh màu hoa cà.
- Mây bị nắng xua cuộn tròn từng cục...
- Nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn.
=> Vài nét chấm phá điểm xuyết, nghệ thuật nhân hóa, so sánh
-> Tác giả đã khắc hoạ bức tranh thiên nhiên Sa Pa với vẻ đẹp rực rỡ, tráng lệ, độc đáo, tươi sáng, thơ mộng, đầy sức sống.
SaPa như mời gọi, cuốn hút, hấp dẫn du khách.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.
- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn.
- Chân dung nhân vật được xây dựng qua những cảm nhận trực tiếp của nhân vật khác => khắc họa qua nhiều điểm nhìn và miêu tả tinh tế.
- Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận.
- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.
2. Nội dung
Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa thành công hình ảnh những con người lao động bình thường, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng ở một mình trên đỉnh núi cao. Qua đó, truyện khẳng định vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng.