BÀI 5. NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I. NGUYÊN TỐ HÓA HỌC LÀ GÌ?

1. Định nghĩa

Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên tử cùng loại, có cùng số proton trong hạt nhân.

Như vậy, số p là đặc trưng của một nguyên tố hóa học.

Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hóa học đều có tính chất hóa học như nhau.

2. Kí hiệu hóa học

Mỗi nguyên tố đều được biểu diễn bằng một hay hai chữ cái, trong đó chữ cái đầu được viết ở dạng in hoa, gọi là kí hiệu hóa học.

Ví dụ: H, Ca, Mg, Na, K, Li, ...

II. NGUYÊN TỬ KHỐI

Nguyên tử khối là khối lượng của một nguyên tử tính bằng đơn vị Cacbon. Mỗi nguyên tố có nguyên tử khối riêng biệt.

Ví dụ: Nguyên tử khối của H là 1, của Na là 23, của K là 39, của Mg là 24, của O là 16, ...

III. CÓ BAO NHIÊU NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

Đến nay khoa học đã biết được trên 110 nguyên tố hóa học khác nhau. Trong số đó, có 92 nguyên tố có trong tự nhiên (vỏ trái đất, mặt trăng, mặt trời, các vì sao, ...), số còn lại do con người tổng hợp gọi là nguyên tố nhân tạo.

Trong vỏ trái đất, oxi là nguyên tố phổ biến nhất, chiếm 49,4%.

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1.

a) Nguyên tố hóa học là gì?

b) Cách biểu diễn nguyên tố .cho ví dụ

Trả lời :

a)  Nguyên tố hoá học là tập hợp những nguyên tử cùng loại, có cùng số proton trong hạt nhân. 

b) người ta biểu diễn nguyên  tố bằng cách dùng kí hiệu ,dùng một hoặc hai chữ cái trong đó chữ đầu tiên viết hoa 

Ví dụ : Na , Ca , K ,....

Câu 2 :

a)  Các cách viết 2 C ,5 O , 2 Ca lần lượt chỉ ý gì?

b) Hãy dùng chữ số và ký hiệu hóa học diễn đạt các ý sau :  3 nguyên tử nitơ,  7 nguyên tử canxi 4, 4 nguyên tử Natri.

Trả lời :

a)  2C : 2 nguyên tử cacbon , 5O : 5 nguyên tử oxi , 2 nguyên tử cacbon

b) 3N , 7 Ca , 4 Na 

Câu 3 : 

Lấy bao nhiêu phân khối lượng của nguyên tử cácbon làm đơn vị cacbon?  nguyên tử khối là gì ?

Trả lời : 

Lấy 1/12 khối lượng nguyên tử cacbon làm đơn vị cacbon 
Nguyên tử khối là khối lượng 1 nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon

Câu 4 :

 Hãy ghép các câu sau đây với đầy đủ các từ hoặc cụm từ phù hợp :

a. Đáng lẽ nói những  …………….loại này, những……………..loại kia, thì trong khoa học nói…………hóa học này…………hóa học kia.

b. Những nguyên tố có cùng số…………..trong hạt nhân đều là………….cùng loại, thuộc cùng một………….hóa học.

Trả lời :

a. Đáng lẽ nói những  nguyên tử loại này, những nguyên tử loại kia, thì trong khoa học nói nguyên tố hóa học này nguyên tố hóa học kia.

b. Những nguyên tố có cùng số proton trong hạt nhân đều là nguyên tử cùng loại, thuộc cùng một nguyên tố hóa học.

Câu 5 :

Hãy ghép các câu sau đây với đầy đủ các từ hoặc cụm từ phù hợp :

a. Đáng lẽ nói những  …………….loại này, những……………..loại kia, thì trong khoa học nói…………hóa học này…………hóa học kia.

b. Những nguyên tố có cùng số…………..trong hạt nhân đều là………….cùng loại, thuộc cùng một………….hóa học.

Trả lời :

a. Đáng lẽ nói những  nguyên tử loại này, những nguyên tử loại kia, thì trong khoa học nói nguyên tố hóa học này nguyên tố hóa học kia.

b. Những nguyên tố có cùng số proton trong hạt nhân đều là nguyên tử cùng loại, thuộc cùng một nguyên tố hóa học.

Câu 6 :

Hãy so sánh xem nguyên tử magie nặng hơn hay nhẹ hơn bao nhiêu lần so với ?

a) Nguyên tử cacbon

b) Nguyên tử lưu huỳnh

c) Nguyên tử nhôm.

Trả lời :

(Xem bảng 1, trang 42/SGK)

- Giữa hai nguyên tử magie và cacbon, magie nặng hơn gấp hai lần nguyên tử cacbon.

- Giữa nguyên tử magie và lưu huỳnh, magie nhẹ hơn nguyên tử lưu huỳnh, và bằng ¾ lần nguyên tử lưu huỳnh.

- Giữa nguyên tử magie và nguyên tử nhôm, magie nhẹ hơn nguyên tử nhôm, và bằng 8/9 lần nguyên tử nhôm.

Câu 7 :

Nguyên tử X nặng gấp hai lần nguyên tử nitơ. Tính nguyên tử khối của X và cho biết X thuộc nguyên tố nào ? Viết kí hiệu hóa học của nguyên tố đó ? (xem bảng 1 – trang 42 – SGK).

Trả lời :              

Do nguyên tử X nặng gấp hai lần nguyên tử nitơ nên nguyên tử khối của X là : X = 2.14 = 28 (đvC)

Nguyên tử X có nguyên tử khối bằng 28. Vậy nguyên tử X là Silic.

Kí hiệu hóa học là Si.

Câu 8 :

a) Theo giá trị khối lượng tính bằng gam của nguyên tử cacbon cho trong bài học, hãy        tính xem :

Một đơn vị cacbon tương ứng với bao nhiêu gam ?

b) Khối lượng tính bằng gam của nguyên tử nhôm là A,  B, C hay D ?

 A. 5,342.10-23 g             B. 6,023.10-23 g     C. 4,482.1023 g        D.3,990.10-23 g.

(Hãy chọn đáp án đúng, tính và ghi vào vở bài tập).

Trả lời

a) Ta có : C = 12 đvC = 1,9926.10-23 (g)

 => 1 đvC =  ≈ 1,66.10-24 (g).

b) Khối lượng tính bằng gam của nguyên tử nhôm là :

    mAl = 27 đvC = 27. 1,66.10-24 = 4,482.10-23 (g)

Đáp án C.

 

Câu 9 :

Nhận xét sau đây gồm hai ý : “Nguyên tử đơtêri thuộc cùng nguyên tố hóa học với nguyên tử hiđro vì chúng đều có 1 proton trong hạt nhân”. Cho sơ đồ thành phần cấu tạo của hai nguyên tử như hình vẽ bên:

Hãy chọn phương án đúng trong các phương án sau :

A. Ý (1) đúng, ý (2) sai.

B. Ý (1) sai, ý (2) đúng.

C. Cả hai đều sai.

D. Cả hai đều đúng.

Trả lời.

Đáp án D. 

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...