Bài 48. Quần thể người | Học trực tuyến

Bài 48. Quần thể người

QUẦN THỂ NGƯỜI

1. Đặc trưng về thành phần nhóm tuổi của mỗi quần thể

-    Người ta chia dân số thành nhiều nhóm tuổi khác nhau :

+ Nhóm tuổi trước sinh sản : từ sơ sinh đến dưới 15 tuổi.

+ Nhóm tuổi sinh sản và lao động : từ 15 đến 64 tuổi.

+ Nhóm tuổi hết khả năng lao động nặng nhọc : từ 65 tuổi trở lên.

Có ba dạng tháp tuổi:

Bảng 48.2: Các biểu hiện ở 3 dạng tháp tuổi

Hình 48.2 a SGK là hình tháp dân số có đáy rộng chứng tỏ số trẻ em sinh ra hằng năm cao. Cạnh tháp xiên nhiều và đỉnh tháp nhọn biểu hiện tỉ lệ người tử vong cao. Tuổi thọ trung bình thấp. Đáy là dạng hình tháp thường gặp ở các nước đang phát triển.

Hịnh 48.2. b SGK là hình tháp có đáy rộng, song các cạnh tháp ít xiên hơn ở dạng hình tháp phát triển, biểu thị tì lệ sinh cao và tỉ lệ tử vong đã giảm (vẫn còn cao nhưng giảm hơn ờ hình 48.2a. Số  trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tỉ lệ cao (chiếm khoảng 35% tỉ lệ dân số). Tuổi thọ trung bình tăng lên. Đáy là dạng hình tháp thường gặp ở các nước đang phát triển.

Hình 48.2. c SGK là hình tháp dàn số có đáy hẹp, đinh không nhọn, cạnh tháp gần như thẳng đứng, biểu thị tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử vong đều thấp. Tuổi thọ trung bình cao. Đó là dạng hình tháp thường gặp ở các nước công nghiệp phát triển.

2. Sự khác nhau về quần thể người và quần thể các sinh vật khác

Bảng 48.1: Đặc điểm có ở quần thể người và quần thể sinh vật khác

Quần thế người có những đặc điểm sinh học như những quẩn thể sinh vật khác. Ngoài ra, quần thể người còn có những đặc trưng kinh tế - xã hội mà quần thể sinh vật khác không có. Sự khác nhau đó là do con người có lao động và tư duy nên có khả năng tự điều chỉnh các đặc điểm sinh thái trong quần thể, đồng thời cải tạo thiên nhiên.

3. Tăng dân số và phát triển xã hội 

Tăng dân số tự nhiên là kết quả của số người sinh ra nhiều hơn số người tử vong. Tuy nhiên trong thực tế, sự tăng giảm dân số thực còn chịu ảnh hưởng của sự di cư (một số người chuyên từ nơi này tới sông ở nơi khác).

Để hạn chế ảnh hưởng xấu của việc tăng dân số quá nhanh, mồi quốc gia cần phải phát triển dân số hợp lí. ở Việt Nam đã và đang thực hiện Pháp lệnh dân số nhằm mục đích đảm bảo chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xà hội. Số con sinh ra phải phù hợp với khả năng nuôi dưỡng, chăm sóc của mỗi gia đình và hài hoà với sự phát triển kinh tế - xã hội, tài nguyên, môi trường của đất nước. Nhà nước Việt Nam vận động mỗi gia đình chi có 1 - 2 con.


* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Vì sao quần thể người lại có một số đặc trưng mà quần thể sinh vật khác không có?

Trả lời :

Quần thể người có một số đặc trưng mà quần thể sinh vật khác không có là do con người có tư duy, có trí thông minh nên có khả năng tự điều chỉnh các đặc trưng sinh thái trong quần thể, đồng thời cải tạo thiên nhiên.

2. Hình tháp dân số trẻ và hình tháp dân số già khác nhau như thế nào?

Trả lời :

Hình tháp dân số trẻ là hình tháp dân số có đáy rộng do số lượng trẻ em sinh ra hàng năm cao. Cạnh tháp xiên nhiều và đỉnh tháp nhọn biểu hiện tỉ lệ người tử vong cao. Tuổi thọ trung bình thấp

Hình tháp dân số già là hình tháp dân số có đáy hẹp, đỉnh không nhọn, cạnh tháp gần như thẳng đứng, biểu thị tỉ lệ sình và tỉ lệ tử vong đều thấp. Tuổi thọ trung bình cao.

3. Ý nghĩa của việc phát triển dân số hợp lý của mỗi quốc gia là gì?

Trả lời :

Phát triển dân số hợp lí là điều kiện để phát triển bền vững của mỗi Quốc gia, tạo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với sử dụng hợp lí tài nguyên, môi trường của đất nước.

Phát triển dân số hợp lí là không dể dân số tăng quá nhanh dẫn tới thiếu nơi ở, nguồn thức ăn, nước uống, ô nhiễm môi trường, tàn phá rừng và các tài nguyên khác.

Phát triển dân số hợp lí là nhằm mục đích đảm bảo tốt chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội, mọi người trong xã hội đều được nuôi dưỡng, chăm sóc và có điều kiện phát triển tốt.

4. Đặc điểm cơ bản nhất để phân biệt quần thể và quần xã sinh vật là gì ?

Trả lời :

Quần thể là tập hợp các sinh vật cùng loài. Quần xã là tập hợp các sinh vật khác loài 

5. Quần thể sinh vật có những đặc trưng cơ bản nào ? Đặc trưng nào là cơ bản nhất ?

Trả lời :

Quần thể sinh vật có những đặc trương cơ bản : tỉ lệ đực cái, thành phần nhóm tuổi, mật độ quần thể. Mật độ quần thể là đặc trưng cơ bản nhất

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...