Hướng dẫn soạn bài Đi đường - Hồ Chí Minh

Phong Thần
7 tháng 2 lúc 17:51

Đi đường" là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt số 30 trong "Nhật kí trong tù". Lúc bấy giờ, Hồ Chí Minh đã bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giải lui giải tới qua nhiều nhà tù trên tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Trải qua bao cay đắng thử thách nặng nề, Người gửi gắm bao suy nghĩ, cảm xúc của minh vào bài thơ “Tẩu lộ" này. Nam Trân đã dịch thành thơ lục bát:

"Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;

Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non".

       Bài thơ mang hàm nghĩa. Tác giả mượn chuyện đi đường để nêu lên cảm nhận đường đời vô cùng khó khăn, nguy hiểm; phải có quyết tâm cao, nghị lực mới chiến thắng thử thách, mới giành được thắng lợi vẻ vang.

       Hai câu đầu trong bài thơ chữ Hán có nghĩa là:

"Có đi đường mới biết đường đi khó,

       Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác".

       Câu thứ nhất nêu lên một kinh nghiệm, một chiêm nghiệm sống ở đời, đó là chuyện đi đường và bài học đi đường khó. Với nhà thơ, con đường được nói tới còn là con đường cách mạng vô cùng nguy hiểm: "Là gươm kề tận cổ, súng kề tai - Là thân sống chỉ coi còn một nửa" ("Trâng trối - Tố Hữu). Hình ảnh con đường được miêu tả bằng điệp ngữ "trùng san" đã làm nổi bật khó khăn, thử thách chồng chất, người đi đường luôn luôn đối diện với bao gian khổ. Câu thơ chữ Hán không hề có chữ "cao"', dịch giả đã thêm vào, người đọc thơ cần biết:

"Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng".

       Hai câu thơ đầu về mặt văn chương chữ nghĩa không có gì mới. Ý niệm: "hành lộ nan" đã xuất hiện trong cổ văn hơn nghìn năm về trước. Thế nhưng vần thơ Hồ Chí Minh hay và sâu sắc ở tính nghiệm sinh; nó cho thấy trải nghiệm của một con người "ba mươi năm ấy chân không nghỉ" (Tố Hữu), để tìm đường cứu nước. Con đường mà người chiến sĩ ấy đã vượt qua đâu chỉ có "Núi cao rồi lại núi cao trập trùng" mà còn đầy phong ba bão táp, trải dài trải rộng khắp bốn biển năm châu:

"Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể

 Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi

Những đất tự do, những trời nô lệ

Những con đường cách mạng đang tìm đi...".

(Người đi tìm hình của nước)

       Người xưa có nhắc: "Đọc sách người ấy, đọc thơ người ấy, phải biết con người ấy" là thế.

       Hai câu cuối cấu trúc theo mối quan hệ điều kiện - hệ quả. Khi đã chiếm lĩnh được đỉnh cao chót vót (cao phong hậu) thì muôn dặm nước non (vạn lí dư đồ) thu cả vào tầm mắt:

"Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non".

       Muốn vượt qua các lớp núi lên đỉnh cao chót vót thì phải có quyết tâm và nghị lực lớn. Chỉ có thế mới giành được thắng lợi vẻ vang, thu được kết quả tốt đẹp. Câu thơ Hồ Chí Minh hàm chứa bài học quyết tâm vượt khó, nêu cao ý chí và nghị lực trong cuộc sống để giành thắng lợi. Bài học "Đi đường" thật là vô giá đối với bất cứ ai.

       "Nhật kí trong tù" có nhiều bài thơ viết về đề tài "đi đường" như "Thế lộ nan", "Tẩu lộ", "Lộ thượng",... Đó là những vần thơ giàu chất trí tuệ, mang ý vị triết lí, được đúc kết từ máu và nước mắt:

"Núi cao gặp hổ mà vô sự,

Đường phẳng gặp người bị tổng lao".

"Xử thế từ xưa không phải dễ,

Mà nay, xứ thế khó khăn hơn".

(Đường đời hiểm trở)

       Bài thơ "Đi đường" cho ta bài học về đường đời nhiều khó khăn nguy hiểm, bài học về quyết tâm, vượt khó, vươn lên giành thắng lợi trên con đường đời. Mỗi cuộc đời là một trăm năm, ai cũng phải một trăm năm đi đường. Có con đường lao động mưu sinh, có con đường công danh lập nghiệp. Tuổi trẻ còn có con đường học tập. Bài thơ "Đi đường" trở thành hành trang cho mỗi chúng ta sức mạnh để vươn lên thực hiện ước mơ của mình.

 
Bình luận (3)
Tam Hoang
3 tháng 2 lúc 22:50

Thành công🤨

Bình luận (0)
Diệp Vi
4 tháng 2 lúc 7:29

Sau khi trải qua những khó khăn gian khổ, người đi đường sẽ gặt hái được quả ngọt. thành công, tiền bạc và những gì họ mong muốn nhất

Bình luận (0)
Lê Thị Hải
9 tháng 5 2020 lúc 8:39

Nếu chúng ta biết kiên trì, nỗ lực, có ý chí trong cuộc sống thì chắc chắn chúng ta sẽ thành công trong mọi công việc.

Nếu chẳng may mà có gặp thất bại, khó khăn thì cũng đừng nên nản chí, chính điều đó sẽ rèn luyện cho bạn thêm sắt đá và vững tin vào kết quả cuối cùng.

⇒ Câu tục ngữ: “Có chí thì nên” của cha ông ta từ xa xưa để lại trở thành một chân lí hiển nhiên trong cuộc sống. Câu nói như là một lời nhắc nhở, khuyên dạy mỗi chúng ta về con đường đi đến thành công và tiến tới tương lai.

Bình luận (0)
Kieu Diem
6 tháng 5 2020 lúc 13:16

Thơ ca- 2 chữ diệu kì mà muôn đời nay vẫn chưa tìm ra 1 định nghĩa trọn vẹn, thơ là j, thơ có manh lực gì mà khiến chủ tịch HCM thân yêu của chúng ta giẫu bận trăm công nghìn vc nhưng vần thổn thức trc cung đàn của thơ ca.Qua Tức cảnh Pác Bó, ta thấy được một nếp sống giản dị, thanh cao và phong thái ung dung, lạc quan, tin tưởng vào tương lai cách mạng của Bác. Sau bao năm bôn ba nước ngoài, Người được trở về với dân tộc Việt Nam. Bác chọn quê hương Cao Bằng, nơi rừng núi hoang vu để làm nơi sống và hoạt động cách mạng. Bài thơ đã khắc họa cuộc sống của người nơi đây với nhịp sống đều đặn (sáng ra – tối vào) và chan hòa với thiên nhiên: bờ suối, hang đá, bẹ, rau măng, bàn đá. Cuộc sống của Người nơi núi rừng khó khăn, thiếu thốn trăm bề, Bác chỉ ăn những thức sẵn từ núi rừng và ngủ trong hang đá lạnh tối. Nhưng Người không cảm nhận đó là sự thiếu thốn, gian truân, câu thơ với nhịp thơ nhịp nhàng gợi ra một tâm thế ung dung, Người hài lòng với cuộc sống hiện tại. Đằng sau cuộc sống mộc mạc, giản dị ấy là công việc lớn lao mà Bác đang theo đuổi, là phong trào cách mạng đang cần sự chỉ đạo sáng suốt của Người. Bên bờ suối Lê- nin nước chảy róc rách, cạnh đó là chiếc bàn đá và quyển sách, hình ảnh Bác Hồ hiện lên như một yếu tố quan trọng đưa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp ấy từ tĩnh sang động. Và với người chiến sĩ cách mạng, cuộc đời ấy “thật là sang”, đó là cái sang về mặt tinh thần. Được hoạt động cách mạng, được phấn đấu cho lí tưởng độc lập cho dân tộc là con đường mà cả cuộc đời Người theo đuổi. Niềm vui lớn của Người không phải \"thú lâm tuyền\" đơn điệu mà trước hết là niềm vui vô hạn của người chiến sĩ yêu nước vĩ đại sau 30 năm xa tổ quốc được trở về sống giữa lòng đất nước yêu dấu, trực tiếp lãnh đạo phong trào. Bài thơ khiến chúng ta thêm khâm phục tinh thần yêu nước thương dân của Bác – người cha già vĩ đại cảu dân tộc Việt Nam\" Có nơi đâu đẹp tuyệt vời. Như sông như núi, như ng VN\"

\n
Bình luận (0)
Vũ Thị Thúy Hằng
2 tháng 5 2020 lúc 15:00

Dân tộc Việt Nam là một dân tộc giàu truyền thống, trong đó nổi bật là truyền thống tôn sư trọng đạo. Tôn sư trọng đạo có nghĩa là người học trò bày tỏ sự biết ơn, yêu quý và kính trọng những người thày đã không ngại bỏ công sức ra để dạy dỗ mình. Trong xã hội xưa, người thày rất được tôn trọng. Và ngày nay cũng vậy. Người thày là người lái đò đưa học trò của mình đến bến bờ tri thức. Những người lái đò ấy luon cần mẫn ngày đêm, không quản gian nan để sáng tạo ra những tiết học hay và lí thú giảng dạy cho học sinh của mình. Lớp lớp người đến rồi đi, mái đầu thày đã bạc trắng lúc nào không hay. Âý vậy nhưng thày vẫn cần mẫn, miệt mài bên trang sách để mang đến cho học sinh những bài học hay và bổ ích. Biết ơn những công lao to lớn ấy của thày cô, mỗi chúng ta cần luôn khắc sâu trong tâm trí mình hình bóng cô thày. Mỗi lần kỉ niệm ngày nhà giáo VN đừng quên gửi đến thày cô những bông hoa tươi thắm và những lời chúc tốt đẹp nhất. Đôi khi cái mà người thày cần không phỉa là những món quà vật chất đắt giá mà cái họ cần lại chính là gái trị tinh thần, là niềm hạnh phúc khi biết rằng học sinh nó vẫn còn nhớ đến mình. Bản thân mỗi chúng ta - những con người đã trưởng thành từ mái trường yêu dấu, hãy luôn ghi nhớ và biết ơn thày cô bởi họ chính là những người dìu dắt và giúp cho ta có được cuộc sống tốt đẹp như ngày hôm nay. Nhớ ơn cô thày cũng chính là cách biểu thị tấm lòng yêu quý, kính trọng cảu mình với thày cô đồng thời giữ gìn và phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo tốt đẹp của dân tộc.

* Chú thích : Các câu được gạch chân là các câu có sử dụng hành động nói cầu khiến , cách thức thực hiện hành động nói cầu khiến ấy là cầu khiến theo cách gián tiếp.

Bình luận (0)

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN

Loading...

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN