Bài 8. Cấu tạo và tính chất của xương

CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

 

1. Thành phần hóa học của xương có ý nghĩa gì đối với chức năng của xương ?

Trả lời :

- Thành phần hữu cơ là chất kết dính đảm bảo xương có tính đàn hồi

- Thành phần vô cơ (canxi, phôt pho) làm tăng độ cứng. Nhờ đó xương cứng chắc làm trụ cột cho cơ thể.

2. Giải thích xương động vật được hầm (đun sôi lâu) thì bở :

Trả lời :

Khi hầm xương bò, lợn,.. chất cốt giao bị phân hủy, vì vậy nước hầm xương thường sánh và ngọt, phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao nên xương bở.

3. Giải thích sự phát triển của xương trong cơ thể ?

Trả lời :

* Xương phát triển về bề ngang :

Xương phát triển về bề ngang là nhờ các tế bào trong lớp màng xương phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy vào trong và hóa xương.

* Xương phát triển về bề dài :

Xương dài ra nhờ 2 đĩa sụn tăng trưởng nằm tiếp giáp giữa đầu xương và thân xương

Ở tuổi thiếu niên, xương phát triển nhanh. Đến 18-20 tuổi (nữ) và 20-25 tuổi (nam), xương phát triển chậm lại. Ở người trưởng thành, sụn tăng trưởng hóa thành xương và không còn khả năng giúp xương dài ra được nữa, do đó người không cao thêm. Ở người già, xương bị phân hủy nhanh hơn sự tạo thành, đồng thời tỉ lệ chất hữu cơ (cốt giao) trong xương giảm; vì vậy xương trở nên xốp và giòn, dễ gẫy. Sự phục hồi xương gẫy ở người già cũng diễn ra rất chậm

4. Vì sao nói khả năng gãy xương có liên quan đến lứa tuổi ?

Trả lời :

- Xương trẻ em có muối canxi ít hơn người trưởng thành nên độ cứng chắc của xương kém hơn người lớn. Nhưng nếu bị gãy xương thì xương mau phục hồi vì xương phát triển nhanh

- Xương người già bị phân hủy nhanh hơn sự tạo thành nên xương giòn, dễ gãy và sự phục hồi chậm, không chắc chắn.

5. Nêu cấu tạo của một xương dài ?

Trả lời :

Quan sát một xương dài chẻ dọc gồm có :

- Thân xương : hình trụ dài, bên trong rỗng là ống xương

  + Màng xương : mỏng, tạo ra mô xương cứng

  + Mô xương cứng : có thân xương, ở giữa rỗng tạo thành ống chứa tủy.

  + Khoang xương : ở trẻ con chứa tủy đỏ (tạo ra hồng cầu) còn ở người lớn chứa tủy vàng (dự trữ mỡ)

- Hai đầu xương :

  + Mô sụn bọc hai đầu xương (sụn khớp)

  + Mô xương xốp cấu tạo bởi các phiến xương xếp vòng cung với những ngăn chứa tủy đỏ. Nhờ vậy mà xương rất cứng và chịu được những chấn động.

6. Nêu các thí nghiệm chứng minh thành phần hóa học của xương ?

Trả lời :

STT Thí nghiệm Nhận xét
1 Lấy một xương dài đem đốt, chỉ còn lại tro trắng Đó là các muỗi vô cơ (phần bị cháy hết là cốt giao)
2 Ngâm một xương dài vào dung dịch HCL loãng, xương vẫn còn nguyên hình dạng nhưng mềm và dẻo Đó là cốt giao (các muối vô cơ đã bị hòa tan)

* Kết luận :

- Xương cấu tạo bởi chất hữu cơ (cốt giao) và chất vô cơ

- Ở người lớn : chất cốt giao chiếm 1/3 còn muối vô cơ chiếm 2/3

- Ở trẻ em : chất cốt giao chiếm tỉ lệ cao hơn so với muối vô cơ. Vì vậy xương trẻ em có tính đàn hồi cao hơn xương người lớn

- Nhờ sự kết hợp tỉ lệ giữa cốt giao và chất vô cơ mà xương có 2 đặc tính cơ bản là đàn hồi và bền chắc.

Hỏi đáp

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...