Bài 5. Trùng biến hình và trùng giày

TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY

I – TRÙNG BIẾN HÌNH
– Trùng biến hình là đại điện tiêu biểu của lớp Trùng chân giả. Chúng sống ở mặt bùn trong các ao tù hay các hồ nước lặng. Đôi khi, chúng nổi lận vào lớp váng trèn các mặt ao, hổ. Có thể thu thập mầu trùng biến hình để quan sát dưới kính hiển vi. Kích thước chúng thay đổi từ 0,0 lmm đến 0,05mm.
1. Cấu tạo và di chuyến
– Trùng biến hình được coi như một cơ thể đơn bào đơn giàn nhất. Cơ thể chúng gồm một khối chất nguyên sinh lỏng và nhân (hình 5.1). Trùng biến hình di chuyển nhờ dòng chất nguyên sinh dồn về một phía tạo thành chân giả. Vì thế cơ thế chúng luôn biến đổi hình dạng.
2. Dinh dưỡng
– Hình 5.2 vẽ lại 4 giai đoạn trùng biến hình bắt mồi và tiêu hoá mồi. Quá trình đó được trình bày bằng; 4 câu ngắn, sắp xếp theo trinh tự chưa hợp lí dưới đây :
– Lập tức hình thành chân giả thứ hai vây lấy mồi.
– Khi một chân giả tiếp cận mồi (tảo, vi khuẩn, vụn hữu cơ…).
– Hai chân giả kéo dài nuốt mồi vào sâu trong chất nguyên sinh.
– Không bào tiêu hoá tạo thành bao lấy mồi, tiêu hoá mồi nhờ dịch tiêu hoá.

Thức ăn được tiêu hoá trong tế bào gọi là tiêu hoá nội bào.
– trao đổi khí (lấy ôxi, thải co?) thực hiện qua bề mặt cơ thê. Nước thừa được tập trung về một chồ gọi là không bào co bóp rồi chuyển ra ngoài. Chất thải được loại ra ờ vị trí bất kì trên cơ thể.

3. Sinh sản
Khi gặp điểu kiện thuận lợi (về thức ăn, nhiệt độ…), trùng biến hình sinh sản theo hình thức phân đôi.

II. RÙNG GIÀY
Trùng giày là đại diện của lớp Trùng cỏ. Tê bào trùng giày đã phân hoá thành nhiều bộ phận. Mỗi bộ phận đảm nhận một chức năng sống nhất định.


1. Cấu tạo
Phần giữa cơ thể là bộ nhân gồm : nhân lớn và nhân nhỏ. Nửa trước và nửa sau đều có 1 không bào co bóp hình hoa thị, ở vị trí cố định. Chồ lõm của cơ rãnh miệng, cuối rãnh miện? có lỗ miệng và hầu (hình 3.1).
2. Dinh dưỡng
Thức ăn (gồm vi khuẩn, vụn hữu cơ…) được lông dồn về lỗ miệng. Thức ăn qua miệng và hầu
vo thành viên trong không bào tiêu hoả. Sau đó bào tiêu hoá rời hầu di chuyển trong cơ thể nột quỹ đạo nhất định. Enzim tiêu hoá biến thức ăn thành chất lỏng thấm vào chất nguyên sinh.
Chất bã được thải ra ngoài qua lồ thoát ở thành cơ thể hình 5.3).

3. Sinh sản
Ngoài hình thức sinh sản vô tính bằng cách phân đôi theo chiều ngang. trùng giày còn có hình thức sinh sàn hữu tính gọi là sinh sản tiếp hợp.

 IIII. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Trùng biến hình sống ở đâu và di chuyển, bắt mồi, tiêu hoá mồi như thế nào ?

Trả lời:

Trùng biến hình sống ớ mặt bùn trong các hồ tù hay hồ nước lặng, dôi khi chung nổi lẫn vào lớp váng trôn mật các ao hồ.
Trùng biên hình lã cơ thể đơn bào, di chuyển bằng chân giả do sự chuyển động của chất nguyên sinh tạo thành.
Trùng biến hình bắt mồi (tảo, vi khuân, vụn hữu cơ,…) bằng cách tạo ra chân giả bao vây mồi, rồi hình thành không bào tiêu hóa để tiêu hóa mồi.

2. Trùng giày di chuyển, lấy thức ăn, tiêu hoá và thải bã như thế nào ?

Trả lời:

Trùng giày di chuyên vừa tiên vừa xoay nhờ các lông bơi rung động theo kiêu lần sóng và mọc theo vòng xoắn quanh cơ thể.
Thức ăn (gồm vi khuẩn, vụn hữu cơ,…) được lông bơi dồn về lỗ miệng. Thức ăn qua miệng và hầu dược vo thành viên trong không báo tiêu hoa. Sau đó không bào tiêu hóa rời hầu di chuyến trong cơ thể theo một quỹ đạo nhất định. Enzim tiêu hóa biến thức ăn thành chất lỏng thấm vào chất nguyên sinh. Chất bã được thải ra ngoài qua lỗ thoát ờ thành cơ thế.

3. Cơ thể trùng giày có cấu tạo phức tạp hơn trùng biến hình như thế nào ?

Trả lời

Cơ thể trùng đế giày có cấu tạo phức tạp hơn trùng biến hình :

- Cơ thể trùng đế giày đã có sự phân hóa thành nhiều bộ phận, mỗi bộ phận đảm nhận chức nhăng nhất định.

- Có nhân lớn, nhân nhỏ, không bào co bóp, miệng, hầu,...

- Có tiêm mao để di chuyển

4. So sánh trùng roi, đế giày và trùng biến hình ?

Trả lời :

* Giống nhau :

- Cơ thể đơn bào

- Sống trong môi trường nước

- Sinh sản trực phân (phân đôi)

* Khác nhau :

  Trùng roi Trùng biến hình Trùng đế giày
Hình dạng Hình thoi Luôn thay đổi Đế giày
Di chuyển Bằng roi Bằng chân giả Tiêm mao
Dinh dưỡng Tự dưỡng và dị dưỡng Theo nhiều chiều Theo nhiều chiều và tiếp hợp
Sinh sản phân đôi Theo chiều dọc Theo nhiều chiều Theo chiều ngang và tiếp hợp
Cấu tạo

- Có diệp lục

- Chưa có cơ quan chuyên hóa

- Không có diệp lục

- Chưa có cơ quan chuyên hóa

- Có cơ quan chuyên hóa

 

Hỏi đáp

Câu 4 (Gửi bởi Bé Duy)
Trả lời
2
Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...