Bài 6. Lực ma sát

Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:43

* Trong đời sống: - Khi phanh xe đạp, lực ma sát giữa hai phanh với vành xe là lực ma sát trượt. * Trong kĩ thuật: - Lực ma sát giữa các chi tiết máy trượt trên nhau là lực ma sát trượt.

Bình luận (0)
Hoàng Nguyên Vũ
13 tháng 4 2017 lúc 14:58

Khi chuyển các kiện hành từ trên xe hàng xuống đất bằng mặt phẳng nghiêng thì giữa kiện hàng và mặt phẳng nghiêng có ma sát trượt.

Khi trượt từ từ trên cầu trượt xuống đất thì có lực ma sát trượt giữa lưng ta với mặt cầu trượt.

Khi ta viết phấn lên bảng thì giữa đầu viên phấn với mặt bảng có lực ma sát trượt.

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:10

- Khi phanh xe, bánh xe ngừng quay. Mặt lốp trượt trên đường xuất hiện ma sát trượt làm xe nhanh chóng dùng lại.

- Ma sát giữa trục quạt bàn với ổ trục.

- Ma sát giữa dây cung ở cần kép của đàn nhị, violon,.. với dây đàn.

Bình luận (0)
Phạm Thanh Tường
13 tháng 4 2017 lúc 21:11

Ví dụ về lực ma sát lăn trong đời sống và kĩ thuật:

+ Khi xe ôtô, xe máy, xe đạp.... chuyển động trên đường thì giữa bánh xe và mặt đường có lực ma sát lăn.

+ Khi sơn tường bằng rulô, giữa rulô với mặt tường có lực ma sát lăn.

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:42

* Lực ma sát lăn trong đời sống: Khi lăn một thùng phuy trên mặt sàn. lực ma sát giữa vỏ thùng phuy với mặt sàn là lực ma sát lăn. * Lực ma sát lăn trong kĩ thuật: Lực ma sát giữa các viên bi trong ổ bi với thành đờ của ổ bi là lực ma sát lăn.

Bình luận (0)
Hoàng Nguyên Vũ
13 tháng 4 2017 lúc 15:02

Xe ô tô, xe máy, xe đạp và các phương tiện đường bộ khi di chuyển trên mặt đường thì giữa bánh xe và mặt đường có lực ma sát lăn.

Khi sử dụng chổi sơn hình tròn có thể xoay quang trục sơn tường thì giữa chổi sơn và mặt tường có lực ma sát lăn.

Khi ổ bi quay thì giữa các hòn bi và vòng ở ổ bi có lực ma sát lăn.

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:41

a) Hình 6.1a SGK, ba người đẩy hòm trượt trên mặt sàn, khi đó giữa sàn với hòm có ma sát trượt. Hình 6.1b SGK, một người đẩy hòm nhẹ nhàng do có đệm nánh xe, khi đó giữa bánh xe với sàn có ma sát lăn. b) Từ hai trường hợp trên, chứng tỏ độ lớn ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát trượt.

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:10

a) Hình 6.1a SGK, ba người đẩy hòm trượt trên mặt sàn, khi đó giữa sàn với hòm có ma sát trượt.

Hình 6.1b SGK, một người đẩy hòm nhẹ nhàng do có đệm nánh xe, khi đó giữa bánh xe với sàn có ma sát lăn.

b) Từ hai trường hợp trên, chứng tỏ độ lớn ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát trượt.

Bình luận (0)
Phạm Thanh Tường
13 tháng 4 2017 lúc 21:14

- Trường hợp vẽ ở hình 6.1 a) có lực ma sát trượt và trường hợp ở hình 6.1 b) có lực ma sát lăn.

- Từ hai trường hợp trên ta nhận thấy cường độ lực ma sát trượt lớn hơn rất nhiều cường độ lực ma sát lăn.

Bình luận (0)
LY VÂN VÂN
13 tháng 4 2017 lúc 14:54

Đáp án

Hình 6.2 SGK, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên, chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cẩn. Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên. Khi tăng lực kéo thì số chỉ lực kế tăng dần, vật vẫn đứng yên, chứng tỏ lực cản lên vật cũng có cường độ tăng dần.

Điều này cho biết: Lực ma sát nghỉ có cường độ thay đổi theo tác dụng lực lên vật.

Bình luận (1)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:09

Mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đúng yên, chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cẩn. Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên.

Khi tăng lực kéo thì số chỉ lực kế tăng dần, vật vẫn đứng yên, chứng tỏ lực cản lên vật cũng có cường độ tăng dần. Điều này cho biết: Lực ma sát nghỉ có cường độ thay đổi theo tác dụng lực lên vật.

Bình luận (0)
Phạm Thanh Tường
13 tháng 4 2017 lúc 21:16

Trong thí nghiệm trên, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng, nhưng lực này bị cân bằng bởi lực ma sát tác dụng lên vật (lực ma sát nghỉ), do đó vật vẫn đứng yên.

Bình luận (0)
Nguyễn Cao Triệu Vy
1 tháng 10 2018 lúc 21:53

Lực ma sát nghỉ trong đời sống: Những chiếc xe đang đậu trong bến nhờ có lực ma sát nghỉ mà nó đứng yên.

* Lực ma sát nghỉ trong kỹ thuật: Trong sản xuất, trên các băng chuyển trong nhà máy, các sản phẩm như xi măng, các bao đường… có thể chuyển động cùng với băng chuyền mà không bị trượt, đó là nhờ có lực ma sát nghỉ.

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:36

- Khi phanh xe, bánh xe ngừng quay. Mặt lốp trượt trên đường xuất hiện ma sát trượt làm xe nhanh chóng dùng lại. - Ma sát giữa trục quạt bàn với ổ trục. - Ma sát giữa dây cung ở cần kép của đàn nhị, violon,.. với dây đàn.

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:09

Ví dụ về lực ma sát nghỉ:

- Trong dây chuyền sản xuất của nhiều nhà máy, các sản phẩm (như bao xi măng, các linh kiện) di chuyển cùng với băng truyền tải nhờ lực ma sát nghỉ.

- Trong đời sống, nhờ ma sát nghỉ người ta mới đi lại được, ma sat nghỉ giữ bàn chân không bị trượt khi bước trên mặt đường.

Bình luận (0)
LY VÂN VÂN
13 tháng 4 2017 lúc 14:53

Giải:

a) Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích làm mòn đĩa xe và xích nên cần kiểm tra dầu vào xích xe để làm giảm ma sát.

b) Lực ma sát trượt của trục làm mòn trục và cản chuyển động quay của bánh xe. Muốn giảm ma sát thì thay bằng trục quay có ổ bi, khi đó lực ma sát giảm tới 20 lần, 30 lần so với lúc chưa có ổ bi.

c) Lực ma sát trượt cản trở chuyển động của thùng khi đẩy. Muốn giảm ma sát, dùng bánh xe thay thế mà sát trượt bằng ma sát lăn (nhờ đặt thùng đồ lên bàn có bánh xe).

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:08

a) Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích làm mòn đĩa xe và xích nên cần kiểm tra dầu vào xích xe để làm giảm ma sát.

b) Lực ma sát trượt của trục làm mòn trục và cản chuyển động quay của bánh xe. Muốn giảm ma sát thì thay bằng trục quay có ổ bi, khi đó lực ma sát giảm tới 20 lần, 30 lần so với lúc chưa có ổ bi.

c) Lực ma sát trượt cản trở chuyển động của thùng khi đẩy. Muốn giảm ma sát, dùng bánh xe thay thế mà sát trượt bằng ma sát lăn (nhờ đặt thùng đồ lên bàn có bánh xe).

Bình luận (0)
Phạm Thanh Tường
13 tháng 4 2017 lúc 21:34

- Trường hợp ở hình 6.3a (SGK) lực ma sát giữa xích xe và đĩa xe đạp có tác hại làm mòn các răng của đĩa và xích xe, đồng thời làm xích xe chuyển động khó (bị gắt). Biện pháp khắc phục là tra dầu nhờn (dầu nhớt) vào để bôi trơn.

- Trường hợp ở hình 6.3B (SGK) lực ma sát trượt giữa trục bánh xe với ổ đĩa bánh xe làm bánh xe quay chậm, trục bị bào mòn. Biện pháp khắc phục làm giảm ma sát bằng cách gắn ổ bi để chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn có cường độ nhỏ hơn ma sát trượt.

- Trường hợp ở hình 6.3c (SGK) đẩy thùng gỗ trượt trên mặt sàn nhà có ma sát trượt quá lớn, nên đẩy rất khó. Biện pháp khác phục làm giảm lực ma sát bằng cách đặt thùng hàng lên xe đẩy có bánh xe để chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn có cường độ nhỏ hơn ma sát trượt, nên đẩy dễ dàng hơn.

Bình luận (0)
Shizuka
14 tháng 4 2017 lúc 12:12

a) Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn viết lên bảng.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của bảng để tăng ma sát trượt giữa viên phân với bảng.

b) Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì con ốc sẽ bị quay lỏng dần khi bị rung động. Nó không còn tác dụng ép chặt các mặt cần ghép.

Khi quẹt que diêm, nếu không có ma sát, dầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm trượt trên mặt sườn bao diêm sẽ không phát ra lửa.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của mặt sườn bao diêm để tăng ma sát giữa đầu que diêm với bao diêm.

c) Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ôtô không dừng lại được.

- Biện pháp: Tăng lực ma sát bằng cách tăng độ sâu khía rãnh mặt lốp xe ôtô.

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:39

a) Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn viết lên bảng. - Biện pháp: Tăng độ nhám của bảng để tăng ma sát trượt giữa viên phân với bảng. b) Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì con ốc sẽ bị quay lỏng dần khi bị rung động. Nó không còn tác dụng ép chặt các mặt cần ghép. Khi quẹt que diêm, nếu không có ma sát, dầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm trượt trên mặt sườn bao diêm sẽ không phát ra lửa. - Biện pháp: Tăng độ nhám của mặt sườn bao diêm để tăng ma sát giữa đầu que diêm với bao diêm. c) Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ôtô không dừng lại được. - Biện pháp: Tăng lực ma sát bằng cách tăng độ sâu khía rãnh mặt lốp xe ôtô.

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:08

a) Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn viết lên bảng.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của bảng để tăng ma sát trượt giữa viên phân với bảng.

b) Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì con ốc sẽ bị quay lỏng dần khi bị rung động. Nó không còn tác dụng ép chặt các mặt cần ghép.

Khi quẹt que diêm, nếu không có ma sát, dầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm trượt trên mặt sườn bao diêm sẽ không phát ra lửa.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của mặt sườn bao diêm để tăng ma sát giữa đầu que diêm với bao diêm.

c) Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ôtô không dừng lại được.

- Biện pháp: Tăng lực ma sát bằng cách tăng độ sâu khía rãnh mặt lốp xe ôtô.

Bình luận (0)
Hoàng Nguyên Vũ
13 tháng 4 2017 lúc 14:50

a) Khi ta đi trên sàn đá hoa mới lau thì dễ bị ngã vì khi đó lực ma sát giữa chân ta và sàn nhà bị giảm do có nước dính trên sàn nhà. Trường hợp này ma sát có lợi vì nó giúp ta đi lai không bị trơn và tránh bị ngã.

b) Ô tô đi trên bùn dễ bị sa lầy vì lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường dính bùn nhỏ, làm cho bánh xe không bám vào mặt đường được, và xe dễ bị sa lầy. Trường hợp này lực ma sát có lợi vì nhờ có nó mà xe mới di chuyển được và không bị sa lầy.

c) Giày đi mãi đế bị mòn là do ma sát giữa mặt đường và đế giày đã bào mòn đế giày. Trường hợp này lực ma sát có hại vì nó làm giày mòn đi và mau hỏng.

d) Bôi nhựa thông vào cây cung ở cần kéo nhị (đàn cò) để tăng ma sát trượt. Khi kéo đàn, cần kéo sẽ cọ xát với dây dàn cò và phát ra âm thanh. Trường hợp này lực ma sát có lợi vì nó giúp đàn cò dễ phát ra âm thanh hơn.

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:38

a) Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã vì lực ma sát nghỉ giữa sàn vơi chân người rất nhỏ. Ma sát trong hiện tượng này có ích. b) Ôtô đi vào chỗ bùn lầy, khi đó lực ma sát lên lốp ô tô quá nhỏ nên bánh xe ôtô bị quay trượt trên mặt đường. Ma sát trong trường hợp này có lợi. c) Giày đi mãi đế bị mòn vì ma sát của mặt đường với đế giày luôn làm mòn đế. Ma sát trong trường hợp này có hại. d) Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị (đàn cò) để tăng ma sát giữa dây cung với dây đàn nhị, nhờ vậy nhị kêu to.

Bình luận (0)
Nguyễn Quang Anh
13 tháng 4 2017 lúc 14:40

a) có ích

b) có ích

c)có hại

d)có ích

Bình luận (0)
Linh Nguyễn
13 tháng 4 2017 lúc 14:37

Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bị. Góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học, cơ khí, chế tạo máy…

Bình luận (1)
Hoàng Nguyên Vũ
13 tháng 4 2017 lúc 14:41

Ổ bi gồm những hòn bi lắp vào hai chiếc vòng trong và ngoài nên nó giúp biến lực ma sát trượt thành lực ma sát lăn làm giảm cường độ lực ma sát đi nhiều lần.

Nhờ có sự phát minh ra ổ bi mà có thể chế tạo được các loại máy móc có vận tốc quay lớn, các phương tiện giao thông có thể chuyển động với vận tốc lớn hơn.

Bình luận (0)
Anh Triêt
13 tháng 4 2017 lúc 15:07

Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bị. Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm được lực cản lên các vật chuyển động khiến cho các máy móc hoạt động dễ dàng góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học, cơ khí, chế tạo máy…

Bình luận (0)

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN

Loading...

Khoá học trên OLM của Đại học Sư phạm HN