Hướng dẫn soạn bài Mây và sóng - Tago

MÂY VÀ SÓNG

Tago

I. TÁC GIẢ - TÁC PHẨM

1. Tác giả :

Tên tuổi nhà thơ Ta-go (1861-1941) đã rất quen thuộc với độc giả Việt Nam. Ông là nhà thơ hiện đại lớn nhất Ấn Độ. Những tác phẩm của ông mang đến cho bạn đọc những cảm xúc rất sâu sắc, mãnh liệt một phần cũng bởi đã được trải nghiệm qua cuộc sống đầy gian nan, trắc trở của chính nhà thơ.

Ta - go có sức sáng tạo phi thường. Ông đã để lại một gia tài văn hóa nghệ thuật đồ sộ với 52 tập thơ, 42 vở kịch, 12 bộ tiểu thuyết, ngoài ra còn có trên một trăm truyện ngắn và 1.500 bức họa,.. Ông là nhà văn châu Á đầu tiên được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học.

2. Tác phẩm :

Bài thơ "Mây và sóng" được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập "Si-su", xuất bản năm 1909, sau này được chính Ta-go dịch ra tiếng Anh, in trong tập "Trăng non", xuất bản năm 1915

II. HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU TÁC PHẨM

Bài tập 1: Bài thơ có hai phần, cấu trúc tương đồng.                                                                                                           - Ban đầu là thuật lại lời rủ rê.                                                                                                                                               - Tiếp đến thuật lại lời từ chối và lí do từ chối.                                                                                                                   - Những trò chơi do em bé sáng tạo.

        Cứ tưởng đó là hai đoạn thơ độc lập bởi đoạn nào cũng đủ ý, diễn tả trọn vẹn một sự việc xảy ra giữa em bé và thiên nhiên bè bạn. Tưởng như việc loại bỏ bớt đoạn hai không ảnh hưởng nhiều đến ý nghĩa chung của cả bài thơ.

        Tác giả lại lặp đi lặp lại một kiểu cấu trúc, một ý tưởng là phần có lí do nào đó. Điều này có thể giải thích qua những đặc điểm tâm lí, tính cách của một cậu bé. Đã là trẻ con ai chẳng ham chơi. Những trò chơi của bạn bè đồng trang lứa có sức hấp dẫn thật kì lạ. Việc bạn bè đến rủ đi chơi có thể coi là những thử thách.

         Với thử thách thứ nhất, chú bé đã vượt qua bởi vì chú luôn yêu mẹ. Chú nghĩ đến việc mẹ đang đợi chú ở nhà và từ chối. Nhưng những người bạn lại đến rủ đi chơi. Lúc này là một thử thách thực sự đối với tâm tính của một chú bé. Cũng như lần trước, chú lại băn khoăn: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”. Những người bạn lại nhiệt tình chỉ đường.

          Nhưng một lần nữa chú lại từ chối vì lòng yêu mẹ: “Buổi chiều mẹ luôn muốn ở nhà…”. Thử thách càng lớn thì lòng yêu mẹ của chú lại càng được chứng minh, được củng cố. Như vậy, việc nêu ra sự việc thứ hai (cũng là thử thách thứ hai) càng chứng tỏ tình yêu tha thiết của chú bé đối với mẹ. Trong trường hợp này,  khổ thơ thứ hai có tác động trùng điệp, hô ứng, khẳng định những tình cảm đã được thể hiện trong thử thách thứ nhất. Bởi vậy, cả hai đoạn thơ là một cấu trúc thống nhất.

Bài tập 2: Trong cả hai lần, khi những người bạn đến rủ rê, chú bé đều hỏi lại: “Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”. “Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”. Hỏi và được nghe trả lời, hướng dẫn chu đáo. Chi tiết này chứng tỏ tính xác thực, hấp dẫn của bài thơ. Trẻ con nào mà chẳng ham chơi. Khi nghe những lời mời gọi, lần nào chú bé cũng tỏ ra băn khoăn. Mặc dù vậy, tình yêu mẹ vẫn luôn chiến thắng. Chỉ cần nghĩ đến việc mẹ đang đợi ở nhà, mẹ không muốn chú đi chơi, chú đã nhất định từ chối những lời rủ rê dù những trò chơi ấy hấp dẫn đến đâu chăng nữa.

Bài tập 3. Có thể nhận thấy những trò chơi chú bé sáng tạo ra không có gì đặc biệt:

-  "Con là mây và mẹ sẽ là trăng Hai bàn tay com ôm lấy mẹ, và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm’’.

-  "Con là sóng và mẹ là bến bờ kì lạ Con lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ’’.

Thậm chí có thể coi đó không phải là những trò chơi đúng nghĩa. Nhưng có sao đâu, điều quan trọng nhất đối với chú bé là luôn được ở bên cạnh mẹ, có thể biểu hiện tình yêu đối với mẹ. ’’Hai bàn tay con ôm lấy mẹ’’, ’’Con lăn, con lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ’’. Quả là những trò chơi thật kì lạ, chúng cho thấy tình cảm mẹ con nồng ấm, thân thiết đến mức nào.

Bài tập 4. Mây, trăng, sóng, bờ biển, bầu trời… là những hình ảnh đẹp do thiên nhiên ban tặng. Nhưng ai là người đang đến rủ chú bé đi chơi ?

"Trong mây có người gọi con’’, ’’Trên sóng có người gọi con’’… Thực ra đó chỉ là những âm thanh do chú bé tưởng tượng ra. Trên mây là tiếng của mây, trong sóng là tiếng của sóng. Hai hình ảnh đó có thể là biểu tượng của cuộc sống rộn rã, cuốn hút xung quanh, có sức hút kì lạ đối với mỗi con người, đặc biệt là với một chú bé. Đó là những hình ảnh ẩn dụ.

Bài tập 5. ’’Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta đang ở đâu’’. Yêu mẹ, chú bé đã bày ra những trò chơi mà người tham gia chỉ là hai mẹ con. Đây không đơn giản là một ước muốn biệt lập, tách rời cuộc sống xung quanh mà là một tình yêu vô cùng sâu sắc, đằm thắm của chú bé đối với mẹ. Tình yêu ấy vượt lên trên cả những thú vui hằng ngày, thậm chú mãnh liệt đến mức lấn át tất cả những mối quan hệ khác. Chỉ cần hai mẹ con là đủ.

Bài tập 6. Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ gợi cho ta nhiều suy ngẫm :

- Con người trong cuộc sống thường gặp những cám dỗ (nhất là với một đứa trẻ). Muốn khước từ chúng, cần có những điểm tựa vững chắc, trong đó tình mẫu tử là điểm tựa vững chắc nhất.

- Hạnh phúc không phải là điều bí ẩn. Hạnh phúc ở ngay trên trần thế, do chính con người tạo dựng nên…

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...