Bài 13. Di truyền liên kết

DI TRUYỀN LIÊN KẾT

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Thế nào là di truyền liên kết ? Hiện tượng này đã bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menđen như thế nào ?

Trả lời :

–       Di truyền liên kết là trường hợp một nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên 1 NST, cùng phân li trong quá trình phân bào và cùng được tổ hợp qua quá trình thụ tinh.

–       Hiện tượng này bổ sung cho định luật phân li độc lập của Menđen là sự hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp hay không tạo ra biến dị tổ hợp, nhờ đó người ta luôn có thể chọn những tính trạng tốt luôn được di tuyền kèm với nhau.

2. Hãy giải thích thí nghiệm của Moocgan về sự di truyền liên kết dựa trên cơ sở tế  bào học ?

Trả lời :

Ở  ruồi giấm, gen B quy định thân xám.

Ở ruồi giấm, gen b quy định thân đen.

Ở ruồi giấm, gen V quy định cánh dài.

Ở ruồi giấm, gen V quy định cánh cụt.

– Ở thế hệ P:

+ Ruồi thân xám cánh dài BV/bv có gen B và V cũng nằm trên 1 NST. Khi cặp NST tương đồng phân li, B và V cùng phân li trong giảm phân tạo ra một loại giao tử BV

+ Ruồi thân đen cánh cụt bbv/bv  có gen b và V cùng nằm trên 1 NST. Khi cặp NST tương đồng bị phân li trong giảm phân tạo một loại giao tử bv.

–       Trong thụ tinh tạo F1: do sự kết hợp hai loại giao tử trên -» các NST đơn tổ hợp lại thành cặp NST tương đồng (gồm 1 NST mang gen B và V; 1

 NST mang gen b và v) tao hơp tử BV/ bv

 –  Trong phép lai phân tích:

+ Ớ ruồi  F1 thân xám cánh dài.  Khi giảm phân, càp NST tương đồng bị phân li tạo hai loại giao từ có gen liên kết là giao tử BV và giao tử bv.

+ ở ruồi 2 thân đen cánh cụt bv/bv chỉ sinh ra một loại  giao tử có gen liên kết bv.

Hai loại giao tử trên của cha kết hợp với một loại giao tử của mẹ tạo ra hai loại tổ hợp: 1 BV/bv và 1 bv/bv

3. So sánh kết quả lai phân tích Fị trong 2 trường hợp di truyền độc lập và di truyền -liên kết của 2 cặp tính trạng. Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết trong chọn giống ?

Trả lời :

 

4. Cho 2 thứ đậu thuần chủng hạt trơn, không có tua cuốn và hạt nhăn, có tua cuốn giao phấn với nhau được F1 toàn hạt trơn, có tua cuốn. Cho F1 tiếp tục giao phấn với nhau được F2 có tỉ lệ :

1 hạt trơn, không cỏ tua cuốn : 2 hạt trơn, có tua cuốn  : 1 hạt nhăn, có tua cuốn.

Kết quả phép lai được giải thích như thế nào ? Hãy lựa chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu trả lời sau :

a)   Từng cặp tính trạna đều phân li theo ti lệ 3 : 1.

b)   Hai cặp tính trạng di truyền độc lập với nhau.

c)   Hai cặp tính trạng di truyền liên kết.

Trả lời

Cho 2 thứ đậu thuần chủng hạt trơn, không có tua cuốn và hạt nhăn, có tua cuốn giao phấn với nhau được F1 toàn hạt trơn, có tua cuốn. Suy ra hạt trơn, có tua cuốn là tính trạng trội.

Quy ước : Gen A : hạt trơn, a: hạt nhăn

                 Gen B : có tua cuốn, b : không có tua cuốn

Ta thấy \(F_2\) có tỉ lệ trơn, không tua cuốn : 2 trơn, có tua cuốn; 1 nhăn, có tua cuốn = 4 tổ hợp giao tử.

=> Cả bố và mẹ đều cho 2 loại giao tử.

Mà theo đề bài F1 (hạt trơn, có tua cuốn) giao phấn với F1 (hạt trơn, có tua cuồn).

Như vậy bố và mẹ đều dị hợp về 2 cặp gen mà chỉ cho ra 2 loại giao từ

=> Chứng tỏ có hiện tượng di truyền liên kết gen xảy ra

* Sơ đồ lai :

\(P_{\frac{T}{c}}:\frac{Ab}{Ab}\) (hạt trơn, không có tua cuốn) x \(\frac{aB}{aB}\) (hạt nhăn, có tua cuốn)

\(G_P:\frac{Ab}{aB}\)                                                     aB

\(F_1:\frac{Ab}{aB}\) (100% hạt trơn, có tua cuốn)

\(F_1xF_1:\frac{Ab}{aB}x\frac{Ab}{aB}\)

\(G_{F_1}:\) Ab, aB  Ab, aB             

\(F_2\begin{cases}1\frac{Ab}{Ab}:2\frac{Ab}{aB}:1\frac{aB}{aB}\\1trơn,khôngtua;2trơn,cótua;1nhăn,cótua;\end{cases}\)

 => Đáp án c 

5. Nguyên nhân của hiện tượng di truyền liên kết ?

Trả lời :

Do các cặp gen quy định các cặp tính trạng cùng nằm trên một cặp NST tương đồng, nói cách khác, ở mỗi NST mang nhiều gen khác nhau và các gen trên một NST cùng phân li, cùng tổ hợp với nhau trong giảm phân tạo giao tử và trong thụ tinh tạo hợp tử. 

6. Vì sao ruồi giấm là một đối tượng thuận lợi trong sự nghiên cứu di truyền ?

Trả lời :

Ruồi giấm là một đối tượng thuận lợi trong sự nghiên cứu di truyền vì :

- Dễ nuôi trong ống nghiệm

- Đẻ nhiều

- Vòng đời ngắn (10-14 ngày đã cho ra một thế hệ)

- Số lượng NST ít (2n = 8)

- Có nhiều biến dị dễ quan sát

Nghiên cứu trên loài ruồi giấm, Moocgan đã phát hiện ra hiện tượng di truyền liên kết

7. Hiện tượng di truyền liên kết gen là gì ?

Trả lời :

Hiện tượng di truyền liên kết gen là hiện tượng một nhóm tính trạng di truyền cùng nhau, nhóm tính trạng này được quy định bởi các gen cùng nằm trên 1 NST và phân li cùng nhau trong quá trình giảm phân hình thành giao tử.

8. Hiện tượng di truyền liên kết gen đã bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menđen ở những điểm nào ?

Trả lời :

Hiện tượng di truyền liên kết gen đã bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menđen :

- Không chỉ một gen trên 1 NST mà có nhiều gen trên 1 NST, các gen phân bố dọc theo chiều dài của NST

- Các gen không chỉ phân li độc lập mà còn có hiện tượng liên kết với nhau và hiện tượng liên kết gen mới là hiện tượng phổ biến

- Hiện tượng liên kết gen còn giải thích vì sao trong tự nhiên có những nhóm tính trạng luôn đi kèm với nhau.

9. Điều kiện để xảy ra liên kết gen là gì ?

Trả lời :

- Các gen phải cùng nằm trên 1 NST

- Các gen nằm gần nhau thì liên kết càng chặt chẽ

Hỏi đáp

Hỏi đáp, trao đổi bài Gửi câu hỏi cho chủ đề này
Luyện trắc nghiệm Trao đổi bài

Tài trợ


Tính năng này đang được xây dựng...