Bài 46. Trụ não, tiểu não, não trung gian

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN

I - Vị trí và các thành phần của não bộ

Hình 46-1. Não bộ bổ dọc

II. Cấu tạo và chức năng của trụ não

Cũng như tủy sống, trụ não gồm chất trắng (ngoài) và chất xám (trong). Chất trắng là các đường liên lạc dọc, nối tủy sống với các phần trên của não và bao quanh chất xám. Chất xám ở trụ não tập trung thành các nhân xám. Đó là các trung khu thần kinh, nơi xuất phát các dây thần kinh não. Có 12 đôi dây thần kinh não, gồm 3 loại: dây cảm giác, dây vận động và dây pha (hình 46-2).

Chức năng chủ yếu của trụ não là điều khiển, điều hòa hoạt động của các nội quan, đặc biệt là hoạt động tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa,do các nhân xám đảm nhiệm. 
Chất trắng làm nhiệm vụ dẫn truyền, bao gồm các đường dẫn truyền lên(cảm giác) và các đường dẫn truyền xuống (vận động).

III. Não trung gian

Não trung gian nằm giữa trụ não và đại não, gồm đồi thị và vùng dưới đồi. Đồi thị là trạm cuối cùng chuyển tiếp của tất cả các đường dẫn truyền cảm giác từ dưới đi lên não.
Các nhân xám nằm ở vùng dưới đồi là trung ương điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.

IV. Tiểu não

Tiểu não cũng gồm hai thành phần cơ bản là chất trắng và chất xám.
Chất xám làm thành lớp vỏ tiểu não và các nhân.
Chất trắng nằm ở phía trong, là các đường dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân với các phần khác của hệ thần kinh (tủy sống, trụ não, não trung gian và bán cầu đại não).

Hình 46-3. Tiểu não

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

 1. Lập bảng so sánh cấu tạo và chức năng trụ não, não trung gian và tiểu não.
                                                                                          Trả lời:

2. Giải thích vì sao người say rượu thường có biểu hiện chân nam đá chân chiêu trong lúc đi.

Trả lời :

 Người say rượu chân nam đá chân chiêu là do rượu đã ngăn cản, ức chế sự dẫn truyền qua xináp giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não. Tiểu não không điều khiển được các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể một cách chính xác, nên người say rượu bước đi không vững.

3. Nêu cấu tạo và chức năng cơ bản của não trung gian và tiểu não ?

Trả lời :

* Não trung gian :

- Cấu tạo gồm : đồi thị và dưới đồi thị. Đồi thị và các nhân xám vùng dưới đồi là chất xám

- Chức năng : điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà thân nhiệt

* Tiểu não :

- Cấu tạo :

  + Vỏ chất xám nằm ngoài

  + Chất trắng là các đường dẫn truyền liên hệ giữa tiểu não với các phần khác của hệ thần kinh.

- Chức năng : điều hoà và phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng

4. Nêu sự khác nhau giữa trụ não và tiểu não ?

Trả lời :

Trụ não Tiểu não
Chất xám ở trong và chất trắng ở ngoài Chất xám ở ngoài và chất trắng ở trong
Là trung khu và các phản xạ dinh dưỡng, đặc biệt là các phản xạ về tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá Là trung khu các phản xạ, phối hợp các cử động phức tạp, điều chỉnh thăng bằng cho cơ thể

5. Giải thích vì sao khi giết trâu, bò, người ta chỉ cần đánh mạnh vào gáy ?

Trả lời :

Khi giết trâu, bò người ta chỉ cần đánh mạnh vào gáy vì gáy là vị trí khớp đầu, cổ liên quan đến hành tuỷ có các trung khu điều khiển hoạt động tuần hoàn, hô hấp, khi bị tổn thương dễ chết.

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...