BÀI 7. Những thành tựu văn hóa thời cận đại

Nội dung lý thuyết

Các phiên bản khác

I. Sự phát triển của nền văn hóa mới trong buổi đầu thời cận đại đến giữa thế kỉ XIX.

1. Bối cảnh

- Sau các cuộc cách mạng tư sản và cách mạng công nghiệp, kinh tế các nước có điều kiện phát triển.

- Trong xã hội tồn tại những mối quan hệ cũ, mới chồng chéo phức tạp, đây là hiện thực để các nhà văn, thơ, kịch có điều kiện sáng tác.

- Thành trì của chế độ phong kiến lung lay.

Hồ thiên nga của Trai-cốp-ki-Nga
Tác phẩm Hồ thiên nga của Trai-cốp-xki (Nga)

2. Thành tựu

 a. Văn học: đây là thời kì xuất hiện nhiều nhà văn, nhà thơ lớn.

- Xuất hiện những nhà tư tưởng tiến bộ, những nhà văn, thơ, nhà viết kịch nổi tiếng:

+ Cooc-nây (1606 - 1684) đại biểu xuất sắc của nền bi kịch cổ điển Pháp.

+ La Phông-ten (1621 - 1695) là nhà thơ ngụ ngôn Pháp.

+ Mô-li-e (1622 - 1673) là người mở đầu cho nền hài kịch cổ điển Pháp... tác phẩm của ông nói lên khát vọng công bằng và cuộc sống tốt đẹp của loài người.

- Nét nổi bật trong các sáng tác của các nhà văn, nhà thơ ở phương Tây là mong muốn có một cuộc sống công bằng, tốt đẹp, tự do cho con người.

Chân dung La Phông-ten

Chân dung Cooc-nây

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang bìa truyện ngụ ngôn của La Phông-ten
Trang bìa truyện ngụ ngôn của La Phông-ten

 

b. Âm nhạc

- Nhà soạn nhạc Bét tô ven (Đức) - sáng tác những tác phẩm thấm đượm tinh thần dân chủ, cách mạng, tiêu biểu là bản giao hưởng số 3, số 5, số 9.

- Nhà soạn nhạc vĩ đại Mô-da (1756-1791) - người Áo, người có những cống hiến to lớn cho nghệ thuật hợp xướng.

Chân dung Mô-da
Chân dung Bét-tô-ven

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

c. Hội họa

- Rem-bran (1606-1669) - Họa sĩ, nhà đồ họa Hà Lan nổi tiếng với những bức tranh vẽ chân dung, phong cảnh.

d. Những thành tựu về mặt tư tưởng, văn hóa đến thế kỉ XIX

- Trào lưu Triết học Ánh sáng thế kỉ XVII - XVIII ở Pháp, với những nhà tư tưởng tiêu biểu như: Mông-te-xki-ơ (1689 - 1755); Vôn-te (1694 - 1778); G. Rút-tô (1712 - 1778) - họ được xem như "những người đi trước dọn đường cho cách Cách mạng Pháp 1789 thắng lợi"

- Nhóm Bách khoa toàn thư do Đi-đơ-rô đứng đầu, được ví “Như những khẩu đại bác, mở đường cho bộ binh xuất kích”.

Môn-te-xki-ơ
Vôn-te
Rút-xô

 

II. Thành tựu của văn học, nghệ thuật từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

1. Điều kiện lịch sử

- Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi toàn thế giới và bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

- Giai cấp tư sản nắm quyền thống trị, mở rộng và xâm lược thuộc địa thì đời sống nhân dân lao động bị áp bức ngày càng khốn khổ.

2. Thành tựu tiêu biểu về văn học, nghệ thuật đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

a. Văn học

* Ở phương Tây

- Vích to Huy-gô (1802 - 1885): Những người khốn khổ, thể hiện lòng yêu thương vô hạn  đối với những người đau khổ, mong tìm hạnh phúc cho họ.

- Lép Tôn-xtôi (1828 - 1910): Chiến tranh và hòa bình, An-na Ka-rê-ni-na, Phục sinh… chống lại phong kiến Nga Hoàng

- Mác-Tuên (1935 - 1910): Những cuộc phiêu lưu của Tôm Xoay ơ, trào phúng, hài hước, mang tinh thần phê phán sâu sắc ….

- Ngoài ra, còn có nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng như: Pu-skin (Nga); Ban dắc (Pháp), An-đéc-xen (Đan Mạch)

Vích-to Huy-gô
Vích-to Huy-gô
Bìa sách "Những người khốn khổ"

* Ở phương Đông: phản ánh cuộc sống của nhân dân dưới ách thực dân phong kiến, lòng khát khao và ý chí anh hùng quật khởi  trong đấu tranh cho độc lập tự do.

- Lỗ Tấn (1881 - 1936) - nhà văn cách mạng nổi tiếng người Trung Quốc với tác phẩm nổi tiếng: AQ Chính chuyện; Nhật kí người điên, Thuốc,...

- Ra-bin-đra-nát Ta-go: nhà văn hóa lớn người Ấn Độ, với những tác phẩm thơ, kịch, tiểu thuyết, truyện ngắn, bút kí...tiêu biểu là tập Thơ Dâng (giải Nôben 1913)...thể hiện lòng yêu nước, yêu hoà bình và tình nhân đạo...

- Hô-xê Mác-ti (1823 - 1893): nhà văn của Cu ba, tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội của nhân dân Cu-ba cũng như khu vực Mĩ Latinh.

Nhà văn Tago
Ta-go (1861 - 1941)
Lỗ Tấn

b. Nghệ thuật

- Kiến trúc: Cung điện Véc xai được hoàn thành vào năm 1708; Bảo tàng Anh; Viện bảo tàng Ec-mi-ta-giơ; Bảo tàng Lu-vrơ (Pa-ri-Pháp), là bảo tàng bằng hiện vật lớn nhất thế giới.

cung điện vecxai
Cung điện vecxai

 

- Hội hoạ: họa sĩ Van Gốc (Hà Lan) với tác phẩm Hoa hướng dương, Phu-gita (Nhật Bản), Pi-cát-xô (Tây Ban Nha)... Lê-vi-tan (Nga)

Tác phẩm Mùa thu vàng - Levitan
Tác phẩm Mùa thu vàng - Levitan

 

- Âm nhạc: Trai-cốp-ki với Hồ thiên nga, Người đẹp ngủ trong rừng.

* Tác dụng: phản ánh hiện thực xã hội, mong ước xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn.

III. Trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX

* Chủ nghĩa xã hội không tưởng

Những nhà tư tưởng tiến bộ Xanh Xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen: mong muốn xây dựng một xã hội không có chế độ tư hữu, không có áp bức bóc lột... Không tưởng vì tư tưởng của họ không thực hiện được trong điều kiện chủ nghĩa tư bản vẫn được duy trì và phát triển.

Xanh Xi-mông                             Phu-ri-ê                                               Ô-oen

* Triết học Đức và kinh tế chính trị học Anh:

- Hê-ghen (1770 - 1831) và Phoi-ơ-bách (1804 - 1872) nhà triết học nổi tiếng người Đức. Hê-ghen là nhà duy tâm khách quan còn Phoi-ơ-bách là nhà duy vật siêu hình...

- Khoa Kinh tế - chính trị cổ điển phát sinh ở Anh Ađam Xmít (1723 - 1790) và Ri-các-đô (1772 - 1823),“lí luận về  giá trị lao động”,nhưng chỉ mới nhìn thấy mối quan hệ giữa vật và vật chứ chưa thấy mối quan hệ giữa người với người.

Hê-ghen

* Chủ nghĩa xã hội khoa học:

- Hoàn cảnh

+ Sự áp bức bóc lột của giai cấp tư sản giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

+ Phong trào công nhân phát triển, cùng với học thuyết Chủ nghĩa xã hội khoa học  ra đời do C.Mác và Ph. Ăngghen thành lập, được Lê-nin phát triển.

- Nội dung:

+ Kế thừa, phát triển có chọn lọc những thành tựu của khoa học xã hội và tự nhiên mà loài người đã đạt được, chủ yếu từ thế kỉ XIX (định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng, học thuyết tế bào,  thuyết tiến hóa của các giống loài, các trào lưu triết học cổ điển Đức, học thuyết kinh tế Anh và lý luận về chủ nghĩa xã hội  không tưởng ở Pháp).

+ Học thuyết gồm 3 bộ phận chính: triết học, kinh tế - chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử kết hợp chặt chẽ với nhau).

+ Điểm khác: Xây dựng học thuyết của mình trên quan điểm, lập trường giai cấp công nhân, thực tiễn đấu tranh của phong trào cách mạng vô sản thế giới,hình thành hệ thống lý luận vừa mới khoa học vừa cách mạng

- Vai trò:

+ Chủ nghĩa Mác - Lênin  là đỉnh cao của trí tuệ loài người, là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội cộng sản.

+ Mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học (tự nhiên và xã hội, nhân văn).


Danh sách các phiên bản khác của bài học này. Xem hướng dẫn
Thảo Phương đã đóng góp một phiên bản khác cho bài học này (24 tháng 6 lúc 22:14) 0 lượt thích

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN

Loading...

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN